İçeriğe geç
Akvaryum Atlası
Akvaryum bitkileri

Su marulu

Pistia stratiotes

Diğer adları: Pistia, Water lettuce, Water cabbage

Yumuşak tüylü, belirgin damarlı yapraklarıyla açılmış bir marul başını andıran yüzen bir bitki. Tüylü kökleri yüzey balıklarına ve yavrulara saklanak sağlar, ama çok hızlı çoğalıp yüzeyi kapatabilir. Avrupa Birliği'nin istilacı türler listesindedir ve ABD'nin bazı eyaletlerinde yasaktır; hiçbir koşulda doğaya bırakılmamalıdır.

Su marulu (Pistia stratiotes)

Fotoğraf: Txecoloco · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

KünyeSu marulu

Yükseklik
15 cm
Işık
Orta
CO₂
Gerekmez
Köken
Pantropikal — Antarktika dışındaki tüm kıtaların tropik ve subtropik tatlı sularında; asıl kökeni (Afrika mı Güney Amerika mı) tartışmalı
Zorluk
Orta
En az akvaryum
54 litre

Su değerleri

Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.

Yetiştirme

Işık
Orta
CO₂
Gerekmez
Büyüme
Hızlı
Yerleşim
Yüzen
Yükseklik
—

Dikim: Dikilmez; su yüzeyine bırakılır. Kökler suda serbest sarkar. Rozetin üstünde kapakla arasında boşluk kalmalıdır.

Çoğaltma: Rozetlerden çıkan kısa, kırılgan stolonların ucunda yavru rozetler oluşur; bunlar koparılıp ayrı bitki olarak yüzdürülür.

Bakım notları

Su marulunun hikâyesi eski çağlara uzanır: ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu'nun (USGS) aktardığına göre Eski Mısır hiyeroglifleri bu bitkiyi resmeder, Dioskorides ve Theophrastos da Nil'in üzerinde yüzdüğünü anlatır. Bugün Antarktika dışındaki bütün kıtaların tropik ve subtropik tatlı sularında bulunur; asıl vatanının Afrika mı Güney Amerika mı olduğu hâlâ tartışmalıdır. Pistia cinsinin tek türüdür, bu yüzden başka bir bitkiyle karıştırılması zordur.

Yapraklar gri-yeşil, süngerimsi, yoğun kısa tüylerle kaplıdır ve üzerinde 7–15 belirgin paralel damar bulunur. Tüyler yüzeye kadife gibi bir doku verir ve suyu iter. Rozet doğada 6–30 cm çapa ulaşabilir; bitkinin biçimi ortam koşullarına ve ne kadar sık büyüdüğüne göre belirgin şekilde değişir; akvaryumda rozetler genellikle bu boyutlara ulaşmaz. Tüylü, dallanmayan kökleri doğada 50 cm'ye kadar sarkabilir; akvaryumda yüzey balıkları ve yavrular için iyi bir saklanak oluşturur.

Flowgrow bakım için orta-yüksek ışık, 22–30°C ve pH 5–8 aralığını verir; bitkinin zorluğunu da orta olarak işaretler. Soğuğa duyarlıdır: doğadaki yayılışı soğuk kışlarla sınırlanır ve tohumları ancak 20°C'nin üstündeki suda çimlenir. Bu nedenle ısıtıcısız serin tanklar ve kışın açık havada kalan göletler için uygun değildir. CO₂ ihtiyacı yoktur, çünkü yapraklar havayla temas halindedir. Rozetin üstünde, kapakla bitki arasında yaprakların rahatça açılabileceği bir boşluk bırakılmalıdır.

En sık yapılan hata çoğalmayı hafife almaktır. Bitki stolonların ucunda sürekli yeni rozetler verir ve kısa sürede yüzeyi kapatabilir. Florida Üniversitesi IFAS, yoğun örtülerin sualtı bitkilerinin ışığını kestiğini, gaz alışverişini sınırlayarak çözünmüş oksijeni düşürdüğünü belirtir. Akvaryumda da aynı mantık geçerlidir: yüzeyin yalnızca bir bölümü kaplanmalı, fazla rozetler düzenli olarak alınmalıdır. Yüzen bir halka ya da çerçeve bitkiyi bir köşede tutmaya yardım eder.

Doğa açısından en ciddi konu yasal durumdur. Avrupa Birliği, Pistia stratiotes'i 2022/1203 sayılı uygulama tüzüğüyle "Birlik için endişe kaynağı istilacı yabancı türler" listesine ekledi; bu tür için liste hükümleri üreticilere tanınan geçiş süresinin ardından 2 Ağustos 2024'te yürürlüğe girdi. Florida'da yasaklı su bitkileri listesindedir. Hiçbir rozet, kök parçası ya da bitki içeren su göle, dereye veya gidere dökülmemeli; fazlalıklar kurutulup çöpe atılmalıdır.

Su marulu videoda

How to grow and care Pistia/Water lettuce/Water cabbage||Backyard Gardening · Backyard Gardening · 3:30 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.

Besin ve gübre

Su marulu besinin tamamını sarkan kökleriyle doğrudan sudan alır; zemin gübresi işe yaramaz. Flowgrow'a göre uygun su değerleri 10 ile 50 mg/l arası nitrat, 0,1 ile 3 mg/l arası fosfat, 5 ile 30 mg/l arası potasyum ve 0,01 ile 0,5 mg/l arası demirdir. USGS ve IFAS, bitkinin doğada özellikle besince zengin sularda aşırı çoğaldığını belirtir; bu da akvaryumda besin yükü yüksek tanklarda hızla yayılacağı anlamına gelir. Havadaki karbondioksiti kullanabildiği için CO₂ desteği gerekmez.

Çoğaltma

Akvaryumda çoğalma tamamen vejetatiftir. Her rozet kısa, kırılgan stolonlar uzatır ve bunların ucunda yavru rozetler oluşur; bu yavrular koparılıp ayrı ayrı yüzdürülebilir. Doğada bitki eşeyli olarak da çoğalır: aynı çiçek kümesinde birkaç erkek çiçek ile tek bir dişi çiçek bulunur, tohumlar döllenmeden yaklaşık 30 gün sonra olgunlaşır ve 20°C'nin üstündeki suda ışıkta çimlenir. Tohumla yayılma, bitkinin soğuk kışları atlatıp istilacı olabilmesinin nedenlerinden biridir.

Bu bitkiyi söken ya da yiyen türler

Atlas verisine göre bitki söken, eşeleyen ya da bitki yiyen türler. Sert yapraklı ya da köke/taşa bağlanan bitkiler bu tanklarda daha dayanıklıdır.

Su marulu hakkında sık sorulanlar

Su marulu akvaryumda neden küçük kalıyor?

USGS'ye göre bitkinin biçimi ortam koşullarına ve ne kadar sık büyüdüğüne göre büyük ölçüde değişir. Doğada rozetler 30 cm çapa ulaşabilir; ışığın, besinin ve yüzey alanının sınırlı olduğu akvaryumda genellikle bu boyutlara varmaz.

Su marulu kaç derece suda yaşar?

Flowgrow'un optimum aralığı 22–30°C'dir. Soğuğa duyarlıdır; tohumları bile 20°C'nin altında çimlenmez. Isıtıcısız serin tanklar için uygun bir bitki değildir.

Su marulu Avrupa'da yasak mı?

Avrupa Birliği türü 2022/1203 sayılı tüzükle istilacı türler listesine ekledi ve bu tür için hükümler 2 Ağustos 2024'te yürürlüğe girdi. Florida'da da yasaklı su bitkileri listesindedir. Bulunulan ülkenin güncel mevzuatı kontrol edilmelidir.

Su marulu akvaryumdaki diğer bitkilere zarar verir mi?

Kontrolsüz çoğaldığında yüzeyi kapatıp alttaki bitkilerin ışığını keser ve gaz alışverişini azaltır. Yüzeyin yalnızca bir bölümünü kaplayacak kadar bırakılıp fazlası düzenli alınmalıdır.

Su marulunun kökleri balıklara faydalı mı?

Tüylü, sarkan kökler yüzeye yakın yaşayan balıklara ve yavrulara saklanma yeri sağlar. Doğada 50 cm'ye kadar uzayabildikleri için alçak tanklarda zemine ya da diğer bitkilere ulaşabilirler.

Su marulu göletten alınıp akvaryuma, akvaryumdan göle taşınabilir mi?

Fazla bitkiler hiçbir su kütlesine bırakılmamalıdır. Bitki hem stolonlarla hem tohumla yayılır; bu yüzden artıklar kurutulup çöpe atılmalıdır.

Kaynaklar

Veri notları

  • Sıcaklık/pH: Flowgrow optimum 22–30°C (tolerans 15–35°C), pH 5–8, KH 0–14 °dKH. USGS/IFAS yalnız ekoloji bilgisi veriyor (tohum 20°C üstünde çimlenir). gH yok.
  • Boy: yüzen rozet olduğu için yükseklik alanları boş bırakıldı. eriskinBoyCm = 15: USGS NAS'ın Langeland & Burks (1999) aktarımı (rozet boyu 15 cm); doğada rozet çapı 6–30 cm, kökler ~50 cm.
  • minLitre: kaynakta asgari tank önerisi yok; geniş rozet ve uzun kökler için yüzeyi geniş 60×30×30 cm = 54 L yazıldı.
  • Işık: Flowgrow 'medium to high' → 'orta'. Zorluk: Flowgrow 'mittel' → 'orta'. CO₂: Flowgrow 0–40 mg/l, yüzen bitki → 'gerekmez'.
  • Yasal durum: AB 2022/1203 Ek (2) maddesi — Pistia stratiotes 2 Ağustos 2024'ten itibaren uygulanıyor (üreticiler için geçiş süresi). Florida: Prohibited Aquatic Plants List, FISC Kategori 1 (IFAS). Türkiye mevzuatına dair kaynak bulunamadı; metinde iddia edilmedi.

4 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir

Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.

Akvaryum bitkileri grubundan diğer türler

Tümü