Acei
Pseudotropheus sp. 'acei'
Diğer adları: Pseudotropheus acei, Yellow tail acei, Gephyrochromis acei
Mavi-mor gövdesi, sarı yüzgeçleri ve çatal kuyruğuyla kayaya yapışık yaşamayan, açık suda grup halinde yüzen bir Malavi çikliti. Onlarca yıldır akvaryumlarda üretilmesine rağmen bilimsel olarak tanımlanmamıştır. Mbunalar içinde en uysallardan sayılır; en az 6 bireylik grup, geniş yüzme alanı ve alg ağırlıklı yem ister.
Fotoğraf: Nicolas COUTHOUIS · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons
Fotoğraf: Kevin3020 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
KünyeAcei
- Yetişkin boyu
- 15 cm
- Ömür
- Kaynaklarda net veri yok
- Köken
- Doğu Afrika — Malavi Gölü'nün batı kıyısı (endemik): Nkhata Bay, Bandawe, Senga Bay, Ngara, Ruarwe ve Karonga çevresi; kumluk kıyıda suya düşmüş ağaç gövdeleri
- Grup
- Cikletler
- Zorluk
- Orta
- Önerilen grup
- En az 6, karışık
- Sürü
- Evet, en az 6 adet
- Tank seviyesi
- Orta su
- En az akvaryum
- 200 litre
- Beslenme
- Otçul
- Üreme
- Özel üreme
Su değerleri
Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.
Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.
Mizaç
- Genelde barışçıl (2/5)
- Sürü balığı · en az 6
- Karides yer
- Bitki söker / yer
- Kendi türünü kovalar
Kaç tane, hangi eşey?
Sürü
En az 6 birey, karışık eşey
Öneri: En az 6 birey (ciklider.se 6–8; Glaser 5'ten az olmamalı). Birden çok erkek olabilir ama dişiler fazla olmalı; Seriously Fish ve Oliver 1 erkek + 3–4 dişiyi iyi grup sayıyor.
Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Zor: iki eşey benzer renkte, ikisinde de yumurta lekesi var. Erkek biraz daha iri, üreme döneminde daha parlak, lekeleri daha çok ve canlı (Seriously Fish); tek yüzgeçleri biraz daha uzun (AquaInfo).
Acei için grup önerisi: En az 6 birey, karışık eşey.
Bakım notları
Acei'yi öteki mbunalardan ayıran şey sofrasıdır. Seriously Fish ve Michael K. Oliver, Ad Konings'in gözlemlerine dayanarak türün doğada kayadan değil, göle düşmüş ağaç gövdeleri ve dalların üzerindeki alg örtüsünden beslendiğini yazıyor; bu besin kaynağını bu kadar özel kullanan başka bir mbuna bilinmiyor. Balıklar bu yüzden kumluk kıyılarda suya gömülü kütüklerin çevresinde toplanır; Ngara'da tek bir ağaç gövdesinin etrafında binlerce bireyin sürü oluşturduğu görülmüş. Aquarium Glaser doğada bölge kurmadıklarını, çoğunlukla üç ila on bireylik küçük gruplar halinde otladıklarını aktarıyor.
İsim konusu hâlâ açık. Seriously Fish, Oliver (2019 güncellemesi), Aquarium Glaser ve ciklider.se türün bilimsel olarak tanımlanmadığında birleşiyor; "acei" bir ticari ad, kartta da bu yüzden "Pseudotropheus sp. 'acei'" yazıldı. Balık zaman zaman Gephyrochromis acei adıyla da satılır. En yaygın form, Msuli çevresinden bilinen mavi gövdeli, sarı yüzgeçli "yellow tail". Ngara'dan gelen koyu renkli, beyaz yüzgeçli "white tail" hobide daha eski; AquaInfo bunun büyük olasılıkla ayrı bir tür olduğunu ve daha saldırgan davrandığını yazıyor, Seriously Fish ise renk formlarının melezlenmemesi için aynı tanka konmamasını istiyor.
Kayadan çok açık suyu kullanan bir balık olduğu için tank düzeni klasik mbuna tankından farklıdır. Seriously Fish türün tankın üst yarısında yaşadığını, NVC de alışılmadık biçimde üst katmanlarda yüzdüğünü belirtiyor. Taşlar arka tarafa, gömülü birkaç kök ise doğal ortamını hatırlatacak şekilde yerleştirilebilir; su iyi tamponlanıyorsa kök kullanmak sorun değildir. Önde bol yüzme alanı ve belirgin bir akıntı olmalı. Seriously Fish 24–28°C, pH 7,6–8,8 ve 10–25 dGH, AquaInfo 22–26°C, pH 7,5–8,5 ve 12–16 dGH, ciklider.se 23–27°C ve pH 7,5–8,5 veriyor; kartta ortak bant olan 24–26°C, pH 7,6–8,5 ve 12–16 dGH yazıldı. ciklider.se küçük bir grup için en az 200 litre öneriyor. Erkekler kumu taşların dibinden kazıyıp üreme çukuru açtığı için taşlar önce tabana oturtulmalı; AquaInfo sağlam bitkilerin de ara sıra söküldüğünü not ediyor.
Sık yapılan ilk hata, aceiyi az sayıda tutmak. Aquarium Glaser beşten az bireyle türe özgü davranışın ortaya çıkmadığını, ciklider.se ise en iyi 6–8 bireylik grupta durduğunu yazıyor. İkinci hata aşırı ve proteinli yemleme: AquaInfo ve NVC, zengin yemle akvaryumda 18 cm'ye kadar uzayabildiğini, fazla irileşince zarafetini ve rengini kaybettiğini anlatıyor. Üçüncüsü yanlış komşu seçimi. Seriously Fish iri mbunalar ve hareketli, kavgacı balıklarla tutulmamasını; Aulonocara, Copadichromis gibi sakin Malawi çiklitleriyle ya da orta derecede saldırgan mbunalarla eşleştirilmesini öneriyor. Oliver ise akvaryumda bölgeci olduğunu ve zaman zaman epey sertleşebildiğini hatırlatıyor; bu yüzden "tamamen barışçıl" değil, "mbunaya göre sakin" demek daha doğru.
Acei videoda
Pseudotropheus acei Care and Breeding · Prime Time Aquatics · 9:09 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.
Beslenme
Otçul
Doğada batık ağaç ve dalların yüzeyindeki alg tabakasını kazır; AquaInfo ve ciklider.se bu örtüdeki böcek larvaları ve küçük kabukluların da diyete karıştığını yazıyor. Akvaryumda temel yem spirulina pulu, nori ve yeşil granül olmalı. Oliver, dafni, kan kurdu ya da artemia gibi hayvansal yemlerin haftada bir kereyi geçmemesini ve haftada bir gün hiç yem verilmemesini öneriyor. Seriously Fish sığır yüreği gibi kırmızı eti tamamen yasaklıyor; AquaInfo da kırmızı sivrisinek larvası ve tubifeksin Malavi şişkinliğine yol açabileceğini belirtiyor. Oburdur; porsiyonu küçük tutmak hem boyunu hem sağlığını korur.
Üreme
Özel üreme
Eşeyleri ayırmak mbunalar içinde en zor olanlardandır: iki eşey de benzer renkte ve ikisinde de anal yüzgeçte yumurta lekesi bulunur. Seriously Fish'e göre erkek daha iri olur, üreme döneminde daha parlaklaşır, yumurta lekeleri daha çok ve daha canlıdır; AquaInfo erkeğin tek yüzgeçlerinin biraz daha uzun olduğunu ekliyor. Dişi ağızda kuluçka yapar. Erkek bir taşın dibinde kumdan çukur kazar, döllenme yumurta lekesi yöntemiyle olur. Seriously Fish üretim için bir erkek ve en az üç dişi, pH 8,2–8,5 öneriyor; dişi yavruları 3–4 hafta taşır ve bu sürede yem yemez. ciklider.se kuluçka başına 30–60 yavru veriyor. Konings'e göre akvaryumda yıl boyu ürer, doğada ise erkeklerin yuva kurduğu görülmemiş.
Kimlerle yaşar?
Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 72 uyumlu, 14 riskli, 104 uyumsuz.
Uyumlu
LepistesOrtak aralık 24–26°C, pH 7,6–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Bronz corydorasOrtak aralık 25–26°C, pH 7,6–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
İnci guramiOrtak aralık 24–26°C, pH 7,6–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Kafalı yunus (mavi yunus ciklet)Ortak aralık 25–26°C, pH 7,6–8,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Zebra danioOrtak aralık 24–25°C, pH 7,6–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Zebra neritinaOrtak aralık 24–26°C, pH 7,6–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Riskli
BetaMizaç farkı büyük: Beta 5/5, Acei 2/5 saldırganlıkta; Acei sürekli baskı altında kalabilir.
FlowerhornMizaç farkı büyük: Flowerhorn 5/5, Acei 2/5 saldırganlıkta; Acei sürekli baskı altında kalabilir.
KoiKoi soğuk su balığıdır, Acei tropikaldir; ancak ortak aralığın sınırında yaşayabilirler ve Koi bol atık üretir.
Bala köpekbalığıBala köpekbalığı küçük balıkları avlayabilir; Acei sınırda bir boyda (15 cm), özellikle genç bireyler risk altında.
Cüce balon balığıMizaç farkı büyük: Cüce balon balığı 5/5, Acei 2/5 saldırganlıkta; Acei sürekli baskı altında kalabilir.
FrontozaFrontoza küçük balıkları avlayabilir; Acei sınırda bir boyda (15 cm), özellikle genç bireyler risk altında.
Uyumsuz
Japon balığıSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Acei: 24–26°C, Japon balığı: 10–21°C).
Melek balığıpH aralıkları çakışmıyor (Acei: 7,6–8,5, Melek balığı: 6–7,4).
Neon tetrapH aralıkları çakışmıyor (Acei: 7,6–8,5, Neon tetra: 5–7).
Amano karidesipH aralıkları çakışmıyor (Acei: 7,6–8,5, Amano karidesi: 6–7,5).
AnkistruspH aralıkları çakışmıyor (Acei: 7,6–8,5, Ankistrus: 6–7,5).
Cüce guramipH aralıkları çakışmıyor (Acei: 7,6–8,5, Cüce gurami: 6–7,5).
Acei hakkında sık sorulanlar
Acei neden hâlâ bilimsel bir tür adı taşımıyor?
Tür onlarca yıldır tanınıyor ve akvaryumlarda üretiliyor, ama resmî bir tanımı yayımlanmadı. Seriously Fish, Oliver, Aquarium Glaser ve ciklider.se bu konuda hemfikir. Bu yüzden adı cins adına eklenen "sp. 'acei'" biçiminde, geçici bir ticari adla yazılıyor.
Sarı kuyruklu ve beyaz kuyruklu acei birlikte tutulabilir mi?
Önerilmez. Seriously Fish, farklı renk formlarının melezlenmemesi için aynı tanka konmamasını istiyor. AquaInfo'ya göre Ngara'nın beyaz kuyruklu formu büyük olasılıkla ayrı bir tür ve sarı kuyrukludan daha saldırgan.
Acei tankın üst kısmında yüzüyor, bu normal mi?
Normal. Seriously Fish ve NVC, bu türün çoğu mbunanın aksine tankın üst yarısında ve açık suda dolaştığını belirtiyor. Çatal kuyruğu da kayalar arasında manevradan çok hızlı yüzmeye uygun. Bu yüzden tankta bol serbest yüzme alanı bırakılmalı.
Acei için en küçük akvaryum kaç litre olmalı?
ciklider.se küçük bir grup için en az 200 litre öneriyor; kart bu değeri esas alıyor. Oliver 150 litreyi alt sınır, daha büyüğünü tercih edilir sayıyor; NVC ve AquaInfo ise 120 cm uzunluğu pratik minimum kabul ediyor.
Kaç acei birlikte bakılmalı?
En az 6 birey. Aquarium Glaser beşten azının türe özgü davranışı göstermediğini, ciklider.se en iyi 6–8 bireylik grupta durduğunu yazıyor. Birden fazla erkek genellikle sorun çıkarmaz, ancak dişiler erkeklerden fazla olmalı.
Acei hangi balıklarla yaşar?
Seriously Fish Aulonocara, Copadichromis ve diğer sakin Malawi çiklitlerini, ayrıca orta derecede saldırgan mbunaları uygun buluyor. İri, kavgacı mbunalar ve çok hareketli balıklar ise uygun değil. Yan yana konacak türlerin de bitkisel ağırlıklı beslenebilmesi yemlemeyi kolaylaştırır.
Acei kaç derece suda yaşar?
Kaynakların ortak bandı 24–26°C. Su sert ve bazik olmalı: pH 7,6–8,5 ve 12–16 dGH. Aquarium Glaser pH'ın 8'in üzerinde tutulmasını öneriyor; aktif yüzücü olduğu için belirgin bir akıntı da işine yarar.
Kaynaklar
- Seriously Fish – Pseudotropheus sp. 'acei'
- M. K. Oliver – The Cichlid Fishes of Lake Malawi: Pseudotropheus sp. 'acei'
- ciklider.se – Pseudotropheus sp. 'acei' (artbeskrivning)
- AquaInfo – Pseudotropheus sp. Acei
- Aquarium Glaser – Pseudotropheus sp. "Acei"
- Aquarium Glaser – Pseudotropheus sp. "Acei" White Tail Ngara
- NVC (Nederlandse Vereniging van Cichlidenliefhebbers) – Pseudotropheus sp. "Acei"
- FishBase – Pseudotropheus elegans (karşılaştırma için)
- Practical Fishkeeping – Which mbuna are best to start with?
Veri notları
- Ad/tanım durumu (26 Eyl 2026 kontrol): Seriously Fish, Oliver (son güncelleme 28 Nis 2019), Glaser, ciklider.se ve AquaInfo türün tanımlanmadığını yazıyor; Oliver'ın mbuna kontrol listesinde de 'Pseudotropheus "acei"' olarak geçiyor. Tohumdaki Latince ad korundu.
- White tail formu bazı satıcılarca 'Pseudotropheus elegans' diye satılıyor; ancak FishBase P. elegans'ı (Stauffer, Konings & Ryan 2016'da yeniden tanımlandı) 6–76 m'de kumlukta silt içinden omurgasız toplayan bir tür olarak anlatıyor. Bu eşleştirmeyi doğrulayan kaynak bulunamadı; kartta yapılmadı.
- Su: Seriously Fish 24–28°C, pH 7,6–8,8, 10–25 dGH; AquaInfo 22–26°C, pH 7,5–8,5, GH 12–16; ciklider.se 23–27°C, pH 7,5–8,5; Glaser 'pH 8'in üzerinde'. Ortak bant yazıldı: 24–26°C, pH 7,6–8,5, 12–16 dGH.
- Boy: Seriously Fish 125 mm SL; doğada 12 cm (Glaser, AquaInfo, NVC; ciklider.se 10 cm); akvaryumda ciklider.se 14 cm, NVC 15 cm, Glaser ve AquaInfo zengin yemle 18 cm'ye kadar. Tipik akvaryum boyu 15 cm yazıldı.
- minLitre: ciklider.se küçük grup için en az 200 L; Oliver 40 galon (≈150 L) minimum, daha büyüğü tercih; NVC ve AquaInfo 120 cm. Seriously Fish'de tank ölçüsü yok (üretim için 48 inç). Temkinli değer 200 L yazıldı.
- suruMu true / suruMinAdet 6: Seriously Fish 'Social: shoal'; NVC 'Malavi'nin gerçekten sürü oluşturan az sayıdaki mbunasından'; Glaser 'beşten az tutulmamalı'; ciklider.se 'en az 6–8 bireylik grup'. Alt sınır 6 yazıldı. Eşey oranı: Seriously Fish ve Oliver (1 erkek + 3–4 dişi iyi bir grup), NVC ve AquaInfo 'dişiler erkeklerden fazla'.
- tankSeviyesi orta: Seriously Fish 'tankın üst yarısında yaşar', NVC 'üst kısımdaki açık suda da çok bulunur'; yüzey balığı olmadığı için orta seçildi.
- saldirganlik 2: Seriously Fish 'mbuna için pek saldırgan değil', Practical Fishkeeping 'çok barışçıl', Glaser 'pek saldırgan değil', NVC 'çok dost canlısı'; Oliver ise 'akvaryumda bölgeci, epey saldırgan olabilir' diyor. kendiTurunuKovalar true (Seriously Fish: erkekler akvaryumda bölgeci; ciklider.se: üreme döneminde erkekler birbirine saldırgan).
- bitkiSoker true: AquaInfo 'bitkileri ara sıra söker, yemez'. karidesYer true: AquaInfo ve ciklider.se doğal diyette böcek larvası ve küçük kabuklular sayıyor; karides özelinde bilgi yok.
- beslenme otcul: Seriously Fish bitkisel ağırlık, Oliver 'diyeti esas olarak alg'. zorluk orta: Seriously Fish 'Moderate' (aynı sayfa 'yeni başlayan için mükemmel' diyor; NVC ve Practical Fishkeeping da yeni başlayana öneriyor).
- Üreme: 1 erkek + en az 3 dişi, pH 8,2–8,5, 3–4 hafta kuluçka Seriously Fish'den; Seriously Fish üretim için 25–26,5°C da veriyor (metinde sıcaklık yazılmadı). ciklider.se 30–60 yavru. Akvaryumda yıl boyu üremesi ve doğada erkeklerin yuva kurmadığı Konings'ten (Oliver aktarıyor).
- Ömür kaynaklarda sayı olarak yok (Glaser akvaryum ömrünün doğadakinin 3–4 katı olduğunu söylüyor), null.
9 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir
Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.
Cikletler grubundan diğer türler
TümüMelek balığı
Pterophyllum scalare
- Sıcaklık
- 24–30°
- En az hacim
- 200 L
- Boy
- 15 cm
Diskus
Symphysodon aequifasciatus
- Sıcaklık
- 28–30°
- En az hacim
- 324 L
- Boy
- 15 cm
Flowerhorn
Melez · Flowerhorn (melez)
- Sıcaklık
- 25–30°
- En az hacim
- 648 L
- Boy
- 30 cm
Kafalı yunus (mavi yunus ciklet)
Cyrtocara moorii
- Sıcaklık
- 25–29°
- En az hacim
- 257 L
- Boy
- 20 cm
Mavi prenses
Chindongo socolofi
- Sıcaklık
- 24–26°
- En az hacim
- 154 L
- Boy
- 12 cm
Oskar
Astronotus ocellatus
- Sıcaklık
- 24–28°
- En az hacim
- 540 L
- Boy
- 35 cm