İçeriğe geç
Akvaryum Atlası
Labirentliler

Beta

Betta splendens

Diğer adları: Beta balığı, Siyam dövüşçü balığı, Siamese fighting fish, Betta, Plakat

Uzun, salınan yüzgeçleri ve sınırsız renk çeşidiyle en tanınan labirentli balık. Havayı doğrudan soluyabildiği için fanusta yaşayabileceği sanılır, oysa ısıtıcılı, filtreli ve sık bitkili bir tank ister. Erkekler birbirini ölümüne kovalar; beta çoğu durumda tankın tek sakini olarak tutulmalıdır.

Beta (Betta splendens)

Fotoğraf: ErgoSum88 · Kamu malı · Wikimedia Commons

KünyeBeta

Yetişkin boyu
6,5 cm
Ömür
2–5 yıl
Köken
Güneydoğu Asya — orta Tayland; kuzeyde Chiang Rai'den Malay Yarımadası'nın kuzey ucuna kadar Chao Phraya havzası ve çevresi
Zorluk
Orta
Önerilen grup
Tek erkek
Sürü
Hayır
Tank seviyesi
Yüzey
En az akvaryum
41 litre
Beslenme
Etçil
Üreme
Köpük yuva kurar

Su değerleri

Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.

Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.

Mizaç

  • Tek başına tutulur (5/5)
  • Karides yer
  • Bitkili tanka uygun
  • Kendi türünü kovalar
  • İki erkek bir arada tutulmaz
  • Uzun yüzgeçli (hedef olabilir)

Kaç tane, hangi eşey?

Tek başına

Tek erkek

Birlikte en az 1 birey

Öneri: Tek erkek; iki erkek asla aynı tankta tutulmaz. Dişilerle yalnız üretim için kısa süre bir araya getirilir, yumurtlamadan sonra dişi alınır (Seriously Fish, Practical Fishkeeping).

Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Erkek çok daha renkli, yüzgeçleri uzun ve solungaç zarı (sakal) belirgindir; dişi küçük, kısa yüzgeçli ve olgunken yumurtayla dolgun karınlıdır. Kısa yüzgeçli plakat erkekler dişiye benzeyebilir.

Beta için grup önerisi: Tek erkek.

Bakım notları

Betanın kavanozda ya da küçük bir fanusta yaşayabileceği fikri, profesyonel yetiştiricilerin balıkları şişe ve bardaklarda büyütmesinden ve labirent organı sayesinde havayı soluyabilmesinden doğar. Hayatta kalması başka, sağlıklı yaşaması başka bir şeydir. Seriously Fish tek bir erkek ya da bir çift için 45×30 cm tabanlı, yaklaşık 41 litrelik bir tankı öneriyor ve minik kaplarda bakımı açıkça desteklemiyor. Practical Fishkeeping mutlak alt sınırı 25 litre olarak veriyor, ama bir erkeğe 60 cm'lik bir tank sunmanın daha doğru olduğunu da ekliyor. Doğada tek bir erkeğin yaklaşık bir metrekarelik bir alanda devriye gezdiği düşünülürse bu fark anlaşılır.

Beta güçlü bir yüzücü değildir; uzun yüzgeçleri onu daha da yavaşlatır. Filtre çıkışı yumuşak olmalı, hava ile çalışan sünger filtre ideal seçenektir. Tank yoğun bitkilendirilmeli: Cryptocoryne, uzun gövdeli bitkiler, Salvinia ya da Riccia gibi yüzen bitkiler, kök parçasına bağlanmış Microsorum ve yosunlar hem gölge hem sığınak sağlar. Kuru yaprak döküntüsü suyu hafifçe tanenle renklendirir. Tankın kapağı sıkı olmalı ve su ağzına kadar doldurulmamalı; beta usta bir zıplayıcıdır ve yüzeyin üstünde oluşan ılık, nemli hava tabakasına düzenli erişim ister. Yavru evresinden sonra havayı solumak zorunda olduğu için yüzeye ulaşamazsa boğulabilir.

Sıcaklık konusunda tam bir uzlaşı yok, ama Practical Fishkeeping serin suyun bu balığa yaramadığını vurguluyor. Soğuk tutulan betalarda metabolizma yavaşlar, yaralar geç iyileşir, şişkinlik ve enfeksiyon sıklaşır. 24–30°C aralığında sabit bir sıcaklık, pH 6,0–8,0 ve 4–15 dGH sertlik süs formları için rahat bir çerçevedir; yabani yakalanmış balıklar daha yumuşak ve asidik suyu tercih eder. Su kalitesi iyi olmalı; amonyak ve nitrite karşı diğer balıklardan daha dayanıklı değildir.

En sık hata tank arkadaşı seçiminde yapılır. Erkek beta, uzun ve renkli yüzgeçli balıkları, örneğin erkek lepistesleri, rakip görüp saldırabilir. Tersine, bazı barbus ve tetralar betanın yüzgeçlerini dakikalar içinde didik didik edebilir. Seriously Fish bu yüzden türü genel topluluk akvaryumuna önermiyor ve genellikle tek başına tutulmasını öneriyor. İki erkek asla aynı tanka konmaz; aynalı arka fon da balığı kendi yansımasıyla bitmeyen bir kavgaya sürükler. Tuzu günlük bir takviye gibi kullanmak da uzun vadede yarardan çok zarar getirebilir.

Beta videoda

Betta Fish Care Guide: Everything You Need to Know! · Prime Time Aquatics · 10:57 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.

Beslenme

Etçil

Doğada suya düşen böcekler, sivrisinek larvaları ve diğer küçük omurgasızlarla beslenen bir etçildir. Akvaryumda kuru yemleri tanıdıktan sonra kabul eder, ama en iyi renk ve kondisyon için düzenli olarak dafniya, artemia ve kan kurdu gibi canlı ya da dondurulmuş yemler verilmeli. Meyve sineği gibi küçük böcekler de kullanılabilir. Beta şişmanlamaya yatkındır; porsiyonlar küçük tutulmalı ve kuru yem abartılmamalı. Fazla kuru yem kabızlık ve şişkinliğe yol açabilir; Practical Fishkeeping bu durumda arada bir ezilmiş bezelye verilmesini öneriyor.

Üreme

Köpük yuva kurar

Erkek daha renklidir ve daha uzun yüzgeç taşır; kısa yüzgeçli 'plakat' erkekler dişilerle karıştırılabilir. Erkek yüzen bitkiler arasında ya da geniş bir yaprağın altında köpük yuva kurar. Çiftleşme yuvanın altında, erkeğin dişiye sarıldığı bir kucaklaşmayla olur; erkek yumurtaları toplayıp yuvaya taşır ve bakımı tek başına üstlenir. Yumurtalar 24–48 saatte açılır, yavrular 3–4 gün daha yuvada kalır. İlk günlerde infusoria, sonra mikro solucan ve artemia nauplius verilir. Labirent organının gelişmesi için tankın üstü nemli hava tutacak şekilde sıkıca kapatılmalıdır. Ev akvaryumunda üretim mümkündür ama çok sayıda erkeği ayrı ayrı büyütmek gerekir.

Kimlerle yaşar?

Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 30 uyumlu, 107 riskli, 53 uyumsuz.

Bu türle akvaryum kur

Beta hakkında sık sorulanlar

Küçük bir fanusta beta bakılır mı?

Önerilmez. Seriously Fish tek bir erkek için 45×30 cm tabanlı, yaklaşık 41 litrelik tank öneriyor ve küçük kavanozlarda bakımı desteklemiyor. Practical Fishkeeping'in verdiği mutlak alt sınır da ısıtıcılı ve filtreli 25 litredir.

İki erkek beta aynı akvaryumda yaşar mı?

Hayır. Erkekler birbirine ölümüne saldırır; birkaç günlük kavga zayıf olanın ölümüyle bitebilir. Seriously Fish süs formlarının diğer tüm Betta türlerinden daha saldırgan olduğunu ve çoğu durumda tankta tek bir birey tutulabildiğini yazıyor.

Betanın akvaryumuna ısıtıcı gerekir mi?

Evet. Kartta iki kaynağın ortak bandı olan 24–30°C yazıldı; Seriously Fish alt sınırı 22°C'ye kadar indiriyor, Practical Fishkeeping ise akvaristlerin çoğunun 24–30°C'yi seçtiğini yazıyor. Serin suda tutulan betalarda metabolizma yavaşlar, yaralar geç iyileşir, şişkinlik ve enfeksiyonlar sıklaşır.

Beta neden şişkin görünüyor?

En yaygın nedenler aşırı ve tek düze kuru yemle beslenme ile serin sudur. Porsiyonlar küçültülmeli, canlı ya da dondurulmuş yemlerle çeşitlendirilmeli ve sıcaklık kontrol edilmeli. Practical Fishkeeping kabızlığa karşı arada bir ezilmiş bezelye verilmesini öneriyor; şişkinlik geçmiyorsa hastalık ihtimali değerlendirilmeli.

Betanın yanına hangi balıklar konmaz?

Uzun ve gösterişli yüzgeçli balıklar, örneğin erkek lepistesler, beta tarafından rakip görülebilir. Kaplan barbı gibi yüzgeç ısıranlar ise betanın yüzgeçlerini parçalar; Practical Fishkeeping neon tetra ve cüce gurami gibi normalde uysal türlerin bile uzun yüzgeçleri didikleyebildiğini yazıyor. Amano gibi iri karidesler bazen sorunsuz olabilir.

Dükkânda dişi diye satılan beta gerçekten dişi mi?

Her zaman değil. Kısa yüzgeçli 'plakat' erkekler renkli dişilere çok benzer ve bazen dişi diye satılır. Olgun dişiler genellikle yumurtayla dolgun bir karına sahiptir; emin olunamıyorsa balığı tanıyan birine danışmak iyi olur.

Beta kaç yıl yaşar?

FishBase'te kayıtlı en yüksek yaş 2 yıldır. Practical Fishkeeping mağazadaki betaların zaten 6 aylık olduğunu, alındıktan sonra gerçekçi beklentinin 1–1,5 yıl olduğunu, ama akvaryumda 4–5 yaşa ulaşan çok sayıda bildirim bulunduğunu yazıyor.

Kaynaklar

Veri notları

  • Boy: Seriously Fish 70 mm SL, FishBase 6,5 cm TL, Practical Fishkeeping ortalama yetişkin 5 cm ('Giant' formu daha büyük). TL tercih edildi, 6,5 cm yazıldı.
  • Litre: Seriously Fish 45×30×30 cm ≈ 41 L esas alındı. Practical Fishkeeping FAQ mutlak alt sınır 25 L; Practical Fishkeeping Fins of fury bir erkek için 60 cm ve üzeri, 45 cm'den az olmamasını öneriyor.
  • Ömür: FishBase en yüksek bildirilen yaş 2 yıl; Practical Fishkeeping 'akvaryumda 4–5 yaşa ulaşan çok sayıda bildirim' diyor (7 yıl üzeri tek bir tartışmalı bildirim hariç). omurYilMin 2, omurYilMax 5 yazıldı.
  • Zorluk: Seriously Fish 'Moderate' (8 ölçütten 6'sı) diyor; 'orta' yazıldı.
  • Köken: FishBase dağılımı 'Mekong havzası' olarak veriyor; Seriously Fish Mekong kayıtlarının başka türlere ya da taşınmış popülasyonlara ait olduğunu yazıyor. Seriously Fish'nin güncel tanımı esas alındı.
  • yuzgecIsirir false: kaynaklar betanın uzun yüzgeçli balıklara saldırdığını anlatıyor, ama bunu yüzgeç ısırma alışkanlığı olarak tanımlamıyor; saldırganlık 5 ve erkekErkekeUyumsuz ile yansıtıldı.
  • karidesYer: Practical Fishkeeping Amano gibi iri karideslerin 'belki' uygun olabileceğini yazıyor; küçük karidesler için açık bilgi yok. Boy kuralı (6,5 cm, etçil) ile true.
  • bitkiSoker false: Practical Fishkeeping üreme döneminde yumuşak yapraklı bitkileri parçalayabildiğini yazıyor; sürekli bir bitki zararı olmadığı için false bırakıldı.
  • Su: Seriously Fish 22–30°C, pH 6,0–8,0, 1–15 dGH; Practical Fishkeeping (Fins of fury) 24–30°C, pH 6,0–8,0, 4–20 dH. Kesişim: 24–30°C, pH 6,0–8,0, 4–15 dGH. Seriously Fish yabani balıkların pH 5,0–7,0 tercih edebileceğini belirtiyor. FishBase 24–30°C, pH 6,0–8,0, dH 5–19.
  • Boy: Seriously Fish gizli kaynak alanı '60–70 mm', FishBase 6,5 cm TL; Practical Fishkeeping ortalama yetişkin gövde boyunu 5 cm veriyor. 6,5 cm korundu.
  • salyangozYer false: kaynaklarda bilgi yok.
  • Denetim 26 Eyl 2026: Seriously Fish, FishBase ve iki Practical Fishkeeping yazısı yeniden okundu. Kapsayan aralık yerine kesişim: 22–30→24–30°C, gH 1–20→4–15; metin ve SSS düzeltildi. 41 L, 6,5 cm, ömür 2–5 yıl (FishBase 2, Practical Fishkeeping 4–5 bildirimi) ve mizaç teyit; sosyal (tek erkek) ve salyangozYer eklendi.

4 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir

Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.

Labirentliler grubundan diğer türler

Tümü