Lepistes
Poecilia reticulata
Diğer adları: Guppy, Lepistes balığı, Gupi, Gupi balığı
Dünyanın en tanınan akvaryum balıklarından biri; satıştaki neredeyse bütün lepistesler uzun yüzgeçli, yoğun renkli yetiştirme formlarıdır. Sert ve alkali suyu sever, barışçıldır ve kolay ürer; ama seri üretimden gelen stoklar yabani atalarına göre çok daha hassas olabildiği için balığın nereden alındığı en az bakım kadar belirleyicidir.

Fotoğraf: 5snake5 · CC0 1.0 · Wikimedia Commons

Fotoğraf: Wibowo Djatmiko ( Wie146 ) · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Fotoğraf: Emilio17 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
KünyeLepistes
- Yetişkin boyu
- 6 cm
- Ömür
- En az 1,5 yıl
- Köken
- Güney Amerika'nın kuzeydoğusu ve güney Karayipler — Venezuela, Guyana, Surinam, Fransız Guyanası, Trinidad ve Tobago, Barbados; bugün elliye yakın ülkeye taşınmış
- Grup
- Canlı doğuranlar
- Zorluk
- Kolay
- Önerilen grup
- 1 erkek + 2 dişi
- Sürü
- Evet, en az 5 adet
- Tank seviyesi
- Yüzey
- En az akvaryum
- 54 litre
- Beslenme
- Hepçil
- Üreme
- Canlı doğuran
Su değerleri
Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.
Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.
Mizaç
- Barışçıl (1/5)
- Sürü balığı · en az 5
- Karides yer
- Bitkili tanka uygun
- Kendi türünü kovalar
- Uzun yüzgeçli (hedef olabilir)
Kaç tane, hangi eşey?
Harem (1 erkek, birkaç dişi)
1 erkek + 2 dişi
Birlikte en az 5 birey
Öneri: En az 5 bireylik grup (FishBase). Karışık tutulursa her erkeğe en az 2, tercihen 3 dişi (Practical Fishkeeping); yavru istenmiyorsa yalnız erkeklerden grup kurulabilir.
Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Erkek küçük, çok renkli ve uzun yüzgeçli; anal yüzgeci çubuk biçimli gonopodyuma dönüşmüş. Dişi daha iri ve dolgun, anal yüzgeci yelpaze gibi yuvarlak; gebeyken anal yüzgecin önünde koyu leke belirir.
Lepistes için grup önerisi: 1 erkek + 2 dişi.
Bakım notları
Dükkândaki en parlak, en uzun kuyruklu erkeği seçmek, lepistesle ilgili ilk yanlış adım olabilir. Ticari çiftliklerde yıllardır süren akrabalı ve yoğun üretim yüzünden satıştaki birçok lepistes hastalığa yatkın, kısa ömürlü ve su değişimlerine karşı toleranssız. Bu yüzden seçim yaparken renge değil davranışa bakılmalı: yem verilince hevesle yüzeye çıkan, yüzgeçlerini açık taşıyan, omurgası düz bireyler tercih edilir. Aynı tankta ölü, köşede soluyan ya da yüzgeci sarkmış balık görülüyorsa o tanktan hiç alım yapılmamalı. Mümkünse yerel bir yetiştiriciden ya da dernek müzayedesinden stok bulmak başarı şansını belirgin şekilde artırır.
Sağlıklı bir grup tankın üst yarısında sürekli hareket halindedir. Erkekler yüzgeçlerini açıp dişilerin önünde titreyerek gösteri yapar ve dişileri neredeyse hiç rahat bırakmaz; bu baskıyı dağıtmak için her erkeğe en az iki, tercihen üç dişi düşmeli. Yalnızca erkeklerden kurulan gruplar da yaygındır ve yavru sorununu baştan çözer. Beş ve üzeri bireyle başlanması önerilir; böyle bir grup için 60×30×30 cm, yaklaşık 54 litrelik tank alt sınır sayılmalı. Sık bitkili bir düzen, yüzeyi kısmen örten yüzen bitkiler ve sakin bir su hareketi bu balığa uyar. Güçlü akıntı, ağır kuyruk taşıyan erkekleri gereksiz yere yorar.
Lepistes özünde sert su balığıdır. Yumuşak ve asidik suda bir süre idare edebilse de uzun vadede pH 7,0–8,0 ve 9–20 dGH civarında tutulmalı. Isıtıcılı tankta 22–28°C uygundur; yabani balıklar daha serin suya da dayanır ama süs formlarında asıl mesele değerlerin sabit kalmasıdır; süs formları dalgalanmaya yabani balıklardan çok daha kötü tepki verir. Olgunlaşmış bir filtre, düzenli kısmi su değişimi ve tankı aşırı doldurmamak rutinin temelidir. Hızla çoğaldığı için birey sayısı birkaç ay içinde kontrolden çıkabilir; bakım rutinine yavruların nereye gideceği sorusu da eklenmeli.
En sık görülen hatalardan biri tank arkadaşı seçimidir. Kaplan barbı ya da serpae tetra gibi yüzgeç ısıran türlerle aynı tanka konan erkeklerin kuyrukları kısa sürede parçalanır. Beta ile birlikte tutmak da risklidir; beta, uzun yüzgeçli erkek lepistesi rakip gibi görüp saldırabilir. Rasboralar, barışçıl tetralar, Corydoras ve küçük loricariidler sakin bir topluluk akvaryumunda uygun komşulardır. Endler lepistesiyle kolayca melezleştiği için bu iki tür aynı tanka konmamalı. Bir diğer klasik yanılgı, yalnızca dişi alınca yavru çıkmayacağını düşünmektir: dişi lepistes spermi aylarca saklayabildiği için erkekten ayrıldıktan sonra da doğurmaya devam edebilir.
Lepistes videoda
Guppy Fish Care: 10 Things You Should Know About Guppies · KeepingFishSimple · 13:53 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.
Beslenme
Hepçil
Yabani lepistes ağırlıklı olarak böcekçildir; zooplankton, küçük böcekler ve detritusla beslenir. Bugünkü üretim balıkları bu atalardan çok uzaklaşmış olsa da seçici değildir ve verilen yemlerin neredeyse tamamını kabul eder. Temel olarak kaliteli bir pul ya da ince granül yem yeterlidir; buna haftada birkaç kez artemia, dafniya veya sivrisinek larvası gibi canlı ya da dondurulmuş yemler eklenmeli, menüde mutlaka bitkisel içerikli bir yem de bulunmalı. Ağzı küçük olduğu için yemin ince olması önemlidir. Günde bir-iki kez, birkaç dakikada bitecek kadar vermek yeterli; artan yem, bu hassas stoklarda su kalitesini hızla bozar.
Üreme
Canlı doğuran
Erkek daha küçük, çok daha renkli ve uzun yüzgeçlidir; anal yüzgeci gonopodyum denen çubuk biçimli bir çiftleşme organına dönüşmüştür. Dişi iri ve dolgun gövdelidir, gebeliği anal yüzgecin önündeki koyu lekeden anlaşılır. Gebelik 4–6 hafta sürer; tek doğumda FishBase'e göre 20–40, SF'ye göre 5–100 yavru dünyaya gelebilir. Dişi spermi depoladığı için erkek olmadan da 6 ay ya da daha uzun süre doğurabilir. Yetişkinler yavruları yer; sık bitki ve yüzen bitki örtüsü bir kısmının kurtulmasını sağlar, hepsini büyütmek isteyen yavruları ayrı tanka alır. Ev akvaryumunda üretmek zor değil, asıl zorluk çoğalmayı durdurmaktır.
Kimlerle yaşar?
Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 90 uyumlu, 55 riskli, 45 uyumsuz.
Uyumlu
AnkistrusOrtak aralık 22–26°C, pH 7–7,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Bronz corydorasOrtak aralık 25–27°C, pH 7–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Cüce guramiOrtak aralık 25–27°C, pH 7–7,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Kafalı yunus (mavi yunus ciklet)Ortak aralık 25–28°C, pH 7,5–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
KılıçkuyrukOrtak aralık 22–28°C, pH 7–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Zebra danioOrtak aralık 22–25°C, pH 7–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Riskli
BetaMizaç farkı büyük: Beta 5/5, Lepistes 1/5 saldırganlıkta; Lepistes sürekli baskı altında kalabilir.
Melek balığıMelek balığı küçük balıkları avlayabilir; Lepistes sınırda bir boyda (6 cm), özellikle genç bireyler risk altında.
Neon tetraOrtak pH bandı çok dar (7–7).
Amano karidesiLepistes küçük karides yavrularını yiyebilir; yetişkin karidesler genelde güvende, bol saklanma yeri (yosun, sık bitki) şart.
DiskusOrtak sıcaklık bandı çok dar (28–28°C); küçük bir sapma iki türden birini zorlar.
Kardinal tetraOrtak pH bandı çok dar (7–7).
Uyumsuz
Japon balığıSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Lepistes: 22–28°C, Japon balığı: 10–21°C).
FlowerhornFlowerhorn (30 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Lepistes yetişkinde 6 cm kalır.
OrandaSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Lepistes: 22–28°C, Oranda: 16–21°C).
OskarOskar (35 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Lepistes yetişkinde 6 cm kalır.
Palyaço botiaPalyaço botia yüzgeç ısırır; Lepistes türünün uzun yüzgeçleri hedef olur.
Papağan cikletPapağan ciklet (20 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Lepistes yetişkinde 6 cm kalır.
Lepistes hakkında sık sorulanlar
Lepistes kaç litrelik akvaryumda yaşar?
En az 54 litre: Practical Fishkeeping bir grup için 60×30×30 cm öneriyor, FishBase de en az 60 cm uzunluk diyor. Seriously Fish'in 45 cm'lik tabanı ancak birkaç birey için yeter. Birey sayısı yavrularla hızla arttığı için büyük tank seçmek sonradan rahatlatır.
Lepistes tek başına tutulabilir mi?
Önerilmez; FishBase akvaryumda en az 5 bireylik gruplar öneriyor. Karışık grupta her erkeğe iki-üç dişi düşmeli, aksi halde erkeklerin sürekli kovalaması dişileri yıpratır. Yavru istenmiyorsa yalnızca erkeklerden oluşan bir grup kurulabilir.
Lepistesin kuyruğu neden yırtılıyor ya da eriyor?
En yaygın neden, kaplan barbı veya serpae tetra gibi yüzgeç ısıran tank arkadaşlarıdır. Arkadaşlar uygunsa bu kez su kalitesi ve stok kalitesi sorgulanmalı; yoğun üretimden gelen lepistesler hastalığa yatkındır. Kuyruğun sürekli sarkması, balığın ağır yüzgeci taşıyamayacak kadar zayıfladığını da gösterebilir.
Sadece dişi lepistes aldım, neden yavru oldu?
Dişi lepistes bir çiftleşmeden aldığı spermi aylarca saklayabilir. Seriously Fish'e göre erkek olmadan da 6 ay ya da daha uzun süre doğurmaya devam edebilir. Dükkânda erkeklerle aynı tankta duran dişi büyük olasılıkla zaten döllenmiştir.
Lepistes sivrisinek larvası yer mi, sivrisinekle mücadelede işe yarar mı?
Larvaları iştahla yer ve bu yüzden birçok ülkeye sıtmayla mücadele amacıyla bırakılmıştır. Ancak FishBase, bu salımların sivrisinek üzerinde çok az ya da hiç etkisi olmadığını, yerli balıklar üzerinde ise olumsuz etkiler bildirildiğini yazıyor. Akvaryum balığını doğaya bırakmak bu yüzden ciddi bir hatadır.
Lepistes ile Endler lepistesi aynı akvaryumda tutulur mu?
Tutulmamalı. İki tür kolayca çiftleşir ve verimli melez yavrular verir; bu da saf Endler hatlarını bozar. Karışık bir grupta birkaç nesil sonra hangi balığın ne olduğunu ayırt etmek neredeyse imkânsız hale gelir.
Lepistes kaç yıl yaşar?
Seriously Fish ve FishBase net bir ömür vermiyor. Practical Fishkeeping'in okur derlemesinde ortalama ömür yaklaşık 18 ay çıkmış; tek bir 9 yaş bildirimi ise soru işaretiyle aktarılmış. Seri üretim stoklarında erken ölümler sık görüldüğü için balığın kaynağı ömrü doğrudan etkiler.
Kaynaklar
- Seriously Fish – Poecilia reticulata
- FishBase – Poecilia reticulata (Guppy)
- Practical Fishkeeping – Guppy care guide: how to keep healthy, long-lived guppies
- Practical Fishkeeping – How long will my fish live?
- Practical Fishkeeping – Frequently asked questions on Siamese fighters
- Practical Fishkeeping – Quick guide to livebearers
Veri notları
- Boy: Seriously Fish 6 cm SL; FishBase erkek/genel 5,0 cm SL, dişi 6,0 cm SL; Practical Fishkeeping dişi 5 cm. En büyük değer olan 6 cm (SL, dişi) yazıldı; erkekler belirgin şekilde küçük.
- Sürü sayısı FishBase'teki 'en az 5 bireylik gruplar' ifadesinden alındı.
- Ömür: Seriously Fish ve FishBase'te yok. Practical Fishkeeping okur derlemesinde ortalama 18 ay (1,5 yıl) bildirildiği için omurYilMin 1,5 yazıldı; üst sınır için güvenilir veri yok (9 yıllık tek bildirim Practical Fishkeeping'de soru işaretli).
- kendiTurunuKovalar: erkeklerin dişileri sürekli kovalaması (FishBase, Seriously Fish) nedeniyle true.
- karidesYer: kaynaklarda karidesle ilgili bilgi yok; karides değerlendirmesi boy kuralıyla yapıldı (6 cm, omnivor). Bu değer dişi boyundan geliyor, erkekler çok daha küçük.
- tankSeviyesi: kaynaklar açık seviye vermiyor; Seriously Fish'nin yüzen bitki önerisi ve sığ, bitkili habitat tanımı esas alınarak 'ust' seçildi.
- Su: Seriously Fish 17–28°C, pH 7,0–8,5, 8–30 dGH; Practical Fishkeeping bakım rehberi 22–28°C, pH 7–8, 9–20 dH. İki bakım kaynağının kesişimi 22–28°C, pH 7,0–8,0, 9–20 dGH yazıldı; Seriously Fish'nin 17°C alt sınırı yabani stokların toleransı, süs formları için bakım değeri değil. FishBase 18–28°C, pH 7,0–8,0, dH 9–19.
- Litre: FishBase 'en az 5 bireylik grup' ve en az 60 cm; Practical Fishkeeping grup için 60×30×30 cm → 54 L. Seriously Fish'nin 45×30×30 cm (≈41 L) değeri daha küçük olduğu için grup ölçüsü esas alındı.
- Sosyal: Practical Fishkeeping 'her erkeğe en az iki, tercihen üç dişi'; Practical Fishkeeping Quick guide to livebearers da 1 erkek : 2–3 dişi oranını veriyor. Seriously Fish 'erkek başına birkaç dişi' diyor.
- salyangozYer false: kaynaklarda salyangoz yediğine dair bilgi yok.
- Denetim 26 Eyl 2026: Seriously Fish, FishBase, Practical Fishkeeping bakım rehberi ve Practical Fishkeeping canlı doğuran rehberi yeniden okundu. Sıcaklık 17–28→22–28°C, pH 7,0–8,5→7,0–8,0, gH 8–30→9–20 (Seriously Fish∩Practical Fishkeeping), minLitre 41→54 (Practical Fishkeeping/FishBase grup ölçüsü); metin ve SSS buna göre düzeltildi; sosyal (harem, 1♂:2–3♀, en az 5) ve salyangozYer eklendi.
6 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir
Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.
Canlı doğuranlar grubundan diğer türler
Tümü
Kılıçkuyruk
Xiphophorus hellerii
- Sıcaklık
- 22–28°
- En az hacim
- 108 L
- Boy
- 16 cm

Moli
Poecilia sphenops
- Sıcaklık
- 22–28°
- En az hacim
- 81 L
- Boy
- 8 cm

Plati
Xiphophorus maculatus
- Sıcaklık
- 20–26°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 6 cm

Balon moli
Poecilia sp. · Balon
- Sıcaklık
- 22–28°
- En az hacim
- 81 L
- Boy
- 8 cm

Endler lepistesi
Poecilia wingei
- Sıcaklık
- 24–27°
- En az hacim
- 41 L
- Boy
- 2,5 cm

Yelken moli
Poecilia velifera
- Sıcaklık
- 22–28°
- En az hacim
- 104 L
- Boy
- 15 cm