Endler lepistesi
Poecilia wingei
Diğer adları: Endler, Endler guppy, Endler's livebearer
Lepistesin küçük, metalik renkli akrabası; yetişkinleri yalnızca 2–2,5 cm'ye ulaşır ve neredeyse kesintisiz ürer. Sıcak, orta sert ya da sert suda kolayca bakılır, fakat boyu küçük olduğu için genel topluluk akvaryumundan çok türe ayrılmış, bitkili bir tank ister. Satıştaki balıkların büyük kısmı lepistesle melezdir.

Fotoğraf: Emilio17 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
KünyeEndler lepistesi
- Yetişkin boyu
- 2,5 cm
- Ömür
- Kaynaklarda net veri yok
- Köken
- Güney Amerika — kuzeydoğu Venezuela, Cumaná çevresindeki Campoma ve Buena Vista lagünleri (Laguna de Patos tip yeri)
- Grup
- Canlı doğuranlar
- Zorluk
- Kolay
- Önerilen grup
- 1 erkek + 2 dişi
- Sürü
- Hayır
- Tank seviyesi
- Yüzey
- En az akvaryum
- 41 litre
- Beslenme
- Hepçil
- Üreme
- Canlı doğuran
Su değerleri
Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.
Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.
Mizaç
- Genelde barışçıl (2/5)
- Karidese dokunmaz
- Bitkili tanka uygun
- Kendi türünü kovalar
Kaç tane, hangi eşey?
Harem (1 erkek, birkaç dişi)
1 erkek + 2 dişi
Birlikte en az 3 birey
Öneri: Erkek başına birkaç dişi (Seriously Fish); canlı doğuranlarda önerilen oran 1 erkek + 2–3 dişi (Practical Fishkeeping). Dişiler bölgeci olabildiği için tek dişi tutulmaz; yavru istenmezse yalnız erkek.
Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Erkek çok küçük, metalik renkli ve gonopodyumludur; dişi belirgin biçimde iri, sade renkli ve dolgundur, çoğu zaman gebe görünür.
Endler lepistesi için grup önerisi: 1 erkek + 2 dişi.
Bakım notları
Bu balığın hikâyesi bir göl kıyısında başlıyor. İlk örnekleri 1937'de Franklyn F. Bond topladı, yaygın adını taşıdığı John Endler ise onu 1975'te Venezuela'nın kuzeydoğusundaki Laguna de Patos'ta yeniden buldu. Gölün suyu sıcak, sert ve tek hücreli alglerden yeşile dönmüştü; Endler balıkların aynı sularda yaşayan yabani lepisteslerle çiftleşmediğini gözlemledi. Sonraki yıllarda göl kıyısına çöplük kuruldu ve deniz aradaki kara şeridini aştı; tip yerindeki popülasyonun bugün yok olduğu düşünülüyor. Tür 2005'te Poecilia wingei adını aldı, fakat akvaryumda lepistesle serbestçe melezlendiği için bugün dükkânlardaki 'Endler' etiketli balıkların çoğu saf değil.
Küçük boyuna rağmen oldukça hareketli bir balıktır; erkekler gün boyu yüzgeçlerini açıp dişilerin önünde kısa, kesik ve hızlı hareketlerle titreşir. Erkekler birbirine karşı barışçıldır, asıl gerginlik dişilerde görülür: dişiler zaman zaman bölgeci davranabildiği için tek dişi yerine birkaç dişi tutmak baskıyı dağıtır. Her erkeğe birden fazla dişi düşmesi de erkeklerin ısrarlı kurlarını hafifletir. 45×30 cm tabanlı, yaklaşık 41 litrelik bir tank kalabalıkça bir koloniyi barındırmaya yeter; daha küçük tanklar bu kadar aktif bir tür için önerilmez.
Tank düzeninde bitki şart sayılır: sık yapraklı bitki kümeleri ve yüzeyde yüzen bitkiler hem dişilere kaçacak yer açar hem de yavruların saklanmasını sağlar. Akıntı bu balığı zorlamaz, fakat çok az atık ürettiği için yalnızca Endler'lerin yaşadığı bir tankta güçlü filtreye gerek yoktur. Su sıcak tutulmalı: iki kaynağın ortak bandı 24–27°C (Seriously Fish üstte 30°C'ye kadar çıkıyor). pH 7,0–8,5 ve 15–25 dGH hedeflenir; yumuşak ve asidik suda bir süre idare etse de uzun vadede orta sert ya da sert su gerekir. Tuz eklemek gerekmez.
En sık yapılan hata onu lepistesle aynı tanka koymaktır; iki tür verimli melezler verir ve birkaç nesil sonra saf hat kaybolur. İkinci hata, küçük boyunu hesaba katmadan iri ya da hırçın balıklarla karıştırmaktır. Bu balık genel topluluk akvaryumuna uygun görülmez; cüce Corydoras türleri, Pseudomugil gibi küçük gökkuşağı balıkları ve barışçıl küçük tetralar makul arkadaşlardır. Üçüncü yanılgı, yavru sayısını hafife almaktır: yaklaşık üç haftada bir doğum yapan dişiler kısa sürede tankı doldurur. Yavru istenmiyorsa yalnızca erkek almak en kolay yoldur.
Endler lepistesi videoda
Endler's Livebearer Care Guide - Easiest Livebearer for Beginners · Aquarium Co-Op · 4:20 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.
Beslenme
Hepçil
Doğada omnivordur; dipteki küçük omurgasızlarla ve organik döküntüyle beslenir. Endler'in tarif ettiği göl, yoğun alg ve planktonla yeşile dönmüş bir sudur, bu da diyetin önemli bir bölümünü oluşturur. Akvaryumda verilen çoğu yemi kabul eder, ama menüde mutlaka bitkisel içerik bulunmalıdır; spirulina içeren ince pul yem iyi bir temeldir. Ağzı çok küçük olduğu için yemin ufalanmış olması gerekir. Canlı ya da dondurulmuş artemia nauplius, mikro solucan ve grindal solucanı kondisyonu iyileştirir. Az miktarda ve günde bir-iki kez vermek yeterli.
Üreme
Canlı doğuran
Erkek küçük, çok renkli ve narin yapılıdır; dişi daha iri, sade renkli ve neredeyse her zaman gebe görünür. Doğumlar arası 23–24 gün kadardır ve dişinin yaşına göre her seferinde 5–25 yavru doğar. Seriously Fish yetişkinlerin yavruları nadiren yediğini yazar; Practical Fishkeeping'e yazan bir yetiştirici ise fırsat bulunca yediklerini belirtiyor, bu yüzden doğum öncesinde dişiyi ayrı bir tanka taşımak akıllıca olur. Klasik küçük doğurma kafesleri önerilmez. Yavrular iridir, doğumdan itibaren artemia nauplius ya da toz yem alır; günde 2–3 kez beslenirse erkekler 3–5 haftada renk verir, dişiler 2 aylıkken doğurabilir.
Kimlerle yaşar?
Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 108 uyumlu, 32 riskli, 50 uyumsuz.
Uyumlu
LepistesOrtak aralık 24–27°C, pH 7–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Amano karidesiOrtak aralık 24–26°C, pH 7–7,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
AnkistrusOrtak aralık 24–26°C, pH 7–7,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Bronz corydorasOrtak aralık 25–27°C, pH 7–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Cüce guramiOrtak aralık 25–27°C, pH 7–7,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Kafalı yunus (mavi yunus ciklet)Ortak aralık 25–27°C, pH 7,5–8,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Riskli
BetaMizaç farkı büyük: Beta 5/5, Endler lepistesi 2/5 saldırganlıkta; Endler lepistesi sürekli baskı altında kalabilir.
Neon tetraOrtak pH bandı çok dar (7–7).
Kardinal tetraOrtak pH bandı çok dar (7–7).
KoiKoi soğuk su balığıdır, Endler lepistesi tropikaldir; ancak ortak aralığın sınırında yaşayabilirler ve Koi bol atık üretir.
Palyaço botiaOrtak pH bandı çok dar (7–7).
RamireziOrtak sıcaklık bandı çok dar (27–27°C); küçük bir sapma iki türden birini zorlar.
Uyumsuz
Japon balığıSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Endler lepistesi: 24–27°C, Japon balığı: 10–21°C).
Melek balığıMelek balığı (15 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Endler lepistesi yetişkinde 2,5 cm kalır.
DiskusSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Endler lepistesi: 24–27°C, Diskus: 28–30°C).
FlowerhornFlowerhorn (30 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Endler lepistesi yetişkinde 2,5 cm kalır.
OrandaSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Endler lepistesi: 24–27°C, Oranda: 16–21°C).
OskarOskar (35 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Endler lepistesi yetişkinde 2,5 cm kalır.
Endler lepistesi hakkında sık sorulanlar
Endler lepistesi için en küçük akvaryum kaç litre olmalı?
Seriously Fish 45×30×30 cm, yaklaşık 41 litrelik bir tankın kalabalık bir koloni için yeterli olduğunu, bundan küçük tankların önerilmediğini yazıyor. Balık çok aktiftir ve hızla çoğalır, bu yüzden alt sınırda kalmamak iyi olur.
Dükkânda satılan Endler'ler gerçekten saf mı?
Çoğunlukla değil. Türün yaygın adını taşıyan John Endler, akvaryumdaki balıkların büyük kısmının lepistesle melez olduğunu söylüyor. Saf hat arayanlar için en iyi yol, kökenini belgeleyebilen yetiştiriciler ya da canlı doğuran dernekleridir.
Endler lepistesi normal lepistesten nasıl ayırt edilir?
Endler daha küçüktür ve erkeklerinde gövde üzerinde karakteristik siyah bir bant bulunur; dişileri de lepistes dişilerinden daha incedir. Yine de bazı yabani lepistes popülasyonlarına çok benzediği ve melezler yaygın olduğu için dış görünüşle kesin ayrım her zaman mümkün değildir.
Endler lepistesi kaç derece suda yaşar?
Kartta iki kaynağın da desteklediği 24–27°C yazıldı; Seriously Fish 30°C'ye kadar kabul ediyor, Practical Fishkeeping ise 24–27°C'yi en uygun aralık sayıyor. Tropikal bir türdür, ısıtıcı gerekir. Tuz eklemek gerekmez.
Endler lepistesi topluluk akvaryumuna uygun mu?
Seriously Fish küçük boyu nedeniyle genel topluluk akvaryumuna uygun görmüyor. Cüce Corydoras, küçük gökkuşağı balıkları ve barışçıl küçük tetralarla tutulabilir; iri ya da hırçın türlerle ve lepisteslerle karıştırılmamalı.
Endler dişileri neden birbirini kovalıyor?
Bu türde erkekler birbirine karşı barışçıldır, ama dişiler bölgeci davranabilir. Tek bir dişiye yüklenilmesini önlemek için birkaç dişi birlikte tutulmalı ve tankta sık bitkili saklanma alanları olmalı.
Endler yavruları ne kadar sürede büyür?
Günde 2–3 kez beslenen yavrular hızlı büyür. Erkekler 3–5 haftada yetişkin rengini göstermeye başlar, dişiler 2 aylıkken kendi yavrularını doğurabilir.
Kaynaklar
- Seriously Fish – Poecilia wingei
- FishBase – Poecilia wingei (Endlers guppy)
- Practical Fishkeeping – Quick guide to livebearers
- Practical Fishkeeping – Endler's livebearers are nearly all hybrids!
Veri notları
- Boy: Seriously Fish 25 mm SL, FishBase 2,0 cm SL (dişi). Seriously Fish değeri (2,5 cm SL) yazıldı.
- Litre: Seriously Fish 45×30×30 cm ≈ 41 L.
- Yavru yeme konusunda kaynaklar ayrışıyor: Seriously Fish 'nadiren yer', Practical Fishkeeping'deki yetiştirici deneyimi 'fırsat bulunca yer'.
- Ömür: Seriously Fish, FishBase ve okunan Practical Fishkeeping yazılarında veri yok.
- Sürü: Seriously Fish sosyal yapıyı belirtmiyor; koloni/grup halinde tutulduğu anlatılıyor ama shoal/school ifadesi yok, bu yüzden suruMu false.
- Saldırganlık 2: Seriously Fish'ye göre erkekler barışçıl, dişiler bölgeci olabiliyor; kendiTurunuKovalar bu yüzden true.
- tankSeviyesi: kaynaklar açık seviye vermiyor; Seriously Fish'nin yüzen bitki önerisi esas alınarak 'ust' seçildi; insan doğrulaması önerilir.
- Su: Seriously Fish 24–30°C, pH 7,0–8,5, 15–35 dGH; Practical Fishkeeping (Quick guide to livebearers) 24–27°C, pH 6,5–8,5, 5–25 GH. Kesişim yazıldı: 24–27°C, pH 7,0–8,5, 15–25 dGH. FishBase su değeri vermiyor.
- Sosyal: Seriously Fish 'erkek başına birkaç dişi' ve dişilerin bölgeciliği nedeniyle 'birkaç dişi'; Practical Fishkeeping canlı doğuranlar için 1 erkek : 2–3 dişi.
- salyangozYer false: kaynaklarda bilgi yok.
- Denetim 26 Eyl 2026: Seriously Fish, FishBase ve iki Practical Fishkeeping yazısı yeniden okundu. Kapsayan aralık yerine kesişim: 24–30→24–27°C, pH 6,5–8,5→7,0–8,5, 5–35→15–25 dGH; metin ve SSS düzeltildi. Boy 2,5 cm SL ve 41 L teyit; sosyal (harem) ve salyangozYer eklendi.
4 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir
Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.
Canlı doğuranlar grubundan diğer türler
Tümü
Lepistes
Poecilia reticulata
- Sıcaklık
- 22–28°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 6 cm

Kılıçkuyruk
Xiphophorus hellerii
- Sıcaklık
- 22–28°
- En az hacim
- 108 L
- Boy
- 16 cm

Moli
Poecilia sphenops
- Sıcaklık
- 22–28°
- En az hacim
- 81 L
- Boy
- 8 cm

Plati
Xiphophorus maculatus
- Sıcaklık
- 20–26°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 6 cm

Balon moli
Poecilia sp. · Balon
- Sıcaklık
- 22–28°
- En az hacim
- 81 L
- Boy
- 8 cm

Yelken moli
Poecilia velifera
- Sıcaklık
- 22–28°
- En az hacim
- 104 L
- Boy
- 15 cm