İçeriğe geç
Akvaryum Atlası
Japon balığı ve koi

Koi

Cyprinus rubrofuscus · Nishikigoi (renkli süs sazanı formu)

Diğer adları: Koi balığı, Koi sazanı, Nishikigoi, Koi carp

Japonya'da renkli sazanlardan seçilerek üretilmiş, birkaç yılda 60 cm'ye ulaşan ve 30–40 yıl yaşayabilen süs balığı. Akvaryum balığı değildir: asıl yeri derin, büyük ve güçlü filtreli bir bahçe havuzudur; akvaryum ancak küçük yavrular için geçici bir büyütme yeri olabilir. Sosyaldir, en az üç balıkla tutulur.

Koi (Cyprinus rubrofuscus)

Fotoğraf: Tubifex · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

KünyeKoi

Yetişkin boyu
60 cm
Ömür
30–40 yıl
Köken
Yetiştirme kökenli (Japonya, 19. yüzyıl başı); yabani atası Doğu Asya'da Amur'dan Kızıl Nehir'e uzanan havzalarda (Çin, Laos, Vietnam) yaşayan sazan
Varyete
Nishikigoi (renkli süs sazanı formu)
Zorluk
Zor
Önerilen grup
En az 3, karışık
Sürü
Evet, en az 3 adet
Tank seviyesi
Orta su
En az akvaryum
3.785 litre
Beslenme
Hepçil
Üreme
Yumurtlayan

Su değerleri

Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.

Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.

Mizaç

  • Barışçıl (1/5)
  • Sürü balığı · en az 3
  • Karides yer
  • Bitki söker / yer

Kaç tane, hangi eşey?

Grup

En az 3 birey, karışık eşey

Öneri: Sosyal bir balık; en az 3, tercihen 5 koi (TFH Magazine). Her koi için 750–1.100 L hesaplanır; kaynaklar eşey oranı vermiyor.

Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Kullanılan kaynaklarda (TFH Magazine, Practical Fishkeeping, USGS, KOI, VIN) koiye özgü dış eşey farkı tanımlanmıyor; olgunluk yaklaşık dört yaşında gelir.

Koi için grup önerisi: En az 3 birey, karışık eşey.

Bakım notları

Koi, akvaryum raflarında satılsa da bir akvaryum balığı değildir. Birkaç yıl içinde 60 cm'ye ulaşması olağandır, bazı bireyler bir metreyi aşar; Japonya'daki büyük bir gösteride 101 cm'lik bir koi şampiyon seçilmiştir. Ömrü de buna uygun uzundur: iyi koşullarda 30–40 yıl yaşar ve yaklaşık dört yaşında üremeye başlar. FishBase sazanları ev akvaryumu için önermez; koi uzmanlarının önerileri de doğrudan havuz ölçüleriyle başlar. Bu kart bu gerçeği saklamadan yazıldı: koinin asıl yeri derin ve güçlü filtreli bir bahçe havuzudur.

Koi, Japonya'da 19. yüzyılın başlarında yemeklik sazanlar arasında beliren renk mutasyonlarının seçilmesiyle ortaya çıktı ve nishikigoi, yani brokar sazan adını aldı. Uzun süre Avrupa sazanı Cyprinus carpio'nun bir formu sayıldı; güncel sınıflandırma onu Doğu Asya sazanı Cyprinus rubrofuscus'a bağlar, ancak kökeni hâlâ tartışmalıdır ve pek çok kaynakta eski adıyla geçer. Kohaku, sanke, showa, utsuri, ogon, tancho, chagoi gibi onlarca çeşit renk ve desen farkıdır, bakımları aynıdır. Uzun yüzgeçli koiler ise koi meraklılarınca gövdenin gücünü ve zarif yüzüşünü bozduğu gerekçesiyle eleştirilir.

Kaynakların önerileri kabaca şöyledir: her koi için 750–1.100 litre, üç dört koiden oluşan küçük bir grup için yaklaşık 3.800 litrelik bir havuz makul bir başlangıç; kışı geçirebilmeleri için havuzun en az bir bölümü 1,2 metre derin. Koiler sosyaldir ve en az üç, tercihen beş balıkla tutulur. Çok atık ürettikleri için koi havuzlarında dip tahliyesi ve yüzey sıyırıcısıyla beslenen, yerçekimli büyük filtre sistemleri yaygındır. Koi Organisation International büyüme için 15 ile 25 derece arasını, veteriner kaynağı VIN ise 18 ile 25 derece arasını en uygun aralık sayıyor; kart ikisinin örtüştüğü 18–25°C'yi gösteriyor. 12°C civarında bağışıklık sistemi belirgin biçimde yavaşlar, 10°C'nin altında besleme kesilir, 5°C'nin altında balık kış durgunluğuna girer. Balık bir sudan ötekine aktarılırken 3–4°C'yi aşan sıcaklık farkı şoka yol açabilir. pH'ın 6,5–8,5 arasında kalması ve gün içindeki dalgalanmanın küçük olması, bunun için de suyun karbonat sertliğinin yeterli tutulması gerekir.

En sık hata dükkândaki 8–10 cm'lik yavruları büyük bir akvaryumda kalıcı olarak tutmaya çalışmaktır. 450 litrelik bir akvaryum bile ancak havuz hazırlanana kadar geçici bir büyütme yeridir; hızlı büyüyen koi orada da bir süre sonra bodurlaşır. İkinci hata küçük havuzdur: 200 litre civarındaki bir havuz koi için kesinlikle küçüktür ve soğuk iklimde tamamen donabilir. Üçüncüsü bitki ve yaban hayatı beklentisidir; koiler zemini eşeler, bitkileri yer ve saksıları devirir, iribaş gibi küçük canlıları da yiyebilir. Son olarak yeni balıklar karantinasız eklenmemelidir: koi herpes virüsü (KHV) gibi hastalıklar bütün bir sazan stoğunda toplu ölümlere yol açabilir.

Koi videoda

Feeding and Caring for KOI CARP Fish 🐟🎏 (Complete Cyprinus Carpio Koi Guide!) · AnimalWised · 3:52 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.

Beslenme

Hepçil

Hepçildir; doğadaki atası dipteki omurgasızlar ve bitkisel maddeyle beslenir, havuzda koi de böcek larvalarını ve bitkileri kendiliğinden toplar. Temel yem koi için üretilmiş kaliteli bir pelettir; sıcak aylarda günde iki üç öğün verilir. Bezelye, balkabağı, yulaf, brokoli, ıspanak, fasulye, havuç ve portakal gibi gıdalar ödül ve kondisyon için eklenebilir. Su soğudukça porsiyon azaltılır, 10°C civarında besleme tamamen kesilir. İlkbaharda biyolojik filtre kıştan uyanırken yem miktarı haftalar içinde yavaş yavaş artırılmalıdır; kıştan hemen sonra bol yem vermek su kalitesini bozar.

Üreme

Yumurtlayan

Koiler yaklaşık dört yaşında olgunlaşır ve sonrasında her yıl ürer. Yabani sazanlar gibi ilkbaharda ısınan sığ ve bitkili kıyılarda yumurtlar; yapışkan yumurtalar bitkilere ve köklere tutunur, ebeveynler bakım yapmaz. Havuzda kendiliğinden üreme sık görülür, ancak yavruların büyük çoğunluğu sıradan renklerde çıkar. Japon yetiştiriciler binlerce yavru arasından yalnızca birkaçını saklar ve kaliteli koileri seçici biçimde satar. Ev koşullarında üreme mümkündür, ama bu kadar çok yavruyu barındıracak yer ve seçim disiplini gerektirir.

Kimlerle yaşar?

Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 10 uyumlu, 156 riskli, 24 uyumsuz.

Bu türle akvaryum kur

Koi hakkında sık sorulanlar

Koi akvaryumda yaşar mı?

Kalıcı olarak yaşamaz. 450 litrelik bir akvaryum bile 8–10 cm'lik yavrular için ancak havuz hazırlanana kadar geçici bir büyütme yeridir; koi birkaç yılda 60 cm'ye ulaşır. FishBase de sazanları ev akvaryumu için önermez.

Koi için havuz kaç litre olmalı?

Kaynaklar koi başına 750–1.100 litre ve üç dört koilik küçük bir grup için yaklaşık 3.800 litreyi makul başlangıç sayar. Kışlama için en az bir bölümün yaklaşık 1,2 metre derin olması önerilir; 200 litre civarındaki havuzlar koi için kesinlikle küçüktür.

Koi ile japon balığı aynı havuzda yaşar mı?

Havuz yeterince büyükse genellikle barış içinde yaşarlar. Ancak yavaş, süslü japon balıkları koilerle yem yarışında geride kalır; en uyumlu eşleşme dayanıklı tek kuyruklu japon balıklarıdır. Havuz hacmi her iki türün yetişkin boyuna göre hesaplanmalıdır.

Koi kışın beslenir mi?

Su 10°C civarına indiğinde besleme kesilir; bu sıcaklıklarda metabolizma ve bağışıklık sistemi çok yavaşlar, sindirilmeyen yem suyu kirletir. İlkbaharda su ısınırken yem miktarı haftalar içinde yavaş yavaş artırılır, çünkü filtre bakterileri de kıştan yeni uyanmaktadır.

Koi ne kadar büyür ve kaç yıl yaşar?

İyi bir havuzda birkaç yılda 60 cm'ye ulaşması olağandır; bir metreyi aşan bireyler de bilinir. İlk iki yılda yılda ortalama 15–18 cm büyür, sonra büyüme yavaşlar. Kaynaklar olağan ömrü 30–40 yıl olarak verir; çok daha uzun yaşadığı iddia edilen balıklar doğrulanmış değildir.

Koi havuzuna bitki konur mu?

Konabilir ama korunması gerekir. Koiler bitkileri yer, köklerini eşeler ve saksıları devirir; bu yüzden ciddi koi havuzları çoğunlukla bitkisizdir. Bitki istenirse kenar bitkileri, ağır saksılardaki yerleşik nilüferler ya da yüzen bitkiler tercih edilir.

Koinin Latince adı neden kaynaklarda farklı geçiyor?

Koi uzun süre Avrupa sazanı Cyprinus carpio'nun bir formu, sonra da C. carpio haematopterus ya da C. carpio koi gibi alt tür adlarıyla anıldı. Güncel yaklaşım onu Doğu Asya sazanı Cyprinus rubrofuscus'a bağlar, ancak evcilleştirme tarihi karmaşık olduğundan sınıflandırması hâlâ tartışmalıdır.

Kaynaklar

Veri notları

  • Taksonomi: FishBase C. rubrofuscus sayfasında koi ve bakım verisi yok (yalnızca dağılım ve 28 cm SL). USGS NAS koiyi C. rubrofuscus olarak listeliyor, eş anlamlılar C. carpio, C. c. haematopterus, 'C. carpio koi'; sınıflandırmanın tartışmalı olduğunu belirtiyor. TFH Magazine koiyi C. carpio'dan türemiş olarak anlatıyor. Seriously Fish'te sayfa yok.
  • Sıcaklık (denetim): VIN (WSAVA 2019) 'tercih edilen optimum' 18–25°C; Koi Organisation International 'koi bakımı için optimal' 15–25°C. İki bakım kaynağının kesişimi 18–25°C yazıldı (eski 15–25). KOI: ~12°C'de bağışıklık yavaşlar, ~10°C'de besleme kesilir, <5°C kış durgunluğu. FishBase C. carpio 3–35°C doğal tolerans, kullanılmadı.
  • pH: TFH Magazine ideal 7,2–7,5, tolerans 6,5–8; KOI koilerin 6,5–9'a uyum sağladığını ama pH'ın 8,5'in pek üzerine çıkmaması gerektiğini yazıyor. 6,5–8,5 yazıldı.
  • Sertlik: VIN koi havuzu için 100–250 mg/L CaCO3 (≈5,6–14 dGH), TFH Magazine 6–13 dGH; kapsayan 5,6–14 yazıldı.
  • Boy: Practical Fishkeeping birkaç yılda ~60 cm; TFH Magazine çoğu 2 fit (~61 cm), 3 fite kadar, bazıları 4 fitin üzerinde; USGS 30–60 cm; Practical Fishkeeping 101 cm'lik şampiyon Sanke. 60 cm yazıldı.
  • Litre: TFH Magazine koi başına 200–300 galon (≈757–1.136 L) ve 3–4 koi için 1.000 galon (≈3.785 L) öneriyor; 3.785 L yazıldı. Practical Fishkeeping: 11.250 L havuza 6 koi eklenebilir; 204 L havuz 'kesinlikle küçük'; 450 L akvaryum yalnızca 8–10 cm yavrular için geçici. FishBase C. carpio: akvaryum >200 cm, ev akvaryumu için önerilmez.
  • Ömür: TFH Magazine 30–40 yıl, USGS olağan ömür ~40 yıl. 100 ve 230 yıllık iddialar doğrulanmadığı için kullanılmadı.
  • Sürü: TFH Magazine 'sosyaldir, en az üç ila beş' diyor; suruMinAdet 3.
  • Karides: boy kuralıyla değerlendirildi (≥6 cm, omnivor); Practical Fishkeeping koilerin iribaş yiyebildiğini yazıyor. Küçük balık yediğine dair kaynak yok; TFH Magazine japon balıklarıyla barış içinde yaşadıklarını belirtiyor.
  • Zorluk: fizyolojik olarak dayanıklı bir balık, ancak havuz hacmi, derinlik ve filtrasyon gereksinimi nedeniyle akvaryumcu için 'zor' yazıldı; bu bir değerlendirmedir.
  • Denetim 26 Eyl 2026: FishBase (iki sayfa), USGS, TFH Magazine, VIN, KOI (iki yazı), Practical Fishkeeping (6 yazı) yeniden okundu. Sıcaklık 15–25→18–25°C (kesişim), metin düzeltildi; sosyal eklendi (grup, en az 3; eşey farkı kaynakta yok); salyangozYer false; pH 6,5–8,5, 5,6–14 dGH, 60 cm, 30–40 yıl, 3.785 L korundu.

13 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir

Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.

Japon balığı ve koi grubundan diğer türler

Tümü