Boesemani gökkuşağı
Melanotaenia boesemani
Diğer adları: Boesemani, Boeseman's rainbowfish, Boesemani gökkuşağı balığı, Bicolor rainbow
Olgun erkeklerinde ön yarısı mavi-gri, arka yarısı turuncu-sarı iki renkli deseniyle tanınan, Batı Papua'daki birkaç göle özgü gökkuşağı balığı. Sıcak (27–30°C), sert ve alkali su ister, yumuşak ve asidik suda iyi gitmez; en az altı bireylik bir sürüyle 120 cm'lik bitkili bir tankta tutulur. Dükkânda satılan gençler soluktur, tam renk bir yılı aşkın sürede gelişir.

Fotoğraf: Jtraulle · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Fotoğraf: Karelj . · Kamu malı · Wikimedia Commons

Fotoğraf: H. Zell · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
KünyeBoesemani gökkuşağı
- Yetişkin boyu
- 10 cm
- Ömür
- Kaynaklarda net veri yok
- Köken
- Asya — Endonezya, Batı Papua: Vogelkop Yarımadası'ndaki Ajamaru gölleri ile yakındaki Hain ve Aitinjo gölleri
- Grup
- Diğer türler
- Zorluk
- Orta
- Önerilen grup
- En az 6, karışık
- Sürü
- Evet, en az 6 adet
- Tank seviyesi
- Orta su
- En az akvaryum
- 108 litre
- Beslenme
- Hepçil
- Üreme
- Yumurtlayan
Su değerleri
Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.
Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.
Mizaç
- Barışçıl (1/5)
- Sürü balığı · en az 6
- Karides yer
- Bitkili tanka uygun
Kaç tane, hangi eşey?
Sürü
En az 6 birey, karışık eşey
Öneri: Karışık eşeyli en az 6 birey (Seriously Fish 6–8 ve üzeri, TFH Magazine en az 6). Kaynaklar kesin erkek/dişi oranı vermiyor; erkekler hemcinsleriyle birlikteyken en iyi rengini gösterir.
Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Olgun erkek daha iri, yüksek ve kemerli sırtlı, mavi-turuncu rengi çok yoğundur; dişi ince yapılı ve soluktur. Gençlerde fark görülmez.
Boesemani gökkuşağı için grup önerisi: En az 6 birey, karışık eşey.
Bakım notları
Boesemani gökkuşağını ilk kez dükkân tankında gören biri, fotoğraflardaki balıkla aynı tür olduğuna inanmakta zorlanır: satışa çıkan balıklar neredeyse her zaman soluk, gri-sarı gençlerdir. Ön yarısı mavi-gri, arka yarısı turuncu-sarı iki renkli desen ve olgun erkeklere özgü yüksek, kemerli sırt, iyi beslenmeyle bile bir yılı aşan bir sürede ortaya çıkar. Dişiler daha ince yapılı ve daha soluk kalır. Üretim soylarında renk yoğunluğu da değişkendir; kimi soylar parlak mavi-turuncu olurken kimileri gri-sarı kalır.
Tür yalnızca Batı Papua'nın (Endonezya) Vogelkop Yarımadası'ndaki Ajamaru gölleri ile yakındaki Hain ve Aitinjo göllerinden bilinir. Balıklar sık su bitkilerinin bulunduğu berrak sığlıklarda toplanır. Göllerin suyu sert ve alkalidir (pH 8–9), ama tür çevredeki bazı akarsularda pH 6–6,5 civarındaki çok farklı sularda da bulunur. Doğada nadirdir; Seriously Fish'e göre IUCN Kırmızı Listesi'nde tehlike altındaki türler arasındadır ve bir dönem ticaret için yılda bir milyona yakın balığın toplandığı tahmin edilmiştir. Bugün satılan balıkların neredeyse tamamı Uzak Doğu ve Doğu Avrupa'daki çiftliklerde üretilir.
Hızlı ve sürekli hareket eden bir balık olduğu için tankın uzunluğu önemlidir; 120 × 30 × 30 cm, yani yaklaşık 108 litre alt sınırdır ve kalabalık bir sürü için daha büyüğü gerekir. Arka ve yanlarda sık bitkilendirme, önde geniş bir yüzme alanı idealdir; bitkiler sert ve alkali suya dayanıklı türlerden seçilir. Sıcaklık 27–30°C, pH 7,0–8,0, sertlik 9–20 dGH aralığında tutulur. Erkeklerin en iyi renklerini göstermesi için filtrasyon ve bakım çok düzenli olmalıdır. Sabah ışıklar yandığında ya da tanka sabah güneşi vurduğunda erkekler birbirine karşı yoğun gösteri yapar; günün en canlı anı budur.
En sık hata tek ya da bir çift balık almaktır; sürüsüz boesemani ürkek olur, saklanır ve renk göstermez. En az altı, tercihen daha fazla birey alınmalı, erkekler de renklerini hemcinsleriyle birlikteyken en iyi gösterir. İkinci hata onu çok küçük ya da yavaş balıklarla aynı tanka koymaktır: son derece barışçıl olsa da hızlı hareketleri ve iriliğiyle çekingen türleri rahatsız edebilir. Benzer boyda gökkuşağı balıkları, karakinler, danyolar, barbuslar ve Corydoras iyi komşulardır; su istekleri örtüştüğü için bazı Rift Gölü çiklitleriyle bile tutulabilir. Üçüncü hata yumuşak, asidik suda ısrar etmektir.
Boesemani gökkuşağı videoda
Boesemani Rainbowfish Care Guide: Everything you need to know about keeping these gorgeous fish · Fresh Flow Aquatics · 15:03 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.
Beslenme
Hepçil
Seçici olmayan bir hepçildir; kaliteli pul ve granül yemler, dondurularak kurutulmuş, donmuş ve canlı yemlerin hepsini kabul eder. Kurtçuklar ve sivrisinek larvası gibi canlı yemleri özellikle sever ve bunların düzenli verilmesi en iyi renklerin ortaya çıkmasına yardım eder. Menüde bir miktar bitkisel yem de bulunmalıdır. Günde iki küçük öğün yeterlidir. Hızlı yüzen bir sürü balığı olduğundan yem kısa sürede tüketilir; tanktaki daha yavaş balıkların da payını alıp almadığı izlenmelidir.
Üreme
Yumurtlayan
Olgun erkekler daha iri, daha derin gövdeli ve çok daha renklidir. Yumurtalarını bitkilere saçan ve ince bir iplikle tutturan bir türdür; üreme çoğunlukla sabahın ilk saatlerinde olur. En az 75 cm'lik bir üreme tankına pH 7,5 civarında sert su, 26,5–29°C sıcaklık, küçük bir hava filtresi ve Java yosunu ya da yün püsküller konur; zemin gerekmez. Grupla beslenerek hazırlanmış en dolgun dişi ve en renkli erkek bu tanka alınır, sıcaklığın hafifçe yükseltilmesi yumurtlamayı tetikleyebilir. Çift haftalarca her gün az sayıda yumurta bırakır; yumurtalar ayrı bir kaba alınır ve 7–12 günde açılır. Yavrular yüzeyde durur, önce infüzorya, bir hafta sonra artemia nauplisi yer.
Kimlerle yaşar?
Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 55 uyumlu, 51 riskli, 84 uyumsuz.
Uyumlu
LepistesOrtak aralık 27–28°C, pH 7–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Melek balığıOrtak aralık 27–30°C, pH 7–7,4; mizaç ve boyut çatışması yok.
İnci guramiOrtak aralık 27–30°C, pH 7–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Arlekin rasboraOrtak aralık 27–28°C, pH 7–7,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Ateşböceği tetraOrtak aralık 27–28°C, pH 7–7,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Gizemli salyangoz (elma)Ortak aralık 27–28°C, pH 7–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Riskli
BetaMizaç farkı büyük: Beta 5/5, Boesemani gökkuşağı 1/5 saldırganlıkta; Boesemani gökkuşağı sürekli baskı altında kalabilir.
Bronz corydorasOrtak sıcaklık bandı çok dar (27–27°C); küçük bir sapma iki türden birini zorlar.
Cüce guramiOrtak sıcaklık bandı çok dar (27–27°C); küçük bir sapma iki türden birini zorlar.
DiskusOrtak pH bandı çok dar (7–7).
Kardinal tetraOrtak pH bandı çok dar (7–7).
Palyaço botiaOrtak pH bandı çok dar (7–7).
Uyumsuz
Japon balığıSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Boesemani gökkuşağı: 27–30°C, Japon balığı: 10–21°C).
Neon tetraSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Boesemani gökkuşağı: 27–30°C, Neon tetra: 21–25°C).
Amano karidesiSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Boesemani gökkuşağı: 27–30°C, Amano karidesi: 18–26°C).
AnkistrusSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Boesemani gökkuşağı: 27–30°C, Ankistrus: 22–26°C).
FlowerhornFlowerhorn (30 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Boesemani gökkuşağı yetişkinde 10 cm kalır.
KoiSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Boesemani gökkuşağı: 27–30°C, Koi: 18–25°C).
Boesemani gökkuşağı hakkında sık sorulanlar
Boesemani gökkuşağı neden soluk renkli?
Satışa çıkan balıklar genellikle gençtir ve iki renkli desen iyi beslenmeyle bile bir yılı aşkın sürede gelişir. Dişiler zaten daha soluktur. Canlı yemler, düzenli bakım, sert-alkali su ve hemcinslerinden oluşan bir sürü erkeklerin rengini belirgin biçimde yoğunlaştırır; bazı üretim soyları ise hiçbir zaman çok parlak olmaz.
Boesemani gökkuşağı sürü halinde mi tutulur?
Evet. En az altı, tercihen daha fazla bireyle tutulmalıdır; tek ya da çift tutulan balıklar ürkek olur ve renk göstermez. Erkekler birbirine gösteri yaptıkça en iyi renklerine ulaşır.
Boesemani gökkuşağının akvaryumuna ısıtıcı gerekir mi?
Gerekir. Tamamen tropikal bir türdür ve bakım aralığı 27–30°C'dir. Tank arkadaşları da bu sıcaklığa uygun türlerden seçilmelidir.
Boesemani gökkuşağı hangi balıklarla yaşar?
Benzer boyda diğer gökkuşağı balıkları, karakinler, danyolar, barbuslar ve Corydoras iyi seçimdir; sert-alkali su isteği ortak olduğu için bazı Rift Gölü çiklitleriyle de tutulabilir. Çok küçük ya da yavaş, çekingen türler hızına ayak uyduramaz.
Boesemani gökkuşağında erkek ve dişi nasıl ayırt edilir?
Olgun erkekler daha iri ve belirgin biçimde derin, kemerli gövdelidir; mavi-turuncu renkleri çok daha yoğundur. Dişiler ince yapılı ve soluk kalır. Gençlerde fark belirgin değildir.
Boesemani gökkuşağı yumuşak suda yaşar mı?
İyi yaşamaz. Doğal gölleri sert ve alkalidir, bakım önerisi pH 7,0–8,0 ve 9–20 dGH aralığıdır. Yumuşak ve asidik suda balıklar geriler ve renklenmez; musluk suyu yumuşaksa sertlik uygun yöntemlerle artırılmalıdır.
Kaynaklar
- Seriously Fish – Melanotaenia boesemani
- FishBase – Melanotaenia boesemani (Boeseman's rainbowfish)
- TFH Magazine – Melanotaenia boesemani
Veri notları
- Sıcaklık ve pH: Seriously Fish ve FishBase aynı (27–30°C, pH 7,0–8,0). TFH Magazine 'sıcak, sert, nötr-bazik su' diyor.
- Sertlik: Seriously Fish 10–20 dGH, FishBase dH 9–19; kapsayan 9–20 yazıldı.
- Boy: Seriously Fish 110 mm SL (azami); FishBase erkek 9 cm SL, dişi 7 cm SL; TFH Magazine 'yaklaşık 10 cm, dişiler daha küçük'. Tipik yetişkin boy 10 cm yazıldı (eski 11 SL).
- Litre: Seriously Fish 120×30×30 cm, ~108 L. FishBase en az 80 cm, TFH Magazine en az 4 fit (~120 cm) tank öneriyor.
- Sürü: Seriously Fish 'en az 6–8', TFH Magazine 'en az altı', FishBase '5 ve üzeri' → 6.
- Karides: kaynaklarda doğrudan bilgi yok; karides değerlendirmesi boy kuralıyla yapıldı (≥6 cm, omnivor).
- IUCN durumu ve yılda ~1 milyon balık toplandığı tahmini Seriously Fish'den aktarıldı; IUCN sayfası ayrıca okunmadı.
- Ömür: kaynaklarda sayı yok; null bırakıldı.
- Zorluk: Seriously Fish ve TFH Magazine 'moderate' → orta (TFH Magazine gerekçesi: sürü hâlinde tutulması gereken çok hareketli balık, büyük tank ister).
- Denetim 26 Eyl 2026: Seriously Fish, FishBase, TFH Magazine yeniden okundu. Boy 11→10 cm (TFH Magazine tipik boy), sosyal eklendi (sürü 6, oran kaynakta yok), salyangozYer false; su (27–30°C, pH 7–8, 9–20 dGH), 108 L ve mizaç kaynakla uyumlu.
3 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir
Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.
Diğer türler grubundan diğer türler
Tümü
Aravana
Osteoglossum bicirrhosum
- Sıcaklık
- 24–30°
- En az hacim
- 1.944 L
- Boy
- 90 cm

Bichir (ejder balığı)
Polypterus senegalus
- Sıcaklık
- 24–28°
- En az hacim
- 540 L
- Boy
- 50 cm

Cam kedisi
Kryptopterus vitreolus
- Sıcaklık
- 20–26°
- En az hacim
- 81 L
- Boy
- 7 cm

Cüce balon balığı
Carinotetraodon travancoricus
- Sıcaklık
- 22–28°
- En az hacim
- 60 L
- Boy
- 3 cm

Neon gökkuşağı
Melanotaenia praecox
- Sıcaklık
- 23–28°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 6 cm

Pangasius (köpekbalığı yayını)
Pangasianodon hypophthalmus
- Sıcaklık
- 22–26°
- En az hacim
- 14.580 L
- Boy
- 130 cm