Salyangozlar

Akvaryumdaki salyangozların çoğu satın alınmaz, kendiliğinden gelir. Practical Fishkeeping'e göre en sık giriş yolu bitkilerdir: yaprağın altına bırakılmış şeffaf yumurtalar bir aya kadar sürede açılabilir ve fark edildiklerinde tankta çoktan bir nüfus vardır. Islak kepçe, çakıl, dekor ve olgun filtre malzemesi de salyangozu tanktan tanka taşır. Bu yüzden salyangoz grubu iki farklı hikâyeyi bir arada anlatır: bilerek alınan temizlikçi ya da süs salyangozları ve beslendikçe çoğalan kaçak yolcular.

Temizlikçi mi, istila mı

Salyangozlar artık yemi, ölü yaprakları, yosunu ve dışkıyı tüketir; kısa vadede suyun bozulmasını geciktiren bir tampon gibi çalışırlar. Trompet salyangozu zemine gömülür, taneleri karıştırarak havasız ceplerin oluşmasını azaltır ve canlı bitkiye dokunmaz. Sorun sayıdadır. Trompet salyangozu eşleşmeye gerek duymadan (partenogenezle) canlı yavru doğurur, boynuz salyangozu da hızla çoğalan türler arasında sayılır. Fazla yem verilen tankta sayıları yüzleri, büyük tanklarda binleri bulabilir; o zaman oksijen tüketir, atık üretir, filtre girişini tıkarlar. Salyangoz patlaması aslında tankta fazla organik atık olduğunun işaretidir. Çözüm önce beslemeyi azaltmak, zemini sifonlamak ve çürüyen yaprakları kesmektir. Ezilen ya da ilaçla toplu öldürülen salyangozlar suda çürüyüp amonyağı yükseltir; bakırlı salyangoz ilaçları karidesleri ve süs salyangozlarını da öldürür.

Çoğalmayanlar ve avcılar

Zebra neritina ve boynuzlu neritina bu sorunu yaşatmaz. Neritinaların yumurta kapsüllerinden serbest yüzen larvalar çıkar ve bu larvalar ancak denizde gelişebilir; tatlı su akvaryumunda nüfus artmaz. Camdaki yosun tabakasını otlar, bitkilere dokunmazlar. Tek kusurları, taşa ve köke yapıştırdıkları beyaz, kireçli yumurta kapsülleridir. Gizemli salyangoz ise yumurtalarını suyun dışına bırakır, bu kümeler kolayca toplanabilir. Suikastçı salyangoz etçildir ve başka salyangozları avlar; istenmeyen salyangozlara karşı kullanılır. Yine de ağır bir istilaya yetişemez, etli yem bol olduğunda avlanmak yerine onu yer, koşullar uygunsa kendisi de çoğalır ve karides yavrularını yediği bilinir. Doğal besini başka salyangozlar olduğundan, süs salyangozlarıyla aynı tanka konacaksa bu da hesaba katılmalıdır. Salyangoz yiyen balıklar da vardır: palyaço botia çok büyür ve kalabalık grup ister, cüce balon balığı salyangozu sever ama karides ve yüzgeç de ısırır. Uyumluluk aracındaki "Tankta salyangoz olacak" işareti salyangoz yiyen türleri uyumsuz sayar.

Doğaya bırakmak

Fazla salyangoz hiçbir koşulda dereye, göle ya da gölete dökülmez. Trompet salyangozu ABD'ye 1930'lardan itibaren akvaryum ticaretiyle getirildi; bugün aralarında Florida, Teksas ve Kaliforniya'nın da bulunduğu 14 eyalette ve Porto Riko'da yerleşik. Practical Fishkeeping, trompet salyangozunun ve yakın akrabasının girdikleri birçok ülkede yerli salyangozlara zarar verdiğini yazıyor. Elma salyangozlarından Pomacea maculata ABD'ye büyük olasılıkla akvaryum ticaretiyle girdi ve bugün ABD'nin güneydoğusunda, Asya'nın da birçok ülkesinde yerleşik. İspanya'da Ebro deltasındaki pirinç tarlalarında Pomacea kolonileri bulununca Avrupa Komisyonu'nun kararıyla İngiltere'de 2012 sonundan itibaren bu cinsin ithalatı yasaklandı; atlastaki gizemli salyangoz da Pomacea cinsindendir. Fazlası başka bir akvaryumcuya verilir; kalıcı çözüm ise beslemeyi azaltıp sayıyı baştan sınırlamaktır.