Gizemli salyangoz (elma)
Pomacea diffusa
Diğer adları: Elma salyangozu, Mystery snail, Spike-topped apple snail, Altın elma salyangozu, Pomacea bridgesii (yanlış tanımlama)
Amazon havzasından gelen, 5 cm civarında bir elma salyangozu. Kabuğu sivri tepeli, rengi sarıdan koyu kahveye, akvaryum formlarında altına, fildişine ve maviye uzanır. Sağlıklı bitkilere pek dokunmaz ve yumurtalarını su yüzeyinin üstüne bırakır; cins, AB'de karantina zararlısı olarak yasaklıdır.

Fotoğraf: CHUCAO · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Fotoğraf: CHUCAO · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
KünyeGizemli salyangoz (elma)
- Yetişkin boyu
- 5 cm
- Ömür
- 1–2,5 yıl
- Köken
- Güney Amerika — Amazon havzası (Bolivya, Brezilya, Peru, Paraguay); altın ve fildişi renkleri akvaryumda seçilerek üretildi
- Grup
- Salyangozlar
- Zorluk
- Kolay
- Sürü
- Hayır
- Tank seviyesi
- Dip
- En az akvaryum
- 54 litre
- Beslenme
- Hepçil
- Üreme
- Yumurtlayan
Su değerleri
Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.
Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.
Mizaç
- Barışçıl (1/5)
- Karidese dokunmaz
- Bitkili tanka uygun
Kaç tane, hangi eşey?
Grup
Grup
Öneri: Tek başına tutulabilir. Üretim isteniyorsa eşeyler dışarıdan ayırt edilemediği için 4–6 bireyle başlanır; her yetişkin için yaklaşık 10 litre su hesaplanır.
Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Ayrı eşeylidir ama dışarıdan belirgin fark yoktur. Açık renkli (altın, fildişi) bireylerde dişinin koyu yumurtalığı kabuğun içinden seçilebilir; kesin ayrım çiftleşme sırasında üstteki bireyin erkek olmasıyla yapılır.
Gizemli salyangoz (elma) için grup önerisi: Grup.
Bakım notları
Akvaryumdaki 'gizemli salyangoz' uzun yıllar Pomacea bridgesii adıyla satıldı; genetik çalışmalar bugün yaygın olan formun ayrı bir tür, Pomacea diffusa olduğunu gösterdi. Gerçek P. bridgesii Bolivya'da dar bir alanda yaşayan, daha iri ve nadir bir türdür. P. diffusa'yı akrabalarından ayıran en belirgin özellik, kıvrımların omuzlarının neredeyse dik açılı, düz olması ve tepesinin sivri durmasıdır. Rengi çok değişkendir: yabani bireyler sarımsı yeşilden koyu zeytin kahvesine kadar, bantlı ya da bantsızdır. Akvaryumda ilk olarak Florida'da elde edilen altın renk ile fildişi, mavi ve mor tonlu formlar üretilmiştir.
Bitkili tanklara uygun elma salyangozlarından biridir. Çürüyen bitki parçalarını ve balık yemini sağlıklı yapraklara tercih eder; ağız parçaları sağlam bitki dokusunu kesmekte zayıftır. Buna karşılık iyi bir iştahı vardır ve yalnızca balık artıklarıyla yaşayamaz; düzenli yemlenmezse bitkilerin arasında aç kalabilir. Bazen su yüzeyine çıkıp ayağıyla bir huni oluşturarak yüzeydeki yemi toplar. Solungacı yanında akciğeri de vardır; suda oksijen azaldığında sifonunu yüzeye uzatarak hava alır.
Tank düzeninde iki ayrıntı önemlidir. Birincisi, su yüzeyi ile kapak arasında en az kabuk boyu kadar boşluk bırakmaktır; dişi yumurtalarını suyun üstüne bırakır ve boşluk yoksa yumurtalar suda kalıp boğulur. İkincisi kapağın sıkı kapanmasıdır; bu salyangoz geceleri tanktan dışarı çıkabilir. Su 22–28°C'de, sert ve kalsiyumdan zengin tutulmalıdır: yumuşak ve asidik suda kabuğun iç tabakası çözülür, delikler açılır. 18°C'nin altında salyangoz uyuşuklaşır ve ölüm oranı artar. Yetişkin başına yaklaşık 10 litre su hesaplanır; birkaç salyangoz için 60 cm'lik bir tank uygundur. Bakır ve metal içeren ilaçlara karşı çok hassastır.
En sık yapılan hata sıcak suyun ömrü kısaltmasını gözden kaçırmaktır: 25°C'de ömür 12–16 aya iner, daha serin suda iki yılı geçebilir. İkinci hata, kalabalık tutup yemi abartmaktır; elma salyangozları çok dışkı yapar ve suyu bulandırabilir. Üçüncüsü yasal durumdur: Pomacea cinsinin tüm türleri Avrupa Birliği'nde bitki sağlığı mevzuatı kapsamında karantina zararlısı sayılır ve AB'ye sokulması ve AB içinde taşınması yasaktır. Florida ve Hawaii'de doğaya salınan P. diffusa yerleşik popülasyonlar kurmuştur; hiçbir koşulda doğal sulara bırakılmamalıdır.
Gizemli salyangoz (elma) videoda
Mystery Snail Care and Breeding: Your Friendly Neighborhood Algae Eater! · Prime Time Aquatics · 12:14 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.
Beslenme
Hepçil
Doğada ağırlıklı olarak yosun tabakasıyla, çürüyen bitki maddesiyle ve ölü hayvan kalıntılarıyla beslenir. Akvaryumda her türlü balık yemini kabul eder; yosun yiyiciler için satılan batan tabletler, yüzen pelet ve pul yemler iyi temel besinlerdir. Buna haşlanmış kabak, salatalık, havuç ve ıspanak gibi yumuşatılmış sebzeler eklenir. Kalsiyum içeren yemler kabuk sağlığına yardım eder. Sağlıklı bitkileri genellikle yemez, ama aç kaldığında yumuşak bitkilere yönelebilir. Yenmeyen sebze birkaç saat içinde alınmalıdır.
Üreme
Yumurtlayan
Ayrı eşeylidir; dişi spermi aylarca saklayabildiği için tek bir dişi bile döllenmiş yumurta bırakabilir. Yumurtalar su yüzeyinin üstüne, cama veya kapağa, üzüm salkımına benzeyen pembemsi ya da krem renkli bir küme halinde yapıştırılır; bir kümede 200–600 yumurta bulunur. 25°C'de yaklaşık iki haftada açılan yavrular suya düşer ve yetişkinlerle aynı yemleri yer. Salyangozlar yaklaşık 25 mm'de, iyi koşullarda dört ayda üreyebilir hale gelir. Yavru istenmiyorsa su üstündeki kümeler kolayca kaldırılabilir.
Kimlerle yaşar?
Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 114 uyumlu, 50 riskli, 26 uyumsuz.
Uyumlu
LepistesOrtak aralık 22–28°C, pH 7–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Melek balığıOrtak aralık 24–28°C, pH 7–7,4; mizaç ve boyut çatışması yok.
Amano karidesiOrtak aralık 22–26°C, pH 7–7,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
AnkistrusOrtak aralık 22–26°C, pH 7–7,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Bronz corydorasOrtak aralık 25–27°C, pH 7–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Cüce guramiOrtak aralık 25–27°C, pH 7–7,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Riskli
BetaMizaç farkı büyük: Beta 5/5, Gizemli salyangoz (elma) 1/5 saldırganlıkta; Gizemli salyangoz (elma) sürekli baskı altında kalabilir.
Neon tetraOrtak pH bandı çok dar (7–7).
DiskusOrtak sıcaklık bandı çok dar (28–28°C); küçük bir sapma iki türden birini zorlar.
FlowerhornMizaç farkı büyük: Flowerhorn 5/5, Gizemli salyangoz (elma) 1/5 saldırganlıkta; Gizemli salyangoz (elma) sürekli baskı altında kalabilir.
Kardinal tetraOrtak pH bandı çok dar (7–7).
KoiKoi soğuk su balığıdır, Gizemli salyangoz (elma) tropikaldir; ancak ortak aralığın sınırında yaşayabilirler ve Koi bol atık üretir.
Uyumsuz
Japon balığıSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Gizemli salyangoz (elma): 22–28°C, Japon balığı: 10–21°C).
Mavi guramiMavi gurami salyangoz yer; Gizemli salyangoz (elma) bu tankta yem olur.
OrandaSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Gizemli salyangoz (elma): 22–28°C, Oranda: 16–21°C).
Palyaço botiaPalyaço botia salyangoz yer; Gizemli salyangoz (elma) bu tankta yem olur.
Teleskop (demekin)Sıcaklık aralıkları çakışmıyor (Gizemli salyangoz (elma): 22–28°C, Teleskop (demekin): 16–21°C).
Cüce balon balığıCüce balon balığı salyangoz yer; Gizemli salyangoz (elma) bu tankta yem olur.
Gizemli salyangoz (elma) hakkında sık sorulanlar
Gizemli salyangoz yumurtalarını neden suyun dışına bırakıyor?
Elma salyangozlarının çoğu yumurtalarını su yüzeyinin üstüne yapıştırır; yumurtalar suda kalırsa boğulur. Bu yüzden su ile kapak arasında en az kabuk boyu kadar boşluk bırakılmalıdır.
Gizemli salyangoz bitkileri yer mi?
Bu tür çürüyen bitkileri ve balık yemini sağlıklı yapraklara tercih eder; ağzı sağlam dokuyu kesmekte zayıftır. Bitkili tanklar için uygun elma salyangozlarından biridir, ama aç bırakılırsa yumuşak bitkilere yönelebilir.
Gizemli salyangoz Türkiye'de ve Avrupa'da yasal mı?
Pomacea cinsinin tamamı AB'de karantina zararlısıdır; AB'ye sokulması ve AB içinde taşınması yasaktır ve bu yasak P. diffusa'yı da kapsar. Türkiye'deki uygulama için güncel ithalat mevzuatına bakılmalıdır; her durumda doğaya bırakılmamalıdır.
Gizemli salyangoz ne kadar yaşar?
Sıcaklığa bağlıdır. 25°C'de ömür 12–16 aya iner; daha serin suda 2–2,5 yıla kadar yaşayabilir.
Gizemli salyangozun kabuğu neden delik delik oluyor?
Yumuşak ve asidik suda kabuğun kalsiyumlu iç tabakası çözülür. Suyun sertliğini ve kalsiyumunu artırmak, kalsiyum içeren yem vermek bu aşınmayı yavaşlatır.
Gizemli salyangozun erkek mi dişi mi olduğu nasıl anlaşılır?
Dışarıdan belirgin bir fark yoktur. Açık renkli bireylerde dişinin koyu yumurtalığı kabuk içinden görülebilir; çiftleşirken üstte duran birey erkektir.
Gizemli salyangoz için ısıtıcı gerekir mi?
Genellikle evet; 22–28°C önerilir. 18°C'nin altında uyuşuklaşır ve ölüm oranı artar.
Kaynaklar
- Applesnail.net – Pomacea diffusa
- Applesnail.net – Apple snail care
- USGS NAS – Pomacea diffusa (spike-topped applesnail) fact sheet
- Wirbellose.de Artendatenbank – Pomacea diffusa (Spitze Apfelschnecke)
- Rawlings ve ark. (2007), BMC Evolutionary Biology – Non-native apple snails in the United States
- EUR-Lex – Uygulama Tüzüğü (AB) 2024/2013, Pomacea (Perry)
- WetWebMedia – Snails and freshwater aquariums (Bob Fenner)
Veri notları
- Sıcaklık: applesnail.net 18–28°C (18 altı uyuşukluk ve ölüm artışı); wirbellose.de 22–30°C. Kesişim 22–28°C yazıldı.
- pH/sertlik: applesnail.net 'su çok yumuşak olmamalı, kalsiyumca zengin'; wirbellose.de pH 5,5–8,5, KH > 3; WWM (Fenner) salyangozlarda 10 dH altı ve pH 7 altı suda kalsiyum desteği gerektiğini yazıyor. Kesişim: pH 7,0–8,5, gH en az 10 (üst sınır kaynakta yok → null).
- Boy: applesnail.net 40–50 mm genişlik, 45–65 mm yükseklik; USGS genelde 42 mm, en çok 60 mm; wirbellose.de ve Glaser yaklaşık 5 cm. 5 cm yazıldı.
- Ömür: applesnail.net 25°C'de 12–16 ay, serin suda 3 yılı geçebilir; wirbellose.de ~22°C'de en çok 2,5 yıl; USGS 'birkaç yıl' → 1–2,5 yıl.
- minLitre: applesnail.net 5 cm'lik salyangoz başına en az 10 L; wirbellose.de 60 cm tank. Birkaç birey düşünülerek 60×30×30 = 54 L yazıldı.
- Yasal durum: 2012/697/AB kararı 25.01.2025'te yürürlükten kalktı; yerine gelen 2024/2013/AB tüzüğü cinsi karantina zararlısı sayıyor, AB'ye girişini ve AB içinde taşınmasını yasaklı olarak anıyor. Türkiye mevzuatı kontrol edilemedi.
- Bitki: applesnail.net ve wirbellose.de sağlıklı bitkileri yemediğini, USGS (Howells 2002; Morrison & Hay 2011) pirinç filizlerini reddettiğini ve hayvansal dokuyu tercih ettiğini yazıyor → bitkiSoker false.
- salyangozYer false: Rawlings 2007 planorbid salyangoz yumurtalarını ve ölü hayvanları yediğini aktarıyor; canlı salyangoz avladığına dair kaynak yok.
- Yumurta rengi: applesnail.net soluk pembe–kırmızımsı; USGS ten–somon; wirbellose.de beyazdan krem-bejeye. Metinde 'pembemsi ya da krem' yazıldı. Olgunluk: wirbellose.de 25 mm, iyi koşulda ~4 ay.
- Görsel notu: aynı kabukları farklı açıdan gösteren bir görsel silindi.
7 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir
Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.
Salyangozlar grubundan diğer türler
Tümü
Zebra neritina
Neritina natalensis
- Sıcaklık
- 22–26°
- En az hacim
- 20 L
- Boy
- 2,5 cm

Boynuz salyangozu (ramshorn)
Planorbella duryi
- Sıcaklık
- 21–27°
- En az hacim
- 5 L
- Boy
- 1,5 cm

Suikastçı salyangoz
Anentome helena
- Sıcaklık
- 20–28°
- En az hacim
- 60 L
- Boy
- 2 cm

Trompet salyangozu (Malezya)
Melanoides tuberculata
- Sıcaklık
- 18–32°
- En az hacim
- 5 L
- Boy
- 2,5 cm

Boynuzlu neritina
Clithon corona
- Sıcaklık
- 25–30°
- En az hacim
- 20 L
- Boy
- 2,5 cm

Asya bataklık salyangozu
Sinotaia quadrata
- Sıcaklık
- 18–26°
- En az hacim
- 10 L
- Boy
- 2,5 cm