Boynuz salyangozu (ramshorn)

Boynuz salyangozları akvaryumculuğun ilk yıllarından beri tanklarda tutulur. Eskiden kullanılan Avrupa'nın yerli büyük boynuz salyangozu, ısıtılan tanklarda uzun yaşamadığı için zamanla yerini bu küçük, sıcağı seven türe bıraktı; bugün akvaryumlardaki boynuz salyangozlarının büyük çoğunluğu Planorbella duryi'dir. Bazı Avrupa kaynaklarında 'Kaliforniya boynuz salyangozu' diye anılsa da doğal yayılışı Florida yarımadasıdır. Kabuk çapı nadiren 1–1,5 cm'yi geçer; tankta hızla çoğalan ve bu boyutta kalan bir boynuz salyangozu büyük olasılıkla bu türdür. Yabani renk kahverengidir; üreticiler kırmızı ve mavi formlar da geliştirmiştir.

Akciğerle soluyan bir salyangozdur; havayı yüzeyden aldığı için suyun oksijenini balıklarla fazla paylaşmaz. Yosunu, artık yemi ve çürüyen bitki parçalarını yer, sağlıklı bitkileri çoğunlukla rahat bırakır; yine de aç kalan büyük bir nüfusun yumuşak bitkileri kemirebileceği bildirilir. Sıcak suyu sever: 21–27°C arasında rahat eder, 25°C'nin üzerinde yumurtalar daha hızlı gelişir. Kabuk sağlığı için pH'ın nötrün üzerinde ve suyun orta sert olması önerilir; yumuşak ve asidik suda kabuk incelir ve çukurlaşır. Amonyak artışlarına ve bakıra duyarlıdır; bakır içeren ilaçlar ve salyangoz ilaçları hızla öldürür.

Bu salyangozu değerlendirirken asıl konu çoğalmadır. Tek bir birey hem erkek hem dişi olduğu için yeni bir tanka tek salyangozla ya da bir bitkiye yapışmış tek bir yumurta kümesiyle bile girebilir. Yumurta kümeleri saydam, yassı jöle disklerdir ve bitki yapraklarına, cama, dekora yapışır; gözden kaçmaları kolaydır. Bazı akvaryumcular onu değerli bir temizlik ekibi üyesi olarak görür, bazıları ise zararlı. Fark çoğu zaman yem miktarındadır: artık yem ve çürüyen bitki ne kadar çoksa nüfus o kadar büyür.

En sık yapılan hata, sayı arttığında salyangoz ilacına başvurmaktır: ilaçlar karidesleri de öldürür, ölen yüzlerce salyangoz ise suyu kirletir. Daha iyi yol yemi azaltmak, zemini sifonlamak, gece bırakılan bir sebze dilimiyle salyangozları toplamaktır. Suikastçı salyangoz ve bazı salyangoz yiyen balıklar nüfusu azaltır. İkinci hata, fazla salyangozları dışarıdaki bir göle ya da dereye boşaltmaktır. Bu tür Hawaii'de akvaryum suyunun derelere dökülmesiyle yerleşmiş, Avrupa'da termal sularda, İsrail'de ise yerleşim yerlerine yakın sularda görülmeye başlamıştır; hiçbir akvaryum salyangozu doğaya bırakılmamalıdır.