Java yosunu
Taxiphyllum barbieri
Diğer adları: Cava yosunu, Java moss, Bogor moss
Taşları, kökleri ve filtre süngerlerini kaplayan, 3–10 cm kalınlığa ulaşan ince dallı bir yosun. Zayıf ışıkta, CO₂ ve gübre olmadan da büyür; yavru balıklar ve karidesler için hem saklanak hem de yemlik işlevi görür. Düzenli kırpılmazsa dağınık iplikler halinde uzar ve kir tutar.

Fotoğraf: No machine-readable author provided. S.Tanaka~commonswiki assumed (based on copyright claims). · Kamu malı · Wikimedia Commons

Fotoğraf: Bilinmeyen yazar · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
KünyeJava yosunu
- Yükseklik
- 3–10 cm
- Işık
- Düşük
- CO₂
- Gerekmez
- Köken
- Güneydoğu Asya — botanik kayıtları yalnızca Vietnam'dan; hobiye 1969'da 'Bogor moss' adıyla tanıtıldı
- Zorluk
- Kolay
- En az akvaryum
- 28 litre
Su değerleri
Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.
Yetiştirme
- Işık
- Düşük
- CO₂
- Gerekmez
- Büyüme
- Orta
- Yerleşim
- Epifit (kök/taşa bağlanır), Zemin örtüsü, Ön plan
- Yükseklik
- 3–10 cm
Dikim: İnce bir tabaka halinde taşa, köke ya da filtre süngerine serilir ve pamuk iplik ya da misinayla sarılır; rizoidleriyle birkaç haftada tutunur. Kalın yığınlar alt katmanda çürür.
Çoğaltma: Bir tutam koparılıp yeni bir yüzeye bağlanır; budamadan çıkan parçalar da tutunup yeni kümeler oluşturur. İstenmeyen yerlere yayılmasın diye kırpıntılar ağla ya da sifonla toplanmalıdır.
Bakım notları
Dükkânda “Java yosunu” diye satılan yosunun kimliği uzun süre karışık kaldı. Flowgrow'un aktardığına göre Japon yosun uzmanı Zennosuke Iwatsuki 1982'de akvaristlerden aldığı örnekleri Taxiphyllum barbieri olarak tanımladı ve bu sonuç 2004'te geniş kitleye duyuruldu. Avrupa'ya ilk getirilen asıl Java yosunu ise Vesicularia dubyana idi; daha hızlı büyüyen T. barbieri zamanla onun yerini neredeyse tamamen aldı. Tropica bu yosunu hâlâ tarihsel adıyla “Bogor Moss” olarak satar. Botanik kayıtlarda T. barbieri yalnızca Vietnam'dan bilinir.
Adı ne olursa olsun, akvaryumdaki davranışı öngörülebilirdir. Tropica onu ışık ve CO₂ ihtiyacı düşük, orta hızda büyüyen, su değerleri konusunda az talepkâr bir bitki olarak sınıflar. Rizoid denen kahverengi, kılsı uzantılarıyla tutunduğu her yüzeye yapışır: taş, kök, hatta yosun tutmuş plastik ve cam. Bağlarken pamuk iplik ya da misina kullanılır ve yosun ince, eşit bir tabaka halinde serilir. PFK'nin uyarısı açıktır: kalın yığınlar alt katmanlarda ışıksız kalıp çürür ve yerel amonyak artışına yol açabilir; yosunun içinde sürekli alg görülüyorsa sebep çoğu zaman budur. Serme tabakanın altından taşın ya da kökün yer yer görünmesi iyi bir ölçüdür.
Bakım için 20–30°C ve pH 5–8 aralığı önerilir. Flowgrow yosunun 30°C'ye kadar dayandığını, ama 24°C civarındaki daha serin suda daha hızlı ve sağlıklı büyüdüğünü not eder; güçlü ışıkta sıkı ve dolgun, zayıf ışıkta koyu ve seyrek bir görünüm alır. PFK de ısıtıcısız akvaryumlarda yaşayabilen bitkiler arasında sayar. Karbonat sertliği 0–21 °dKH arasında sorun çıkarmaz.
En sık şikâyet, yosunun fotoğraflardaki gibi sık değil de dağınık, örümcek ağına benzer iplikler halinde uzaması ve kir tutmasıdır. PFK'nin önerileri pratik: birkaç haftada bir küçük, keskin bir makasla kısa kırpmak (ne kadar sert kesilirse o kadar sık gelir), kırpıntıları ağ ya da sifonla toplamak, çünkü koparılan parçalar tankın başka yerlerine tutunup yayılır; yosunun olduğu köşelerde su sirkülasyonunu biraz artırmak. Yosunun üzerinden doğrudan sifon çekmek onu dekordan söker; bunun yerine el sallayarak ya da bir puarla kiri suya kaldırıp açık alandan sifonlamak gerekir. Aşırı uzun süre kırpılmayan yosunun dekora yakın alt katmanı ışık ve akıntı alamayıp ölür.
Karidesli tanklar için en değerli bitkilerden biridir: geniş yüzeyi mikroorganizmalar ve döküntüyle dolar, karidesler sürekli otlar. Üretim tanklarında yavru balıklara saklanak sağlar. Bitki yiyen balıkların çoğu için sert bir yem sayılmaz ama atlastaki Siyam yosun yiyicisi kartında, bu adla satılan bazı benzer türlerin Java yosunu gibi ince bitkilere yöneldiği not edilmiştir.
Java yosunu videoda
JAVA MOSS BITKISI EKIMI (Bitkili Akvaryum Kurulumu Türkçe, Bitki Balık Java Moss Üretimi Bakımı · Cem Celikel · 10:07 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.
Besin ve gübre
Gübre ve CO₂ eklenmesi yararlıdır ama şart değildir. Flowgrow, gür ve sağlıklı görünen bir yosun isteniyorsa en azından demir içeren bir gübre verilmesini önerir. PFK, besinin zayıf olduğu tanklarda yosunun daha ince ve küçük göründüğünü, bol gübre verilen yüksek ışıklı düzenlerde ise durdurulamayacak hızda büyüdüğünü yazar. Gerçek kökü olmayan bir yosun olduğu için besini sudan alır; kök tableti ya da besinli zemin ona bir şey katmaz. Tropica'nın bakım rehberindeki genel kural burada da geçerlidir: sıvı gübreye önerilen dozun altında başlanır, bitkilerin tepkisine göre yavaşça artırılır.
Çoğaltma
Çoğaltmak için yosunun bir kısmını koparmak yeterlidir; Flowgrow bunu bitkinin en kolay yanı olarak anlatır. Koparılan tutam yeni bir taşa, köke ya da filtre süngerine ince bir tabaka halinde serilip iplikle sarılır, birkaç hafta içinde rizoidleriyle tutunur. Kırpma sırasında kopan parçalar da kendiliğinden yeni kümeler oluşturur; bu yüzden istenmeyen yerlere yayılmaması için kırpıntılar toplanmalıdır. Aynı yolla zeminde, zayıf ışıkta bile bir yosun halısı oluşturulabilir. Flowgrow'a göre bu tür, akrabası V. dubyana'nın aksine su altında spor kapsülü oluşturmaz; akvaryumda çoğaltma tamamen parça ayırmaya dayanır.
Bu bitkiyi söken ya da yiyen türler
Atlas verisine göre bitki söken, eşeleyen ya da bitki yiyen türler. Sert yapraklı ya da köke/taşa bağlanan bitkiler bu tanklarda daha dayanıklıdır.
- Japon balığı
- Ankistrus
- Flowerhorn
- Koi
- Oranda
- Oskar
- Palyaço botia
- Papağan ciklet
- Teleskop (demekin)
- Vatoz (pleko)
- Acei
- Geophagus (surinamensis)
- Hayalet karides
- Jaguar ciklet
- Kobalt mavi zebra
- Kuyruklu yıldız (comet)
- L144 ankistrus (mavi gözlü limon)
- Leopar vatoz
- Mavi akara
- Palyaço vatoz (L104)
- Pirana
- Ryukin
- Shubunkin
- Siyam yosun yiyicisi
- Trimak
- Zebra ciklet (convict)
- Öpücük balığı
- Aslan başı
- Ateş ağızlı ciklet
- Balon göz
- Buenos Aires tetrası
- Burundi prensesi
- Dev tatlı su karidesi
- Festivum
- Fossorochromis
- Hongi (kırmızı tepeli)
- Jack Dempsey
- Kraliyet vatozu
- Kırmızı şeytan
- Limon ciklet (leleupi)
- Mücevher ciklet
- Pas rengi ciklet (rusty)
- Ranchu
- Salyangoz ciklet
- Texas ciklet
- Trewavasae
- Uaru
- Yeşil terör
- Yoyo botia
- Yıldızlı ankistrus (L183)
- İnci pullu
- Tavşan salyangozu
Java yosunu hakkında sık sorulanlar
Java yosunu neden dağınık ve ipliksi görünüyor?
Kırpılmadan bırakılan yosun uzun, ince iplikler halinde uzar; zayıf ışık ve düşük besin bu görünümü artırır. PFK birkaç haftada bir kısa ve sert kırpmayı önerir; yosun her kesimden sonra daha sık gelir.
Java yosunu ile Vesicularia dubyana aynı bitki mi?
Değil. Bugün Java yosunu diye satılan bitkilerin çoğu Taxiphyllum barbieri'dir. Avrupa'ya ilk getirilen asıl Java yosunu Vesicularia dubyana idi, fakat daha hızlı büyüyen T. barbieri zamanla onun yerini aldı; gerçek V. dubyana bugün 'Singapore moss' adıyla satılıyor.
Java yosunundaki kiri nasıl temizlenir?
Doğrudan üstünden sifon çekmek yosunu dekordan söker. PFK, kirin elle ya da bir puarla suya kaldırılıp açık alandan sifonlanmasını, yosunun ince tabaka halinde tutulmasını ve çevresindeki akıntının artırılmasını önerir. Karidesler de sürekli otlayarak kir birikimini azaltır.
Java yosunu ısıtıcısız akvaryumda yaşar mı?
Yaşar. PFK onu ısıtıcısız tanklarda da tutunan bitkiler arasında sayar; Flowgrow en sağlıklı büyümenin yaklaşık 24°C'de olduğunu, önerilen aralığın 20–30°C olduğunu kaydeder.
Java yosunu karides akvaryumu için uygun mu?
En uygun bitkilerden biridir. Geniş yüzeyi mikroorganizma ve döküntü tutar, karidesler üzerinde sürekli otlar; yavru karidesler ve balık yavruları için de saklanak olur. Kalın yığınlar yerine ince tabakalar halinde kullanılmalıdır.
Java yosunu için ne kadar ışık gerekir?
Az ışık yeter; Tropica ışık ihtiyacını düşük olarak gösterir. Flowgrow güçlü ışıkta daha sık ve dolgun, zayıf ışıkta daha koyu ve seyrek büyüdüğünü belirtir; PFK'ye göre bol gübreli, güçlü ışıklı tanklarda büyümesi hızlanır ve daha sık kırpma ister.
Kaynaklar
- Tropica – Taxiphyllum barbieri 'Bogor Moss' (003POR)
- Flowgrow – Taxiphyllum barbieri (Java moss)
- Flowgrow – Vesicularia dubyana (ad karışıklığı)
- Practical Fishkeeping – Five of the best aquarium mosses
- Practical Fishkeeping – How do I keep Java moss clean and tidy?
- Tropica – Care (akvaryum bakım rehberi)
- Practical Fishkeeping – What plants can I add to my goldfish aquarium?
Veri notları
- Yükseklik: Tropica yosun tabakasının 3–10 cm kalınlığa ulaştığını yazıyor; alan bu kalınlık olarak kullanıldı.
- Su: Flowgrow optimum 20–30°C (en iyi büyüme yaklaşık 24°C), pH 5–8, 0–21 °dKH; dayanım aralığı 12–34°C (bakım değeri sayılmadı). Tropica sayfası sıcaklık/pH vermiyor. gH kaynaklarda yok (null).
- Işık/CO₂/büyüme: Tropica düşük/düşük/orta; Flowgrow ışık düşük–yüksek, büyüme orta; Practical Fishkeeping büyümeyi yavaştan orta hıza olarak tanımlıyor. Tropica ve Flowgrow'daki 'orta' yazıldı.
- En az litre: Tropica'nın bu yosunu kullandığı en küçük örnek düzen 28 L; Flowgrow nano tanklara uygun sayıyor.
- Koken: Flowgrow T. barbieri'nin botanik kayıtlarının yalnızca Vietnam'dan olduğunu, bitkinin 1969'da 'Bogor moss' adıyla tanıtıldığını yazıyor; Tropica 'Güneydoğu Asya' diyor.
- Bitki kartı: mizaç, sürü, beslenme tipi ve üreme tipi alanları kural gereği nötr; sayfada gösterilmez.
7 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir
Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.
Akvaryum bitkileri grubundan diğer türler
Tümü
Anubias nana
Anubias barteri var. nana
- Sıcaklık
- 22–26°
- En az hacim
- 20 L
- Boy
- 10 cm

Java eğreltisi
Microsorum pteropus
- Sıcaklık
- 20–28°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 30 cm

Amazon kılıcı
Echinodorus grisebachii 'Bleherae'
- Sıcaklık
- 22–26°
- En az hacim
- 200 L
- Boy
- 60 cm

Boynuz otu (hornwort)
Ceratophyllum demersum
- Sıcaklık
- 10–30°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 30 cm

Kriptokorin wendtii
Cryptocoryne wendtii
- Sıcaklık
- 22–26°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 30 cm

Vallisneria
Vallisneria spiralis
- Sıcaklık
- 20–28°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 60 cm