Ranchu
Carassius auratus · Ranchu / sırt yüzgeçsiz, çift kuyruklu, başlıklı
Diğer adları: Ranchu japon balığı, Japon ranchu, Buffalo head
Sırt yüzgeci olmayan, kavisli sırtlı, kısa çift kuyruklu ve başlıklı Japon süs japon balığı; Japonya'da 'japon balıklarının kralı' diye anılır ve yukarıdan izlenmek için üretilir. Yavaş bir yüzücüdür, derin tank yerine geniş tabanlı ve sığ su ister. Başlığı ve sırt çizgisi bakımın ve seçimin odağındadır.
Fotoğraf: Lerdsuwa · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Fotoğraf: Lerdsuwa · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Fotoğraf: Humanfeather / michelle jo · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
KünyeRanchu
- Yetişkin boyu
- 20 cm
- Ömür
- 7–10 yıl
- Köken
- Yetiştirme kökenli (Çin'de gelişti, Japonya'da ilerletildi)
- Varyete
- Ranchu / sırt yüzgeçsiz, çift kuyruklu, başlıklı
- Zorluk
- Orta
- Sürü
- Hayır
- Tank seviyesi
- Orta su
- En az akvaryum
- 192 litre
- Beslenme
- Hepçil
- Üreme
- Yumurtlayan
Su değerleri
Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.
Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.
Mizaç
- Barışçıl (1/5)
- Küçük balıkları yer
- Karides yer
- Bitki söker / yer
- Uzun yüzgeçli (hedef olabilir)
Kaç tane, hangi eşey?
Grup
Grup
Öneri: Sürü balığı değil ama başka japon balıklarıyla olmayı yeğler (Bristol Aquarists' Society); yalnız benzer yavaşlıkta süslülerle, tek kuyruklular olmadan. Practical Fishkeeping 90 cm'lik tankta 3–4 süslü öneriyor. FishBase notu 5+.
Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Üreme mevsimi (ilkbahar) dışında zor: erkeğin solungaç kapağında ve göğüs yüzgecinin ön kenarında beyaz üreme kabarcıkları çıkar; dişi yumurtayla dolgunlaşır, anal açıklığı büyük ve dışa doğrudur (Bristol Aquarists' Society).
Ranchu için grup önerisi: Grup.
Bakım notları
Japonya'da japon balıklarının kralı diye anılan ranchu, yandan değil yukarıdan seyredilmek için üretildi. Sırt yüzgeci yoktur, bu yüzden gözün ilk takıldığı yer sırt çizgisidir: kaliteli bir balıkta sırt uzun ve düzgündür, belirgin bir kavisle kuyruk sapına iner; kuyruk gövdeden yaklaşık 45 derecelik açıyla ayrılıp yanlara açılır. Baş geniş ve uzundur, başlık tepeyi, göz altlarını ve solungaç kapaklarını kaplayarak zamanla dikdörtgenimsi bir biçim alır. Varyete Çin'de gelişti, Japonya'da incelikli bir yetiştirme geleneğine dönüştü. Gösterilerde balıklar sığ kaselerde yukarıdan değerlendirilir ve yaşa göre tosai (ilk yıl), nisai (ikinci yıl) ve oya (yetişkin) sınıflarına ayrılır.
Sırt yüzgecinin olmaması ranchuyu dengesi zayıf, yavaş bir yüzücü yapar. Yetiştiriciler bu yüzden balıkları derin akvaryumlar yerine yaklaşık 25 cm su derinliğindeki geniş teknelerde tutar; sığ su hem yüzmeyi kolaylaştırır hem de yukarıdan izlemeye uygundur. Ev akvaryumunda da derinlikten çok taban alanı önemlidir: 20 cm'ye ulaşan bir yetişkin için 120 × 40 cm taban alt sınırdır. Akıntı yumuşak tutulur, filtre çıkışı yüzeye ya da cama yöneltilir ve bir hava taşı eklenir. Günümüz Japon soyları eskisine göre daha uzun gövdeli ve daha güçlü yüzücüdür, uzun gövde yüzme kesesi sorunlarını da azaltır; yine de ranchu hızlı balıklarla yarışamaz.
Çoğu kaynak ranchuyu hassas bir balık olarak anar. Buna karşın bir İngiliz yetiştirici, ranchularını ülkenin güneydoğusunda, 30 cm derinliğinde ve kışın yüzeyi donan ısıtmasız bir havuzda yaklaşık on yıl tuttuğunu, balıkların orada düzenli ürediğini aktarır. Yani mevsimlere alışmış soylar sanıldığından dayanıklı olabilir. Akvaryumda istikrar esastır; sıcaklık 16–21°C aralığında ve ani değişimlerden uzak tutulur. Dükkândan alınan balıklar mevsime alıştırılmış soylar gibi soğuğa hazır değildir. Başlıklı her varyete gibi ranchuda da başlık aşırı büyüyüp gözleri kapatabilir, bu durumda balık veterinerinin müdahalesi gerekir. Bazı yetiştiriciler deri üzerindeki mukus tabakasını korumak için ranchuyu ağla değil, ıslak elle taşımayı tercih eder.
Sık görülen hatalardan biri ranchuyu aslan başıyla karıştırıp ikisinden aynı şeyi beklemektir; asıl fark sırtın kavsinde ve kuyruğun bağlanma açısındadır. Bir diğeri bu sırt yüzgeçsiz balığı derin ve dar bir tanka koymaktır. Üçüncüsü dükkândan yeni alınmış bir ranchuyu doğrudan dış mekândaki havuza bırakmaktır; uzun ve soğuk bir kışa alışmamış balık için bu ciddi bir strestir. Son olarak ranchu kuyruklu yıldız, shubunkin ya da hareketli sırt yüzgeçli süslülerle aynı tanka konmamalıdır; en iyi sonucu yalnızca kendi türünden balıklarla alır.
Ranchu videoda
🐟 Ranchu Japon Balığı: Özellikleri, Bakımı ve Beslenme İpuçları!🌊🍃 · Cem Celikel · 8:27 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.
Beslenme
Hepçil
Hepçildir. Ranchu yetiştiricileri yetişkinleri günde iki kez, büyütme dönemindeki gençleri ve gösteriye hazırlanan balıkları ise günde altı öğüne kadar küçük porsiyonlarla besler; temel yem kaliteli batan pelet, takviye donmuş kan kurdudur. Ev akvaryumunda bu sıklık ancak çok sık su değişimiyle sürdürülebilir, aksi hâlde günde bir iki öğün yeterlidir. Kuru yem önceden ıslatılır; haşlanmış bezelye ve yumuşatılmış yeşillikler kabızlık ve denge sorunlarına karşı menüde yer alır. Suda kalan yem kısa sürede sifonla alınır.
Üreme
Yumurtlayan
Su yaklaşık 20°C'ye ulaştığında ranchular ürer. Yetiştiriciler en iyi erkek ile en iyi dişiyi eşleştirir, sonraki yumurtlamalarda aynı dişiyi farklı erkeklerle dener; eşleşmeyi kontrol etmek için bazıları yumurta ve spermi elle sağarak döllenmeyi kendileri yapar. Yapışkan yumurtalar bitkilere ya da püsküllere tutunur, ebeveynler bakım yapmaz. Deneyimli üreticilere göre balık huzurlu ve alışmış değilse ürememe eğilimindedir. Yavrular arasında sırtı temiz, kuyruğu düzgün ayrılmış bireylerin oranı düşüktür; başlık gelişimi de en az bir yıl sürdüğünden seçim uzun soluklu bir iştir.
Kimlerle yaşar?
Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 10 uyumlu, 19 riskli, 161 uyumsuz.
Uyumlu
Japon balığıOrtak aralık 16–21°C, pH 6,5–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
KoiOrtak aralık 18–21°C, pH 6,5–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
OrandaOrtak aralık 16–21°C, pH 6,5–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Teleskop (demekin)Ortak aralık 16–21°C, pH 6,5–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Kuyruklu yıldız (comet)Ortak aralık 16–21°C, pH 6,5–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
RyukinOrtak aralık 16–21°C, pH 6,5–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Riskli
Vatoz (pleko)Ortak sıcaklık bandı çok dar (21–21°C); küçük bir sapma iki türden birini zorlar.
Boynuz salyangozu (ramshorn)Ortak sıcaklık bandı çok dar (21–21°C); küçük bir sapma iki türden birini zorlar.
Cam kedisiRanchu küçük balıkları avlayabilir; Cam kedisi sınırda bir boyda (7 cm), özellikle genç bireyler risk altında.
Denison barbusRanchu soğuk su balığıdır, Denison barbus tropikaldir; ancak ortak aralığın sınırında yaşayabilirler ve Ranchu bol atık üretir.
Dojo (hava tahmincisi)Ranchu soğuk su balığıdır, Dojo (hava tahmincisi) tropikaldir; ancak ortak aralığın sınırında yaşayabilirler ve Ranchu bol atık üretir.
Siyam yosun yiyicisiRanchu soğuk su balığıdır, Siyam yosun yiyicisi tropikaldir; ancak ortak aralığın sınırında yaşayabilirler ve Ranchu bol atık üretir.
Uyumsuz
BetaSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Ranchu: 16–21°C, Beta: 24–30°C).
LepistesSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Ranchu: 16–21°C, Lepistes: 22–28°C).
Melek balığıSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Ranchu: 16–21°C, Melek balığı: 24–30°C).
Neon tetraRanchu (20 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Neon tetra yetişkinde 3 cm kalır.
Amano karidesiRanchu karides yer; karidesler bu tankta yem olur.
AnkistrusSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Ranchu: 16–21°C, Ankistrus: 22–26°C).
Ranchu hakkında sık sorulanlar
Ranchu ile aslan başı arasındaki fark nedir?
İkisi de sırt yüzgeçsiz ve başlıklıdır. Japon ranchusunun sırtı daha kavislidir ve kuyruk sapına keskin bir açıyla iner, kuyruk daha dik taşınır; aslan başının sırtı daha düzdür, kuyruğu gövdeden daha yatık ayrılır. Ranchunun başı uzun ve geniştir, aslan başında ise başlık yuvarlak ve iri görünür.
Ranchunun sırt yüzgeci neden yok, hastalık mı?
Hayır, yüzyıllardır süren seçimin sonucudur ve standardın şartıdır. Sırtta yüzgeç ya da yüzgeç kalıntısı görülmesi gösteri açısından kusurdur. Bu yapı balığı yavaşlatır, bu yüzden hızlı tank arkadaşlarından uzak tutulmalıdır.
Ranchu akvaryumu ne kadar derin olmalı?
Derin olması gerekmez; yetiştiriciler genellikle 25 cm civarında su derinliği kullanır. Önemli olan taban alanıdır: 20 cm'lik bir yetişkin için 120 × 40 cm taban alt sınırdır, sığ ama geniş tanklar bu balığa daha uygundur.
Ranchu havuzda yaşar mı?
Mevsimlere alışmış soylar yaşayabilir; bir İngiliz yetiştirici ranchularını kışın donan sığ bir havuzda yaklaşık on yıl tuttuğunu aktarır. Ancak dükkândan alınan ve uzun kışa hiç maruz kalmamış balıkları doğrudan havuza koymak önerilmez; mümkünse dış mekânda kışlamış bir soydan balık alınmalıdır.
Ranchu ne kadar büyür?
Kaynaklar olgun ranchular için 15–20 cm verir; gösterilerde 30 cm'lik balıklar da görülür. Kart 20 cm üzerinden hesaplanmıştır, iri bir soy alınırsa tank buna göre büyütülmelidir.
Ranchu kaç yıl yaşar?
Ranchuya özgü bir ömür verisi okunan kaynaklarda yok. Kısa gövdeli süslüler için İngiliz yetiştiricilerin verdiği aralık 7–10 yıldır; mevsimlere alışmış, iyi soylardan gelen balıkların bu aralığın üst ucuna ulaşması daha olasıdır.
Kaynaklar
- FishBase – Carassius auratus (Goldfish)
- Practical Fishkeeping – Ranchu: King of goldfish
- Practical Fishkeeping – What's the difference between a Ranchu and a Lionhead?
- Bristol Aquarists' Society arşivi (goldfish-types.info) – Ranchu
- Practical Fishkeeping – Which fancy goldfish can I keep all year round in ponds?
- Practical Fishkeeping – How to get fancy with goldfish
- WH Wildgoose (balık veteriner hekimi) – Overgrown wen in goldfish
- TFH Magazine – The Strange Beauty of Fancy Goldfish Varieties
- Bristol Aquarists' Society arşivi (goldfish-types.info) – Goldfish keeping FAQ
- Practical Fishkeeping – What water temperature do goldfish need?
- TFH Magazine – Golden Garden: Add Koi and Goldfish to Your Pond
- RSPCA – Choosing an aquarium for pet fish
- Bristol Aquarists' Society arşivi (goldfish-types.info) – Sexing goldfish
Veri notları
- Seriously Fish'te Carassius auratus sayfası yok (404). Tür düzeyi veri FishBase'ten; bakım değerleri Practical Fishkeeping (Practical Fishkeeping), RSPCA, TFH Magazine Magazine ve Bristol Aquarists' Society (Bristol Aquarists' Society) arşivi goldfish-types.info'dan alındı.
- Sıcaklık (denetim): 10–24→16–21°C. Kaynaklar süslüyü tek kuyrukludan ayırıyor: TFH Magazine süslüleri 15,5°C (60°F) altında ve 27°C (80°F) üstünde tutmamayı; RSPCA tüm japon balıkları için 10–21°C; Bristol Aquarists' Society süslüler için ~10–20°C veriyor. Kesişim 16–21°C yazıldı.
- Sıcaklık ek: Bristol Aquarists' Society/RSPCA'nın 10°C alt sınırı ve Practical Fishkeeping'nin (P. Green) havuzda kışa alıştırılmış ranchu/orandaların donan havuzda yaşadığı notu tolerans; Practical Fishkeeping dükkândan alınan süslülerin soğuğa alışık olmadığını uyarıyor. Practical Fishkeeping 22–24°C "büyümeyi hızlandırır" önerisi; FishBase 0–41°C doğal tolerans.
- pH/sertlik: TFH Magazine japon balığı ve koi için ideal pH 7,2–7,5, tolerans 6,5–8,0 ve 6–13 °dGH veriyor; Bristol Aquarists' Society da pH 7,2–7,5 tercih ediyor. Bakım aralığı olarak 6,5–8,0 ve 6–13 dGH yazıldı. FishBase aralığı daha geniş: pH 6,0–8,0, dH 5–19.
- Boy: Practical Fishkeeping (2010) olgun ranchular için 15–20 cm, Practical Fishkeeping (2009) gösterilerde 30 cm'lik balıkların sık görüldüğünü yazıyor. Kartta 20 cm yazıldı.
- Litre: Litre hesabı Practical Fishkeeping'nin 'altı kat' kuralıyla yapıldı: tank uzunluğu yetişkin boyun en az 6 katı, genişliği 2 katı; yükseklik genişliğe eşit alındı. 20 cm × 6 = 120 cm, 20 × 2 = 40 cm → 120×40×40 = 192 L. Ranchu sığ su istediğinden gerçek su hacmi daha düşük tutulabilir; taban alanı esas alınmalı.
- Ömür: Bristol Aquarists' Society kısa gövdeli çift kuyruklu varyeteler için 7–10 yıl civarı veriyor; varyeteye özgü başka sayı bulunamadı. FishBase'in 41 yıllık kaydı tür düzeyindedir, süslü varyetelere uygulanmadı.
- Sığ tekne derinliği (~25 cm), besleme sıklığı ve 20°C'de üreme bilgisi Practical Fishkeeping 'Ranchu: King of goldfish' yazısındaki Ranchu Brotherhood üyelerinin uygulamalarıdır; havuzda kışlatma deneyimi Practical Fishkeeping'da Paul Green'e aittir. Bunlar tekil uygulayıcı aktarımlarıdır.
- Ranchu–aslan başı farkı: Practical Fishkeeping ve Bristol Aquarists' Society sırt kavsi ve kuyruk açısında hemfikir; gövde uzunluğu karşılaştırmasında Practical Fishkeeping ve TFH Magazine ayrışıyor (bkz. aslan başı kartı).
- Sürü: FishBase 'en az 5'li gruplar' öneriyor; japon balığı sıkı sürü balığı olmadığı için suruMu=false bırakıldı, metinde tek başına tutulmaması önerildi (Bristol Aquarists' Society: diğer japon balıklarıyla olmayı yeğler).
- Karides: okunan kaynaklarda doğrudan bilgi yok; karides değerlendirmesi boy kuralıyla yapıldı (yetişkin ≥6 cm, omnivor). Küçük balık: Bristol Aquarists' Society, japon balıklarının küçük balıkları yiyebildiğini yazıyor.
- salyangozYer: okunan kaynaklarda (FishBase, Practical Fishkeeping, Bristol Aquarists' Society, TFH Magazine, RSPCA) salyangoz yediğine dair bilgi yok → false. sosyal.toplamMin null: kaynakta davranışsal asgari sayı yok, FishBase'in "5+" akvaryum notu önerinin içinde anıldı.
- Denetim 26 Eyl 2026: Practical Fishkeeping (ranchu, ranchu/aslan başı, süslüler havuzda, süslüler, sıcaklık), Bristol Aquarists' Society (ranchu, SSS), TFH Magazine (süslü + havuz), WH Wildgoose, RSPCA, FishBase okundu. Sıcaklık 10–24→16–21°C; Practical Fishkeeping'nin (P. Green) soğuğa alışmış soylar ve dükkân balığı uyarısı metne işlendi; 20 cm, 192 L, 7–10 yıl uyumlu; sosyal, eşey kaynağı (Bristol Aquarists' Society) ve salyangozYer eklendi.
13 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir
Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.
Japon balığı ve koi grubundan diğer türler
TümüJapon balığı
Carassius auratus · Ortak / tek kuyruklu (common goldfish)
- Sıcaklık
- 10–21°
- En az hacim
- 500 L
- Boy
- 30 cm
Koi
Cyprinus rubrofuscus · Nishikigoi (renkli süs sazanı formu)
- Sıcaklık
- 18–25°
- En az hacim
- 3.785 L
- Boy
- 60 cm
Oranda
Carassius auratus · Oranda / çift kuyruklu, başlıklı (wen)
- Sıcaklık
- 16–21°
- En az hacim
- 192 L
- Boy
- 20 cm
Teleskop (demekin)
Carassius auratus · Teleskop göz (demekin) / çift kuyruklu
- Sıcaklık
- 16–21°
- En az hacim
- 192 L
- Boy
- 20 cm
Kuyruklu yıldız (comet)
Carassius auratus · Kuyruklu yıldız (comet) / tek kuyruklu
- Sıcaklık
- 10–21°
- En az hacim
- 500 L
- Boy
- 30 cm
Ryukin
Carassius auratus · Ryukin / çift kuyruklu, sırt kamburlu
- Sıcaklık
- 16–21°
- En az hacim
- 81 L
- Boy
- 15 cm