Dev tatlı su karidesi
Macrobrachium rosenbergii
Diğer adları: Dev nehir karidesi, Giant river prawn, Giant freshwater prawn, Macrobrachium
Dünyanın en büyük tatlı su karideslerinden biri: gövdesi 25–30 cm'ye, erkeklerin mavi kıskaçlarıyla birlikte 50 cm'ye ulaşır. Asya'da yaygın olarak yetiştirilen bir besin türüdür; akvaryumda ise balık, karides ve salyangoz avlayan, tek tutulması gereken bir yırtıcıdır.

Fotoğraf: Jarek Tuszyński · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Fotoğraf: Jarek Tuszyński · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Fotoğraf: This illustration was made by Citron You must credit this : Citron / CC-BY-SA-3.0 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
KünyeDev tatlı su karidesi
- Yetişkin boyu
- 25 cm
- Ömür
- 1,5–3 yıl
- Köken
- Güney ve Güneydoğu Asya'dan Kuzey Avustralya ve Yeni Gine'ye; tatlı su nehir ve gölleri, larva evresi kıyı haliçlerinde acı suda
- Grup
- Karidesler
- Zorluk
- Zor
- Önerilen grup
- Tek erkek
- Sürü
- Hayır
- Tank seviyesi
- Dip
- En az akvaryum
- 375 litre
- Beslenme
- Hepçil
- Üreme
- Yumurtlayan
Su değerleri
Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.
Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.
Mizaç
- Tek başına tutulur (5/5)
- Küçük balıkları yer
- Karides yer
- Salyangoz yer
- Bitki söker / yer
- Kendi türünü kovalar
- İki erkek bir arada tutulmaz
Kaç tane, hangi eşey?
Tek başına
Tek erkek
Birlikte en az 1 birey
Öneri: Tek tutulur. Birbirine karşı çok saldırgandır; erkek ve dişi yalnızca çiftleşme için kısa süre bir araya getirilir. Birden fazla erkek için çok geniş alan ve ayrı bölgeler gerekir.
Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Erkek belirgin biçimde daha iridir ve ikinci yürüme bacağı çiftindeki kıskaçları çok uzun, uçlarına kadar koyu mavidir. Dişinin kıskaçları daha kısa, uçları bej tonludur; karnı daha geniş, karın plakaları daha büyüktür.
Dev tatlı su karidesi için grup önerisi: Tek erkek.
Bakım notları
Dükkânda 6–8 cm'lik yavru olarak görülen bu karides, akvaryumcuların en sık hafife aldığı canlılardan biridir. Çok hızlı büyür: bir akvaryumcu karidesinin üç ayda boyunu iki katına çıkardığını, tek bir deri değişiminde 3–4 cm uzadığını bildirir. Yetişkin erkeklerin ikinci bacak çifti gövdeden uzun, mavi ve dikenli kıskaçlara dönüşür. Doğada nehirlerde yaşar, gündüz tortuya yarı gömülü bekler ve geceleri beslenir; taşların üzerinden, küçük şelalelerden ve karadan bile yürüyerek geçebilir.
Bu boyutta bir hayvan için akvaryum en az 150 cm uzunluğunda olmalıdır; 150 × 50 × 50 cm, yaklaşık 375 litrelik bir hacim alt sınır kabul edilebilir. Zemin kum, dekor taş ve kök olmalı; tanktan kaçmaya çalışabildiği için kapak sıkı kapanmalıdır. Kıskaçlarındaki dikenler ince yapraklı bitkilere ve ağlara takılır; bu yüzden kepçe yerine hayvanı bir kaba yönlendirmek daha güvenlidir. Su değerleri için 22–27°C ve nötr ile hafif bazik, olabildiğince sert su önerilir. Filtre güçlü olmalıdır, çünkü iri yemleri parçalayarak yer ve su kalitesini hızla bozar. Taşıma sırasında da hassastır; her birey ayrı ve büyük bir poşette taşınmalıdır.
Asıl sorun mizacıdır. Kendi türüne karşı çok saldırgandır; kaynaklar erkek ile dişinin yalnızca çiftleşme için bir araya getirilmesini önerir. Yetişkinleri balık avlar: bir akvaryumcu karidesinin iri bir Haplochromis çikletini yakaladığını, neonların da av olduğunu anlatır. Deri değiştiren kerevitleri ve daha yavaş yelpaze karideslerini yakalayıp yer, salyangozları kabuklarından çıkarır. Bitkileri de rahat bırakmaz; anubiasları köksapına kadar kemirdiği, vallisneriaları biçtiği gözlenmiştir. Bu nedenle topluluk akvaryumu için uygun değildir; ancak av olamayacak kadar küçük ve çok hızlı balıklarla ya da tek başına tutulabilir.
En yaygın hata, dükkândaki küçük bir genci sıradan bir topluluk tankına koymaktır; hızla büyüdükçe tank arkadaşlarını avlamaya başlar. İkinci hata iki bireyi aynı tankta tutmaktır. Üçüncüsü, ömrün uzun olacağını sanmaktır: bilimsel çalışmalar ve akvaryum gözlemleri birkaç yıllık bir ömre işaret eder. Ayrıca ticarette ve besin olarak yetiştirilen stokların bir kısmının yakın zamanda ayrı tür olarak tanımlanan Macrobrachium dacqueti olabileceği bilinmelidir.
Beslenme
Hepçil
Genç ve yetişkin karidesler omnivordur: doğada yosun, su bitkileri, yumuşakçalar, su böcekleri, solucanlar, başka kabuklular ve balıkla beslenir. Akvaryumda gençler pul ve dondurulmuş yem alır; yetişkinlere batan tablet ve granüller, dondurulmuş kan kurdu, karides ve midye eti, balık eti gibi etli yemler verilir. İri parçalar kaçınılmaz olarak dağılıp suyu kirlettiği için yenmeyen yem kısa sürede alınmalıdır. Düzenli beslenen Macrobrachium karideslerinin de geceleri uyuyan balıkları yakalayabildiği bildirilir.
Üreme
Yumurtlayan
Çiftleşme, deri değiştirip kabuğu yumuşamış dişi ile sert kabuklu erkek arasında olur; erkek dişiye bir sperm paketi bırakır ve yumurtalar karnın altına aktarılırken döllenir. Dişi, boyuna göre 5.000 ile 100.000 arasında küçük yumurtayı yaklaşık üç hafta taşır. Doğada yumurtalı dişiler haliçlere göç eder; serbest yüzen larvalar acı suda 11 evreden geçerek yaklaşık bir ayda küçük karideslere dönüşür. Çiftliklerde larvalar binde 12 tuzlulukta ve 28–31°C'de büyütülür. Ev akvaryumunda üretim pratikte başarılamamıştır.
Kimlerle yaşar?
Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 4 uyumlu, 14 riskli, 172 uyumsuz.
Uyumlu
Vatoz (pleko)Ortak aralık 22–26°C, pH 7–7,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Kırmızı zebra cikletOrtak aralık 24–27°C, pH 7,6–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Öpücük balığıOrtak aralık 22–27°C, pH 7–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Mavi zebra cikletOrtak aralık 22–27°C, pH 7,6–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Riskli
AnkistrusMizaç farkı büyük: Dev tatlı su karidesi 5/5, Ankistrus 2/5 saldırganlıkta; Ankistrus sürekli baskı altında kalabilir.
Cüce guramiDev tatlı su karidesi küçük balıkları avlayabilir; Cüce gurami sınırda bir boyda (9,5 cm), özellikle genç bireyler risk altında.
Auratus cikletDev tatlı su karidesi küçük balıkları avlayabilir; Auratus ciklet sınırda bir boyda (11 cm), özellikle genç bireyler risk altında.
KuhliOrtak pH bandı çok dar (7–7).
L144 ankistrus (mavi gözlü limon)Mizaç farkı büyük: Dev tatlı su karidesi 5/5, L144 ankistrus (mavi gözlü limon) 2/5 saldırganlıkta; L144 ankistrus (mavi gözlü limon) sürekli baskı altında kalabilir.
Leopar vatozMizaç farkı büyük: Dev tatlı su karidesi 5/5, Leopar vatoz 2/5 saldırganlıkta; Leopar vatoz sürekli baskı altında kalabilir.
Uyumsuz
BetaDev tatlı su karidesi (25 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Beta yetişkinde 6,5 cm kalır.
Japon balığıSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Dev tatlı su karidesi: 22–27°C, Japon balığı: 10–21°C).
LepistesDev tatlı su karidesi (25 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Lepistes yetişkinde 6 cm kalır.
Melek balığıMelek balığı karides yer; karidesler bu tankta yem olur.
Neon tetraDev tatlı su karidesi (25 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Neon tetra yetişkinde 3 cm kalır.
Amano karidesiDev tatlı su karidesi karides yer; karidesler bu tankta yem olur.
Dev tatlı su karidesi hakkında sık sorulanlar
Dev tatlı su karidesi balıkları yer mi?
Evet. Yetişkinler balık avlar; neonlar gibi küçük balıklar ve kendisine yakın boydaki dip balıkları özellikle risk altındadır. Topluluk akvaryumu için uygun değildir.
Dev tatlı su karidesi ne kadar büyür?
Gövdesi 25–30 cm'ye ulaşır; en iri erkeklerde kıskaçlarla birlikte toplam uzunluk 50 cm'yi bulur. Dükkânda 6–8 cm'lik gençler satıldığı için bu boyut çoğu zaman hafife alınır.
İki dev tatlı su karidesi aynı tankta tutulur mu?
Önerilmez. Birbirlerine karşı çok saldırgandırlar; erkek ve dişi yalnızca çiftleşme için kısa süre bir araya getirilir.
Dev tatlı su karidesi için en küçük akvaryum kaç litre?
En az 150 cm uzunluğunda bir tank önerilir; 150 × 50 × 50 cm ölçüsüyle bu yaklaşık 375 litredir.
Dev tatlı su karidesi bitkilere zarar verir mi?
Verebilir. Anubiasları köksapına kadar kemirdiği ve vallisneriaları biçtiği gözlenmiştir; kıskaç dikenleri ince yapraklı bitkilere de takılır.
Dev tatlı su karidesi akvaryumda çoğalır mı?
Pratikte hayır. Larvaları acı suda, yaklaşık bir ay süren 11 evreli bir gelişimden geçer; bu yalnızca çiftlik ölçeğindeki kuluçkahanelerde düzenli olarak yapılır.
Kaynaklar
- FAO – Cultured aquatic species fact sheet: Macrobrachium rosenbergii
- USGS NAS – Macrobrachium rosenbergii (giant river prawn) fact sheet
- SeaLifeBase – Macrobrachium rosenbergii
- Wirbellose.de Artendatenbank – Macrobrachium rosenbergii (Rosenberggarnele)
- Aquarium Glaser – Macrobrachium rosenbergii
- Tropical Fish Hobbyist – Freshwater prawns
- Tropical Fish Hobbyist – Fantastic freshwater inverts
Veri notları
- Boy: wirbellose.de kıskaçsız ~25 cm, kıskaçlı erkekte 50 cm; Glaser 25–30 cm gövde, kıskaçla 50 cm; FAO ve USGS erkek 320 mm, dişi 250 mm TL; SeaLifeBase erkek 34 cm TL. Tipik akvaryum boyu 25 cm yazıldı.
- Ömür: Glaser 'bilimsel araştırmalara göre yalnızca 1,5 yıl'; wirbellose.de tahmini 2–3 yıl → 1,5–3 yıl.
- Sıcaklık 22–27°C wirbellose.de akvaryum değeri. FAO'nun 28–31°C'si kuluçkahanede larva için optimumdur, bakım aralığı değildir.
- pH: wirbellose.de sayfasındaki pH alanı bozuk (tarih olarak görünüyor), kullanılamadı. 7,0–8,0, TFH Magazine'nin Macrobrachium cinsi için verdiği 'nötr ile bazik' aralıktır; türe özgü değil, düşük güvenli. Sertlik: wirbellose.de 'mümkün olduğunca sert' diyor; sayı yok → gH null.
- minLitre: wirbellose.de 'en az 1,50 m'. 25 cm'lik tür için 150×50×50 cm = 375 L hesaplandı (30×30 kesit kullanılmadı).
- Mizaç: wirbellose.de kendi türüne çok saldırgan (eşeyler yalnız çiftleşmede bir arada), balık, Atya ve deri değiştiren kerevit avlıyor, anubias/vallisneria kemiriyor. TFH Magazine küçük ve dip balıklarını avladığını, USGS 15 mm'ye kadar salyangoz yediğini yazıyor.
- Üreme: FAO yumurtaların ~3 hafta taşındığını, 5.000–100.000 yumurta, larva üretiminde binde 12 tuzluluk ve 28–31°C optimum; USGS larvaların 35 günde 11 deri değişimiyle postlarvaya geçtiğini yazıyor. wirbellose.de akvaryumda üretimin henüz başarılmadığını belirtiyor.
- Taksonomi: SeaLifeBase, ticari olarak yetiştirilen Asya anakarası stokunun M. dacqueti olduğunu, dar anlamda M. rosenbergii'nin Huxley hattının doğusunda yaşadığını not ediyor. Akvaryumdaki bireylerin hangisi olduğu belirsiz.
- Eşey farkı: wirbellose.de (erkek kıskaçları uca kadar koyu mavi, dişide uçlar bej; dişide daha geniş karın); FAO erkeklerde üç morf (küçük erkek, turuncu kıskaçlı, mavi kıskaçlı).
7 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir
Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.
Karidesler grubundan diğer türler
Tümü
Amano karidesi
Caridina multidentata
- Sıcaklık
- 18–26°
- En az hacim
- 20 L
- Boy
- 5 cm

Red cherry karides
Neocaridina davidi · Red Cherry (kırmızı seçilmiş renk formu)
- Sıcaklık
- 21–26°
- En az hacim
- 15 L
- Boy
- 3 cm

Hayalet karides
Palaemonetes paludosus
- Sıcaklık
- 20–29°
- En az hacim
- 10 L
- Boy
- 4,5 cm

Kristal kırmızı karides
Caridina logemanni · Crystal Red
- Sıcaklık
- 18–23°
- En az hacim
- 12 L
- Boy
- 2,5 cm

Bambu karidesi (filtreci)
Atyopsis moluccensis
- Sıcaklık
- 24–29°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 9 cm

Kardinal karides (Sulawesi)
Caridina dennerli
- Sıcaklık
- 27–30°
- En az hacim
- 15 L
- Boy
- 2 cm