Kardinal karides (Sulawesi)
Caridina dennerli
Diğer adları: Sulawesi karidesi, Cardinal shrimp, Sulawesi shrimp
Koyu kırmızı-mor gövdesindeki beyaz benekler ve bembeyaz ön kıskaçlarıyla tanınan, 2 cm'lik bir Sulawesi karidesi. Yalnızca Matano Gölü'nde yaşar ve orada çok sıcak, yumuşak ama bazik suya uyum sağlamıştır; bu 'ters' su kimyası taklit edilemezse akvaryumda uzun yaşamaz.

Fotoğraf: DirkBlankenhaus · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Fotoğraf: Jarne Colman · CC0 1.0 · Wikimedia Commons
KünyeKardinal karides (Sulawesi)
- Yetişkin boyu
- 2 cm
- Ömür
- En fazla 2 yıl
- Köken
- Endonezya — Sulawesi adası, Malili göl sistemindeki Matano Gölü'ne endemik; kayalık ve taşlık kıyılar, yüzeyden yaklaşık 10 m derinliğe kadar
- Grup
- Karidesler
- Zorluk
- Zor
- Sürü
- Hayır
- Tank seviyesi
- Dip
- En az akvaryum
- 15 litre
- Beslenme
- Hepçil
- Üreme
- Yumurtlayan
Su değerleri
Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.
Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.
Mizaç
- Barışçıl (1/5)
- Karidese dokunmaz
- Bitkili tanka uygun
Kaç tane, hangi eşey?
Koloni
Koloni
Öneri: Kaynaklar sayı vermez ama kalabalık gruplarda daha iyi yaşadığını ve az sayıda tutulduğunda neredeyse hep saklandığını belirtir; tek türlük Sulawesi tankı önerilir.
Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Dişi daha iri (yaklaşık 2 cm) ve karapaksı daha derindir, yumurtalarını karnı altında taşır. Erkek daha küçük (yaklaşık 1,5 cm) ve belirgin biçimde incedir.
Kardinal karides (Sulawesi) için grup önerisi: Koloni.
Bakım notları
Kardinal karides, Sulawesi'nin eski göllerinde bilim insanlarının 2000'lerde topladığı örneklerle tanımlandı ve adını araştırmayı destekleyen Alman akvaryum firmasından aldı. Bilimsel tanımına göre Matano Gölü'ne endemiktir, göl içinde geniş bir alana yayılır ve yüzeyden yaklaşık 10 metreye kadar taşların üzerinde, altında ve kaya aralarında yaşar. Rahatsız edildiğinde yana ya da aşağı kaçar, taşa sıkı tutunur. Gövdesi koyu kırmızıdan mora uzanır; üzerindeki beyaz benekler ve beyaz 'eldivenli' ilk iki bacak çifti onu başka türlerle karıştırılmaz kılar. Stres altında gövde rengi kısa süreliğine maviye dönebilir.
Matano Gölü'nün suyu alışılmadık bir birleşimdir: yıl boyu 27°C'nin üzerinde, yumuşak ama bazik. Akvaryumda bu, 27–30°C, pH 7,5–8,5 ve 6–8 gH anlamına gelir. Sert musluk suyu olan yerlerde ters ozmoz suyu, Sulawesi karidesleri için hazırlanmış mineral tuzlarıyla sertleştirilir; karbonat sertliğini ve pH'ı yükseltmek için kontrollü sodyum bikarbonat kullanan yetiştiriciler de vardır. pH düşüren karides toprakları bu türe uygun değildir; nötr kum ya da ince çakıl kullanılır. Lav taşı ve kökten kurulmuş, gölge veren oyuklar hem doğal ortamı taklit eder hem de yüzey alanı sağlar. Hava ile çalışan sünger filtre ve güvenilir bir ısıtıcı şarttır.
Başarının asıl sırrı aufwuchs'tur. Doğal göl çok fakir bir ortamdır ve karidesler taş yüzeylerindeki diyatom, yosun ve döküntüyle beslenir. Yeni gelen bireylerin çoğu başlangıçta yapay yemi tanımaz; yalnızca yüzeyleri otlayarak hayatta kalır. Bu yüzden tank haftalarca, bazen aylarca olgunlaştırılır ve taşlar önceden yosunlu bir tankta bekletilerek kaplanır. Nano tanklarda (15 litreden itibaren) tutulabilir, fakat büyük gruplar hâlinde daha iyi yaşadığı ve daha az saklandığı bildirildiğinden daha geniş bir tank tercih edilir. Tank arkadaşı olarak aynı suyu seven Sulawesi salyangozları (Tylomelania) uygundur.
En sık karşılaşılan başarısızlık taşıma ve ilk haftalardadır. Soğuk mevsimde gönderilen, yolda 20°C'nin altına düşen karideslerin büyük kısmı kısa süre sonra ölür; özellikle doğadan gelen bireyler bu soğuğa çok duyarlıdır. Su değerleri ve olgun yüzeyler hazır değilse yüzde doksanlara varan kayıp beklenebilir. İkinci hata, bu türü sıradan cüce karidesler gibi düşük sıcaklıkta ve asidik toprakta tutmaya çalışmaktır. Üçüncüsü ani su değişimleridir; yeni su damla damla eklenmelidir. IUCN değerlendirmesinde tür 'kritik tehlike altında' sayılır ve bildirildiğine göre 2013'ten beri doğada kaydı yoktur; akvaryumda üretilmiş bireyleri tercih etmek bu yüzden de önemlidir.
Kardinal karides (Sulawesi) videoda
How to keep Sulawesi Cardinal Shrimp - Full Guide for Caridina Dennerli · PT AquaVision · 14:47 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.
Beslenme
Hepçil
Doğada kaya yüzeylerindeki diyatomlarla, yosunla ve organik döküntüyle beslenir; göl çok fakir olduğu için besin kıttır. Akvaryumda temel besin olgun taş ve kök yüzeylerindeki aufwuchs tabakasıdır. Zamanla spirulina tozu ve karides yemlerine alışır, ama yeni gelen bireyler ilk haftalarda yalnızca yüzeyleri otlar. Az miktarda ve düzenli yemleme yapılır; yenmeyen yem sıcak suda hızla bozulacağı için birkaç saat içinde alınmalıdır. Yosun üretimini sürdürmek için ışık süresi yeterli tutulur.
Üreme
Yumurtlayan
Doğrudan gelişen, deniz evresi olmayan bir türdür: dişi görece iri yumurtalarını karnının altında taşır ve yavrular küçük karides olarak çıkar. Bilimsel tanımda yumurtalı dişilerin 8–14 yumurta taşıdığı bildirilir; akvaryum kaynakları 20'ye kadar yumurta ve yaklaşık altı haftada bir kuluçka verir. Üreme ancak su değerleri sabit, sıcaklık yüksek ve yüzeyler olgun olduğunda gerçekleşir. Akvaryumda üretilmiş bireyler doğadan gelenlere göre daha cesur ve dayanıklıdır; Almanya'da akvaryumda üretilmiş bireyler de satışa sunulmuştur.
Kimlerle yaşar?
Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 10 uyumlu, 28 riskli, 152 uyumsuz.
Uyumlu
Gizemli salyangoz (elma)Ortak aralık 27–28°C, pH 7,5–8,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Hayalet karidesOrtak aralık 27–29°C, pH 7,5–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Kırmızı zebra cikletOrtak aralık 27–28°C, pH 7,6–8,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Öpücük balığıOrtak aralık 27–30°C, pH 7,5–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Arı gobisiOrtak aralık 27–28°C, pH 7,5–8,5; mizaç ve boyut çatışması yok.
Penguen tetraOrtak aralık 27–28°C, pH 7,5–8; mizaç ve boyut çatışması yok.
Riskli
LepistesLepistes küçük karides yavrularını yiyebilir; yetişkin karidesler genelde güvende, bol saklanma yeri (yosun, sık bitki) şart.
Bronz corydorasOrtak sıcaklık bandı çok dar (27–27°C); küçük bir sapma iki türden birini zorlar.
Cüce guramiOrtak sıcaklık bandı çok dar (27–27°C); küçük bir sapma iki türden birini zorlar.
Arlekin rasboraOrtak pH bandı çok dar (7,5–7,5).
Ateşböceği tetraOrtak pH bandı çok dar (7,5–7,5).
Auratus cikletMizaç farkı büyük: Auratus ciklet 4/5, Kardinal karides (Sulawesi) 1/5 saldırganlıkta; Kardinal karides (Sulawesi) sürekli baskı altında kalabilir.
Uyumsuz
BetaBeta karides yer; karidesler bu tankta yem olur.
Japon balığıSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Kardinal karides (Sulawesi): 27–30°C, Japon balığı: 10–21°C).
Melek balığıpH aralıkları çakışmıyor (Kardinal karides (Sulawesi): 7,5–8,5, Melek balığı: 6–7,4).
Neon tetraSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Kardinal karides (Sulawesi): 27–30°C, Neon tetra: 21–25°C).
Amano karidesiSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Kardinal karides (Sulawesi): 27–30°C, Amano karidesi: 18–26°C).
AnkistrusSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Kardinal karides (Sulawesi): 27–30°C, Ankistrus: 22–26°C).
Kardinal karides (Sulawesi) hakkında sık sorulanlar
Kardinal karides neden birkaç gün içinde ölüyor?
En sık neden taşıma sırasında üşümek ve olgunlaşmamış tanktır. Suyu 20°C'nin altına düşen karidesler ciddi zarar görür; yeni gelenler ilk haftalarda yalnızca yüzeylerdeki aufwuchs ile beslendiği için tank uzun süre olgunlaştırılmalıdır.
Kardinal karides için su değerleri nasıl olmalı?
27–30°C, pH 7,5–8,5 ve 6–8 gH önerilir. Yumuşak ama bazik bu su, çoğunlukla ters ozmoz suyu ve Sulawesi karidesleri için hazırlanmış mineral tuzlarıyla elde edilir.
Kardinal karides red cherry ile aynı tankta tutulur mu?
Önerilmez. Kardinal karides 27°C'nin üzerinde sıcaklık ister; cherry ise 26°C'nin altını sever. Ortak bir su bandı bulmak neredeyse imkânsızdır.
Kardinal karidesin yanına ne konur?
Aynı gölden ya da benzer sudan gelen Sulawesi salyangozları (Tylomelania) en uygun tank arkadaşıdır. Diğer Sulawesi karidesleriyle de tutulabildiği bildirilir.
Kardinal karides neden hep saklanıyor?
Doğası ürkektir ve az sayıda tutulduğunda zamanının çoğunu taş aralarında geçirir. Kalabalık gruplar ve akvaryumda üretilmiş bireyler daha cesur davranır; bol gölgeli kaya oyukları da güven verir.
Kardinal karides doğada nesli tükenmekte olan bir tür mü?
IUCN değerlendirmesinde 'kritik tehlike altında' olarak sınıflandırılır ve 2013'ten beri doğada kaydı olmadığı bildirilir. Nikel madenciliği ve göle sokulan yabancı balıklar başlıca tehditlerdir; bu nedenle akvaryumda üretilmiş bireyler tercih edilmelidir.
Kaynaklar
- von Rintelen & Cai (2009), Raffles Bulletin of Zoology 57: 343–452 – Caridina dennerli tanımı
- Practical Fishkeeping – The jewels of Sulawesi (Gabor Horvath)
- Practical Fishkeeping – Freshwater shrimps from Sulawesi (Chris Lukhaup)
- Aquarium Glaser – Caridina dennerli
- Wirbellose.de Artendatenbank – Caridina dennerli (Kardinalsgarnele)
- Vikipedi (İngilizce) – Caridina dennerli (IUCN durumu)
Veri notları
- Sıcaklık: Glaser 'uzun süre 25°C altına düşmemeli, en iyi 27–30°C'; Practical Fishkeeping (Horvath) gölde 27°C üstü, kendi tankı 27–28°C; wirbellose.de ~29°C → 27–30°C.
- pH/gH: Practical Fishkeeping (Horvath) gölü 4–8 °GH, 3–5 °KH, pH 8,5 olarak veriyor ve tankı 7 °GH / pH 8,4'te tutmuş; Practical Fishkeeping (Horvath, intro) Sulawesi karidesleri için ~6 °H ve pH 7,5 üstü; wirbellose.de GH 7, KH 5, pH 7,5'ten (tercihen 8+) → pH 7,5–8,5, gH 6–8. Lukhaup'un aktardığı Matano ölçümü (pH 7,4, 224 µS, 27–29°C) doğa ölçümüdür.
- Boy: wirbellose.de dişi 20 mm, erkek 15 mm ('en çok 2 cm'); Vikipedi 2,5 cm'ye kadar. Bilimsel tanımda karapaks boyu 2,3–3,8 mm.
- Ömür: wirbellose.de 'yaklaşık 2 yıl' → omurYilMax 2.
- minLitre: Practical Fishkeeping (Horvath) 'teoride 15 litreden itibaren nano tank, ama büyük gruplarda daha iyi yaşıyor'; wirbellose.de 12 L'den. 15 yazıldı.
- Sürü: Practical Fishkeeping 'az sayıda tutulursa hep saklanır, büyük gruplarda daha iyi'; sayı yok → suruMu false, toplamMin null.
- Üreme: von Rintelen & Cai 2009 yumurtalı dişilerde 8–14 yumurta, 1,0–1,2 mm; wirbellose.de 20'ye kadar yumurta, ~6 haftada bir, doğrudan gelişim; Practical Fishkeeping (Lukhaup) Sulawesi Caridina larvalarının yalnızca tatlı suda geliştiğini yazıyor.
- Koruma durumu: IUCN sayfasına doğrudan erişilemedi (403). Vikipedi IUCN 2018 değerlendirmesine dayanarak 'kritik tehlike altında, doğada muhtemelen tükenmiş, 2013'ten beri kayıt yok' diyor; tehdit olarak nikel madenciliği, flowerhorn gibi yabancı türler ve hidroelektrik santralleri sayılıyor. Editör IUCN kaydını ayrıca doğrulamalı.
- zorluk 'zor': Practical Fishkeeping (Horvath) 'yeni başlayanlara önerilmez', koşullar hazır değilse %90'a varan kayıp; Glaser başta 'yalnızca uzmanlar için' görüldüğünü yazıyor.
- tankSeviyesi 'alt': bilimsel tanıma göre sert zemin (kaya) sakini.
6 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir
Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.
Karidesler grubundan diğer türler
Tümü
Amano karidesi
Caridina multidentata
- Sıcaklık
- 18–26°
- En az hacim
- 20 L
- Boy
- 5 cm

Red cherry karides
Neocaridina davidi · Red Cherry (kırmızı seçilmiş renk formu)
- Sıcaklık
- 21–26°
- En az hacim
- 15 L
- Boy
- 3 cm

Hayalet karides
Palaemonetes paludosus
- Sıcaklık
- 20–29°
- En az hacim
- 10 L
- Boy
- 4,5 cm

Kristal kırmızı karides
Caridina logemanni · Crystal Red
- Sıcaklık
- 18–23°
- En az hacim
- 12 L
- Boy
- 2,5 cm

Bambu karidesi (filtreci)
Atyopsis moluccensis
- Sıcaklık
- 24–29°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 9 cm

Dev tatlı su karidesi
Macrobrachium rosenbergii
- Sıcaklık
- 22–27°
- En az hacim
- 375 L
- Boy
- 25 cm