İçeriğe geç
Akvaryum Atlası
Cikletler

Mücevher ciklet

Hemichromis guttatus

Diğer adları: Jewel cichlid, Red jewel cichlid, Rubricatochromis guttatus, Hemichromis bimaculatus (ticari ad), Lifalili (ticari ad)

Batı Afrika'nın kıyı akarsularından gelen, baskınlık kurduğunda ya da yavru bakarken gövdesi koyu kırmızıya dönüp mavi beneklerle parlayan, 12 cm'lik bir ciklet. Ticarette 'Hemichromis bimaculatus' ya da 'lifalili' adıyla satılan kırmızı mücevher cikletlerin önemli bir kısmı bu türün kendisi ya da seçilmiş formları. Çift halinde, en az 108 litrelik bir tankta tutulur; yumurtlarken son derece saldırgan olur.

Mücevher ciklet (Hemichromis guttatus)

Fotoğraf: mramorn · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

KünyeMücevher ciklet

Yetişkin boyu
12 cm
Ömür
Kaynaklarda net veri yok
Köken
Batı Afrika — Sierra Leone'den Kamerun'a kadar kıyı akarsuları (Aşağı Volta hariç); ormanlık bölgelerin bitkili, sakin suları
Zorluk
Orta
Önerilen grup
1 erkek + 1 dişi
Sürü
Hayır
Tank seviyesi
Orta su
En az akvaryum
108 litre
Beslenme
Hepçil
Üreme
Yumurtlayan

Su değerleri

Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.

Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.

Mizaç

  • Saldırgan (4/5)
  • Karides yer
  • Bitki söker / yer
  • Kendi türünü kovalar

Kaç tane, hangi eşey?

Çift

1 erkek + 1 dişi

Birlikte en az 2 birey

Öneri: Bir çift; 5–6 genç birlikte büyütülüp eşleşme beklenir, çift oluşunca diğerleri alınır. Rastgele alınan iki yetişkinden zayıf olanı öldürülebilir.

Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Eşey ayırt etmek zordur. Erkeğin kuyruk yüzgecinin ortasındaki mavi desen ağ gibidir ve olgun erkeğin sırt yüzgeci sivrileşir; üreme dışında erkekler biraz daha renkli olabilir.

Mücevher ciklet için grup önerisi: 1 erkek + 1 dişi.

Bakım notları

Mücevher ciklet akvaryumlarda yüz yılı aşkın bir geçmişe sahip ve bu sürenin büyük kısmında yanlış adla satıldı. Aquarium Glaser'e göre 1980'lerin başına kadar bütün kırmızı mücevher cikletler "Hemichromis bimaculatus" diye anılıyordu. FishBase, akvaristlerin tanıdığı asıl mücevher cikletin H. guttatus olduğunu ve bu balığın uzun süre bimaculatus adıyla bilindiğini not ediyor. Ticarette "lifalili" diye satılan, gövdesi mavi beneklerle kaplı balıklar da Glaser'e göre çoğunlukla bu türün seçilerek üretilmiş hatları ya da farklı türlerin çaprazlanmasından gelen üretim formları; Kongo'da yaşayan gerçek lifalili ticarette neredeyse hiç görülmüyor. Adlandırma son yıllarda bir kez daha değişti: Lamboj ve Koblmüller 2022'de kırmızı mücevher cikletler için Rubricatochromis cinsini tanımladı ve türün güncel adı Rubricatochromis guttatus oldu. Aynı yazarların Eylül 2026 çalışması letourneauxi, exsul ve paynei'yi de R. guttatus ile birleştirdi. Türler birbirine çok benzediği için dükkândaki etiket kesin bir tür adı olarak okunmamalı.

Seriously Fish'in mücevher ciklet sayfası 120 × 30 × 30 cm'lik, yaklaşık 108 litrelik bir tank öneriyor. Dekor, saldırganlığı dağıtacak şekilde bol saklanma yeri sunmalı: kil saksılar, mağara oluşturan taşlar, kök parçaları ve sık bitkili bölgeler. Balık kazdığı için bitkilerin kökleri sağlam olmalı ya da saksıya dikilmeli. Suyun iyi oksijenlenmesi gerekiyor. Bu kartta 23–26°C, pH 6,0–7,8 ve 4–15 dGH yazıldı; bu aralık Seriously Fish'in iki ayrı mücevher ciklet sayfasında verilen değerlerin ortak bölümü.

Üreme dışında çoğu birey oldukça sakin görünür, ama bu görüntü yanıltıcı olabilir. Aquarium Glaser, mücevher cikletlerin çoğunun geçimli olduğunu, bazı bireylerin ise tanktaki bütün balıklar için hayatı çekilmez kılan bela balıklara dönüştüğünü ve bunun önceden kestirilemediğini yazıyor. Uygun tank arkadaşları Kongo tetrası gibi iri Afrika karakinleri, Synodontis kedi balıkları ve Loricariidae türleri; yeterince büyük bir tankta Steatocranus gibi başka Afrika cikletleri de denenebilir. Balığın rengi bir anda değişebiliyor: kırmızı pigment taşıyan hücreler büzüldüğünde renk ince noktalara iner, açıldığında gövde saniyeler içinde koyu kırmızıya bürünür.

En sık yapılan hata, topluluk balığı diye satılan bu türü küçük ve barışçıl balıklarla bir araya koymak; Seriously Fish onu yeni başlayanlara ve genel topluluk tankına önermiyor. İkinci hata, iki yetişkini çift sanarak birlikte almak: bu çoğu zaman zayıf olanın ölümüyle biter. Doğru yol 5–6 genç balığı birlikte büyütüp eşleşmeyi beklemek, çift oluşunca diğerlerini başka tanka almak. Yumurtlama başladığında çift tanktaki diğer balıkları öldürebilir, hatta bakım yapan elin üzerine bile atılır; bu dönemde tank arkadaşları çıkarılmalı ya da baştan bir tür tankı kurulmalı.

Mücevher ciklet videoda

Jewel Cichlid Breeding and Care · Prime Time Aquatics · 7:23 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.

Beslenme

Hepçil

FishBase onu omnivor olarak sınıflandırıyor; Seriously Fish ise doğal besininin büyük kısmının sucul omurgasızlardan oluştuğunu, bitkisel maddeyi de çoğunlukla bu avların bağırsak içeriğinden aldığını yazıyor. Akvaryumda neredeyse her yemi kabul eder. Kaliteli bir pul ya da granül yem temel olabilir; canlı yemler rengi belirgin biçimde güçlendirir. Bitkisel katkı için spirulinalı ya da sebzeli pul yem veya haşlanmış ıspanak verilmeli. Üremeye hazırlanan çift, canlı yem ağırlıklı, çeşitli bir menüyle kondisyona getirilir.

Üreme

Yumurtlayan

Dış eşey farkı zayıftır: erkeğin kuyruk yüzgecinin ortasındaki mavi desen ağ gibidir ve olgun erkeğin sırt yüzgeci sivrileşir. Tek eşli bir zemin yumurtlayıcısıdır ve çift ömür boyu birlikte kalır. Üretim için pH 6,5–7,0 ve 24–28°C öneriliyor. Çift hafif eğimli yassı bir taşı, saksı kenarını ya da camı temizler; dişi yumurtaları sıra sıra bırakır. FishBase 300'e kadar yumurtanın 2 günde açıldığını, yavruların 5 gün sonra serbest yüzdüğünü yazıyor. Yavrular kumda açılan çukurlar arasında birkaç kez taşınır; anne ve baba onlara yaklaşık 4 hafta bakar. İlk yem olarak mikro solucan ve artemia larvası uygundur.

Kimlerle yaşar?

Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 86 uyumlu, 66 riskli, 38 uyumsuz.

Bu türle akvaryum kur

Mücevher ciklet hakkında sık sorulanlar

Mücevher ciklet için kaç litrelik tank gerekir?

Seriously Fish mücevher ciklet için 120 × 30 × 30 cm'lik, yaklaşık 108 litrelik bir tank veriyor; üretim için de 120 cm uzunluk yeterli görülüyor. Başka Afrika cikletleri eklenecekse daha büyük bir tank gerekir.

Lifalili ile mücevher ciklet aynı balık mı?

Ticarette 'lifalili' diye satılan balıklar Aquarium Glaser'e göre çoğunlukla bol mavi benekli seçilmiş R. guttatus hatları ya da melez üretim formları. Gerçek lifalili Kongo'da yaşıyor ve ticarette nadiren görülüyor; 2026 revizyonu bu adı ayrıca R. stellifer ile birleştirdi.

Mücevher ciklet topluluk akvaryumunda yaşar mı?

Önerilmiyor. Üreme döneminde son derece saldırgan olur ve tank arkadaşlarını öldürebilir. Kongo tetrası, Synodontis ve Loricariidae gibi iri, dayanıklı türler daha güvenli seçenekler.

Mücevher ciklet neden birden kıpkırmızı oluyor?

Kırmızı pigment taşıyan hücreler büzülüp açılabiliyor. Büzüldüklerinde renk ince noktalara iner, açıldıklarında balık saniyeler içinde koyu kırmızıya bürünür. FishBase bu parlak kırmızının özellikle baskın ve yavru bakan bireylerde görüldüğünü belirtiyor.

Mücevher ciklet çifti nasıl oluşturulur?

5–6 genci birlikte büyütüp eşleşmeyi beklemek en güvenli yol; bu biraz zaman alabilir. Çift oluşunca diğer balıklar alınmalı. Rastgele alınan iki yetişkin çoğu zaman anlaşamaz ve zayıf olan öldürülebilir.

Mücevher ciklet kaç derece suda yaşar?

Bu kartta 23–26°C, pH 6,0–7,8 ve 4–15 dGH yazıldı; Seriously Fish'in iki mücevher ciklet sayfasının ortak aralığı bu. Üretim için 24–28°C ve pH 6,5–7,0 civarı öneriliyor.

Mücevher ciklet bitkili akvaryumda tutulur mu?

Tutulabilir, ama kazdığı için bitkiler güçlü köklü olmalı ya da saksıya dikilmeli. Sık bitkili bölgeler aynı zamanda saklanma yeri sağlayarak saldırganlığı dağıtır.

Kaynaklar

Veri notları

  • Kimlik: FishBase güncel adı Rubricatochromis guttatus (Lamboj & Koblmüller 2022); Loiselle'e (1979) dayanarak akvaristlerin 'jewel cichlid'inin bu tür olduğunu, H. bimaculatus adıyla anıldığını yazıyor. latinAd, Corydoras kartlarındaki uygulamaya uygun olarak tohumdaki haliyle bırakıldı; güncel ad diğer adlarda.
  • Taksonomi (Aquarium Glaser, Eyl 2026): Lamboj & Koblmüller 2026 R. letourneauxi, R. exsul ve R. paynei'yi R. guttatus ile, R. lifalili'yi R. stellifer ile birleştirdi. Glaser'e göre ticari 'lifalili' çoğunlukla seçilmiş R. guttatus ya da melez üretim formu.
  • Seriously Fish'de H. guttatus/R. guttatus sayfası yok (404). Bakım değerleri Seriously Fish'nin ticari mücevher ciklet sayfalarından (H. bimaculatus = ticarette 'jewel cichlid'; H. lifalili = ticari 'lifalili') alındı; bu sayfalar ticarette bu adla satılan balıkları, yani büyük olasılıkla R. guttatus'u anlatıyor. İnsan kontrolü önerilir.
  • Su: Seriously Fish bimaculatus 22–28°C, pH 6,0–7,8, 4–18 dGH; Seriously Fish lifalili 23–26°C, pH 6,0–7,8, 4–15 dGH. İki bakım önerisinin ortak bölümü (23–26°C, 4–15 dGH) yazıldı. FishBase su değeri vermiyor.
  • Boy: FishBase (R. guttatus) azami 12,0 cm SL; Seriously Fish bimaculatus sayfası 150 mm SL, lifalili sayfası 100 mm SL. Türün kendi FishBase değeri (SL) yazıldı.
  • minLitre: Seriously Fish bimaculatus 120 × 30 × 30 cm ≈ 108 L (lifalili sayfası 75 × 30 × 30 ≈ 68 L). İkisi de üretim için 120 cm (48 inç) tank diyor; büyük değer yazıldı.
  • saldirganlik 4: FishBase 'aggressive species, requires sufficient space to build territories'; Seriously Fish 'yumurtlarken inanılmaz saldırgan'; Glaser bireysel ve öngörülemez kavgacılık bildiriyor.
  • kucukBalikYer: kaynaklar küçük balık yediğini açıkça yazmıyor → false (insan kontrolü önerilir). karidesYer: boy kuralı (12 cm, omnivor; Seriously Fish doğal besin sucul omurgasız). bitkiSoker: Seriously Fish 'kazıcı, bitkiler sağlam köklü ya da saksılı olmalı'. salyangozYer: bilgi yok → false.
  • zorluk 'orta': Seriously Fish bilgi kutusu 'Easy' ama metin yeni başlayanlara ve topluluk tankına önermiyor; saldırganlık ve eşleştirme zorluğu nedeniyle orta.
  • Üreme: Seriously Fish bimaculatus 600'e kadar yumurta, 48 saatte açılma; FishBase 300'e kadar yumurta, 2 günde açılma, 5 günde serbest yüzme, yaklaşık 4 hafta ebeveyn bakımı. Metinde FishBase (türün kendi kaydı) kullanıldı.
  • Ömür: kaynaklarda net veri yok.

6 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir

Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.

Cikletler grubundan diğer türler

Tümü