Kraliyet vatozu

Kraliyet vatozu günün büyük kısmını bir kökün üstünde ya da altında, neredeyse kıpırdamadan geçirir; ışıklar söndüğünde ise odunu kazımaya başlar. Panaque cinsinin dişleri uca doğru genişleyen kaşık biçimindedir ve güçlü çene kaslarıyla birlikte batık ağaç gövdelerini rendelemeye uygundur. Balığın odundan ne kadar besin aldığı hâlâ tartışmalıdır; araştırmalar odunun kendisinden çok, çürüyen odunun üzerindeki mantar, bakteri ve biyofilmden yararlandığını düşündürüyor. Pratik sonuç şudur: tankta mutlaka bol ve çeşitli odun bulunmalı, ama odun tek besin kaynağı sayılmamalıdır.

Yetişkin boyu 35–43 cm'yi bulan, kalın gövdeli bir balık olduğundan taban ölçüsü belirleyicidir; kaynaklardan biri 180 × 60 cm taban önerir, bir diğeri 125 galonu alt sınır sayıp daha büyüğünü tercih eder ve yetişkin balık rahatça dönebilsin diye öne-arkaya en az 60 cm derinlik ister. Kartta ilk ölçüden hesaplanan yaklaşık 648 litre esas alınır. Küçük gençler başlangıçta daha küçük bir tankta tutulabilir, ama büyüme baştan hesaba katılmalıdır. Düzenin merkezi odundur: farklı türlerden birkaç büyük kök, hem yem hem sığınak olacak bir yığın oluşturur; mağara gerekmez. Canlı bitki önerilmez, çünkü balık yapraklarda delikler açar. Aynısını yapay bitkilere de yapar ve yuttuğu plastik parçalar bağırsak tıkanmasına yol açabilir. Bitkisiz düzen loş aydınlatmaya izin verir, bu da balığı daha rahat ve etkin kılar.

Odun besin açısından fakir olduğu için bol miktarda yenir ve bol miktarda dışkıya dönüşür. Yüksek debili güçlü bir filtre ve odun yığınlarının arkasında ölü bölge bırakmayacak şekilde yerleştirilmiş akıntı pompaları gerekir. Haftalık yaklaşık yüzde 25 su değişimi, dip sifonu ve odunlara takılan kalıntıların alınması temel rutindir. Sıcaklık iki bakım kaynağının örtüştüğü 25–28°C'de, pH 6,5–7,5 aralığında tutulur. Bol odun zamanla tanen salarak pH'ı düşürebilir ve balık odunu kazıdıkça yeni katmanlar açığa çıktığı için bu etki azalmaz; uzun yıllar kraliyet vatozu tutan bir yazar, yumuşak ve asidik su kullananlara filtreye konan bir torba aragonitle suyu hafifçe tamponlamayı önerir.

En sık hata kraliyet vatozunu yosun temizleyicisi sanıp küçük bir topluluk tankına almaktır; bu balık hem çok büyür hem de suyu hızla kirletir. İkinci hata ona yalnızca odun bırakmaktır. Üçüncüsü birden fazla bireyi yetersiz alanda tutmaktır: iri bireyler çoğu zaman geçinemez, bir grup ancak çok büyük bir tankta ve her balığa ayrı sığınak sağlayan bir odun düzeninde düşünülebilir. Tank arkadaşı olarak orta sudaki barışçıl, orta ve büyük boy tetralar, kafa duruşlu balıklar ya da gümüş dolarlar uygundur; yüzgeç ısıranlar ve üreme döneminde bölgesini sertçe savunan çiklitler değildir. Kimlik de karışıktır: L190, L27 ve benzer numaralarla satılan birçok yakın form vardır, bu yüzden satın alırken balığın toplandığı nehri sormak yararlıdır.