Kabomba

Kabomba, bir akvaryum bitkisinin doğaya kaçtığında neler yapabileceğinin en çok bilinen örneklerinden biridir. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu'nun (USGS) kayıtlarına göre tür 1935'te Michigan Gölü havzasına akvaryumdan bırakılmış ve bugün kendi doğal alanı dışındaki pek çok ABD eyaletinde kayıtlıdır. Gövdeleri 10 metreye kadar uzayabilir, kopan parçalar altı sekiz hafta serbestçe yüzüp hayatta kalabilir ve yayılma çoğunlukla bu parçalarla olur. Flowgrow türün Avustralya'da ulusal öneme sahip istilacı ot olarak sınıflandığını yazar. Avrupa Birliği ise Cabomba caroliniana'yı 2016/1141 sayılı uygulama tüzüğüyle “Birlik için endişe verici istilacı yabancı türler” listesine aldı; PFK'nin aktardığına göre liste 3 Ağustos 2016'da yürürlüğe girdi ve satıcılara stoklarını tüketmek için 12 ay tanındı. Bu nedenle ayıklanan gövdeler hiçbir koşulda dereye, göle, havuz çıkışına ya da lavaboya atılmamalı; kurutulup çöpe atılmalıdır. PFK'nin de hatırlattığı gibi tropikal tanklarda satılan Cabomba aquatica ayrı bir türdür.

Akvaryumda ise bitkiyi zorlayan şey genellikle ışıktır. Flowgrow, kabombanın her şeyden önce ışığa ihtiyaç duyduğunu, ışık yetersiz ya da su fazla sıcak olduğunda gövdelerin zayıflayıp boğum araları uzayarak incelip dağıldığını belirtir; zorluğunu da orta olarak verir. Işık yetince büyüme çok hızlıdır: gövdeler sert budamaya rağmen büyük bir tankın yüzeyine ulaşabilir, orada elmas biçimli yüzen yapraklar ve beyaz çiçekler açabilir. CO₂ şart değildir ama büyümeyi daha da hızlandırır.

Su değerlerinde dikkat edilmesi gereken nokta sertliktir. Flowgrow bakım için 20–25°C ve pH 5–7 aralığını önerir, karbonat sertliği için 0–14 °dKH verir. USGS doğadaki ekolojisini anlatırken bitkinin düşük pH'lı, besince zengin sularda iyi büyüdüğünü, daha alkali sularda yaprak döktüğünü ve yüksek kalsiyumun büyümeyi baskıladığını yazar. Bu yüzden sert, kireçli musluk suyu kullanılan tanklarda kabomba iyi bir seçim değildir; yaprak döküp çıplak gövdelere dönüşmesi beklenebilir. Aynı kaynak doğada 13–27°C aralığını tercih ettiğini kaydeder; 25°C'nin üzerindeki sıcak tropikal tanklar bitkiyi zorlar.

Sık yapılan hataların başında bitkiyi zayıf ışıklı, kolay bir başlangıç bitkisi sanmak gelir. PFK bir yazısında “yeşil kabomba”yı kolay türler arasında anarken Flowgrow'un değerlendirmesi daha temkinlidir; ikisinin buluştuğu nokta ışığın yeterli olması gerektiğidir. İkinci hata budamada gövdenin alt kısmını yerinde bırakıp gür bir çalı beklemektir: Flowgrow, kesilen alt gövdelerin yan sürgün vermekte yavaş kaldığını, çünkü bu bitkide yan dallanmanın seyrek olduğunu belirtir. Daha iyi yöntem sağlıklı tepe çeliklerini yeniden dikip yaşlı gövdeleri atmaktır. Nitratın düşük tutulması ve güçlü ışık yaprak rengini koyu yeşile, hatta kahverengiye çevirebilir.

İnce, yumuşak yaprakları bitki yiyen balıklar için kolay hedeftir; atlasta bitki yiyen olarak işaretlenen japon balığı, Buenos Aires tetrası ve öpücük balığı gibi türlerle birlikte uzun ömürlü olması beklenmemelidir. PFK kabombayı ısıtıcısız tanklara uyabilen bitkiler arasında sayar, ama japon balığı tanklarında yenme riski yüksektir.