Ambulia
Limnophila sessiliflora
Diğer adları: Limnophila, Asian marshweed, Ambulia
İnce bölünmüş yaprak halkalarıyla kabombaya çok benzeyen, Güneydoğu Asya kökenli hızlı bir gövde bitkisi. Kabombadan belirgin şekilde az ışıkla yetinir ve kolay bir arka plan bitkisidir. ABD'de federal zararlı ot listesinde yer aldığı için budama artıkları asla doğaya ya da gidere atılmamalıdır.

Fotoğraf: S.Tanaka · Kamu malı · Wikimedia Commons

Fotoğraf: J.M.Garg · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Fotoğraf: Andreus Felipen · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
KünyeAmbulia
- Yükseklik
- 15–40 cm
- Işık
- Orta
- CO₂
- Faydalı
- Köken
- Güneydoğu Asya — durgun suların kenarları, nehir ve dere kıyıları
- Zorluk
- Kolay
- En az akvaryum
- 54 litre
Su değerleri
Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.
Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.
Yetiştirme
- Işık
- Orta
- CO₂
- Faydalı
- Büyüme
- Hızlı
- Yerleşim
- Arka plan
- Yükseklik
- 15–40 cm
Dikim: Gövdeler tek tek, aralarında biraz boşluk bırakılarak gruplar halinde arka plana dikilir; zemine girecek kısımdaki yapraklar alınır.
Çoğaltma: Tepe çeliğiyle: sürgünün üst kısmı kesilip zemine yeniden dikilir. Yüzeye ulaşan gövdeler çok sayıda yan sürgün verir; iyi koşullarda zemin üzerinde sürünen sürgünlerle de yayılır.
Bakım notları
Dükkânlarda hâlâ "ambulia" diye sorulan bu bitkinin bugünkü adı Limnophila sessiliflora; eski ticari ad dilde kalmış. Limnophila cinsinin akvaryumlarda en sık görülen türüdür ve doğada durgun suların kıyılarında, nehir ve dere kenarlarında yetişir. Gövdenin çevresinde halkalar halinde dizilen tüy gibi ince yapraklar, tepe kısmında 3–4 cm genişliğe ulaşır. Bu görünüşüyle kabombaya çok benzer; aradaki pratik fark, ambulianın çok daha az ışıkla idare etmesidir.
Işık ihtiyacı konusunda kaynaklar aynı yerde durmuyor. Tropica bitkiyi düşük ışık ve düşük CO₂ grubuna koyar ve zayıf ışıkta gövdenin seyrekleşip boğum aralarının uzadığını, bunun CO₂ desteğiyle bir ölçüde toparlanabileceğini belirtir. Flowgrow ise orta-yüksek ışık önerir; litre başına yaklaşık 0,5 watt ışık ve CO₂ verildiğinde bitkinin daha sık ve toplu büyüdüğünü, bol ışık ve iz elementle sürgün uçlarının hafif kızıla döndüğünü yazar. Pratikte orta ışık iyi bir başlangıçtır; ek CO₂ şart değildir ama görüntüyü belirgin biçimde iyileştirir. Flowgrow'un bakım tablosu 20–26°C ve pH 5–8 aralığını verir; bitki 15–28°C arasını tolere eder.
Tropica'ya göre gövdeler iki ayda 15–30 cm'ye, zamanla 40 cm'ye uzar; bu yüzden yeri arka plandır ve tek gövde yerine grup halinde dikildiğinde güzel görünür. Su yüzeyine ulaşan gövdeler çok sayıda yan sürgün verir, bir kısmı yüzeyde yatarak su üstüne çıkar. Bu örtü alttaki bitkilerin ışığını keser; bu nedenle tepe budaması düzenli yapılmalı, kesilen uçlar yeniden dikilerek grup sık tutulmalıdır. İyi koşullarda bitki zemin üzerinde sürünen sürgünler de gönderir ve yanlara yayılır.
En sık yapılan hata budamayı geciktirmektir: yüzeyi kaplayan gövdeler hem aşağıyı gölgeler hem de alt kısımların yapraklarını dökmesine yol açar. İkinci hata besin dengesini ihmal etmektir; Flowgrow sağlıklı büyüme için dengeli iz element ve demir takviyesini gerekli sayar. Üçüncüsü, en ciddisi, artıkların doğaya karışmasıdır. Florida Üniversitesi IFAS'a göre tür Teksas, Georgia ve Florida'da istilacı hale gelmiş, ABD Federal Zararlı Ot Listesi'ne alınmış ve beş eyalette düzenlemeye tabidir. Parçalardan yeniden büyüyebilen, kapsül başına 300'e kadar tohum verebilen bitki Asya'da çeltik tarlalarında da sorun yaratır. Budama artıkları ve bitki parçası içeren akvaryum suyu kesinlikle dereye, göle ya da gidere dökülmemelidir.
Ambulia videoda
Limnophila sessiliflora · Tropica Aquarium Plants · 2:28 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.
Besin ve gübre
Hızlı büyüyen bir gövde bitkisi olduğundan besin tüketimi yüksektir. Flowgrow'un tablosunda nitrat 10–50, fosfat 0,1–3, potasyum 5–30 ve demir 0,01–0,5 mg/l olarak geçer. Aynı kaynak, sağlıklı büyüme için dengeli bir iz element gübresinin ve demir takviyesinin gerekli olduğunu vurgular. Işık ve iz element birlikte arttığında sürgün uçları kızıl bir ton alır; uçların solgunlaşması ise çoğunlukla demir ya da iz element eksikliğine işaret eder. CO₂ zorunlu değildir ama 5–40 mg/l aralığında verildiğinde büyüme daha düzgün olur.
Çoğaltma
Akvaryumda çoğaltma tamamen çelikle yapılır. Gövdenin tepe kısmı kesilir, zemine girecek bölümdeki yapraklar alınır, çelik doğrudan zemine dikilir ve kök salar. Yüzeye ulaşan gövdeler kendiliğinden çok sayıda yan sürgün verir, bunlar da ayrı ayrı dikilebilir. İyi koşullarda bitki zemin boyunca sürünen sürgünlerle kendi kendine yayılır. Su altında nadiren çiçek açar; su üstünde yetiştirildiğinde gövde boyunca mor çiçekler oluşur. Doğada kapsül başına 300'e kadar tohum üretebilmesi, istilacı olmasının nedenlerinden biridir.
Bu bitkiyi söken ya da yiyen türler
Atlas verisine göre bitki söken, eşeleyen ya da bitki yiyen türler. Sert yapraklı ya da köke/taşa bağlanan bitkiler bu tanklarda daha dayanıklıdır.
- Japon balığı
- Ankistrus
- Flowerhorn
- Koi
- Oranda
- Oskar
- Palyaço botia
- Papağan ciklet
- Teleskop (demekin)
- Vatoz (pleko)
- Acei
- Geophagus (surinamensis)
- Hayalet karides
- Jaguar ciklet
- Kobalt mavi zebra
- Kuyruklu yıldız (comet)
- L144 ankistrus (mavi gözlü limon)
- Leopar vatoz
- Mavi akara
- Palyaço vatoz (L104)
- Pirana
- Ryukin
- Shubunkin
- Siyam yosun yiyicisi
- Trimak
- Zebra ciklet (convict)
- Öpücük balığı
- Aslan başı
- Ateş ağızlı ciklet
- Balon göz
- Buenos Aires tetrası
- Burundi prensesi
- Dev tatlı su karidesi
- Festivum
- Fossorochromis
- Hongi (kırmızı tepeli)
- Jack Dempsey
- Kraliyet vatozu
- Kırmızı şeytan
- Limon ciklet (leleupi)
- Mücevher ciklet
- Pas rengi ciklet (rusty)
- Ranchu
- Salyangoz ciklet
- Texas ciklet
- Trewavasae
- Uaru
- Yeşil terör
- Yoyo botia
- Yıldızlı ankistrus (L183)
- İnci pullu
- Tavşan salyangozu
Ambulia hakkında sık sorulanlar
Ambulia ile kabomba arasındaki fark nedir?
İkisi de ince tüylü yaprak halkaları taşıyan gövde bitkileridir ve uzaktan birbirine çok benzer. Ambulianın ışık ihtiyacı kabombaya göre belirgin şekilde düşüktür; bu yüzden kabombanın zorlandığı sıradan tanklarda daha kolay yetişir.
Ambulia CO₂ tüpü olmadan yetişir mi?
Evet. Tropica bitkiyi düşük CO₂ ihtiyacı olan türler arasında sayar. Ek CO₂ şart değildir; ancak verildiğinde boğum araları kısalır, gövde daha sık ve toplu görünür.
Ambulianın gövdesi neden ipince uzuyor, alt yaprakları dökülüyor?
En sık neden ışığın yetersiz kalması ya da yüzeye ulaşan sürgünlerin alt kısmı gölgelemesidir. Düzenli tepe budaması, biraz daha güçlü ışık ve demir içeren bir iz element gübresi genellikle sorunu çözer.
Ambulia için ideal su sıcaklığı nedir?
Flowgrow'un bakım tablosu 20–26°C verir; bitki 15–28°C arasını tolere eder. pH 5–8 arasında sorunsuz büyür, yani çoğu tropikal topluluk akvaryumunun koşullarına uyar.
Ambulia kaç litrelik akvaryuma uygun?
Gövdeler 40 cm'ye kadar uzadığı için en az 54 litrelik (60×30×30 cm) bir tank önerilir. Daha alçak tanklarda bitki kısa sürede yüzeye ulaşır ve çok sık budama gerekir.
Ambulia budama artıkları neden doğaya atılmamalı?
Bitki ABD'de Teksas, Georgia ve Florida'da istilacı hale gelmiş ve federal zararlı ot listesine alınmıştır. Küçük parçalardan bile yeniden büyüyebildiği için artıklar kurutulup çöpe atılmalı, bitki parçası içeren su doğaya dökülmemelidir.
Kaynaklar
- Tropica – Limnophila sessiliflora
- Tropica – Limnophila sessiliflora (047PCS)
- Flowgrow – Limnophila sessiliflora
- UF/IFAS Center for Aquatic and Invasive Plants – Limnophila sessiliflora (Asian marshweed)
Veri notları
- Sıcaklık/pH: Flowgrow bakım tablosu optimum 20–26°C (tolerans 15–28°C), pH 5–8; aynı sayfanın açıklama metni 22–28°C ve pH 5,5–8 diyor. Tablo değerleri yazıldı. Tropica sıcaklık/pH vermiyor. gH hiçbir kaynakta yok (Flowgrow yalnız KH 2–21 °dKH).
- Işık: Tropica 'Low', Flowgrow 'medium to high' — ikisinin ortası 'orta' seçildi. CO₂: Tropica 'Low', Flowgrow 5–40 mg/l ve CO₂ ile daha sık büyüme → 'faydali'.
- Boy: Tropica iki ay sonraki ortalama yükseklik 15–30+ cm, gövde en fazla 40 cm; eriskinBoyCm = 30 (iki aylık tipik üst değer), yükseklik aralığı 15–40.
- minLitre: kaynaklarda asgari tank önerisi yok. Tropica bitkiyi 35 L ve 54 L'lik düzenlerde kullanıyor; 40 cm'ye uzayan gövde için 60×30×30 cm = 54 L yazıldı.
- İstilacılık: UF/IFAS — Federal Noxious Weed List, Florida Noxious Weed List, FISC Kategori 2; TX, GA, FL'de istilacı; 5 eyalette düzenlemeye tabi.
- Zorluk: Tropica 'Easy', Flowgrow 'easy'. Mizaç/sürü alanları bitki kartında nötr değerlerdir.
4 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir
Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.
Akvaryum bitkileri grubundan diğer türler
Tümü
Anubias nana
Anubias barteri var. nana
- Sıcaklık
- 22–26°
- En az hacim
- 20 L
- Boy
- 10 cm

Java eğreltisi
Microsorum pteropus
- Sıcaklık
- 20–28°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 30 cm

Amazon kılıcı
Echinodorus grisebachii 'Bleherae'
- Sıcaklık
- 22–26°
- En az hacim
- 200 L
- Boy
- 60 cm

Boynuz otu (hornwort)
Ceratophyllum demersum
- Sıcaklık
- 10–30°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 30 cm

Java yosunu
Taxiphyllum barbieri
- Sıcaklık
- 20–30°
- En az hacim
- 28 L
- Boy
- 10 cm

Kriptokorin wendtii
Cryptocoryne wendtii
- Sıcaklık
- 22–26°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 30 cm