İçeriğe geç
Akvaryum Atlası
Barbuslar ve sazangiller

Gökkuşağı köpekbalığı

Epalzeorhynchos frenatum

Diğer adları: Rainbow shark, Ruby shark, Red-finned shark, Epalzeorhynchos frenatus

Gri-mavimsi gövdesi ve tamamen kırmızı yüzgeçleriyle bilinen, 15 cm'ye ulaşan bir akarsu sazangili; albino formu da çok yaygın satılır. Kırmızı kuyruklu akrabasına göre topluluk tankına biraz daha uygun sayılsa da büyüdükçe bölgecileşir, kendine benzeyen dip balıklarına saldırır ve çoğu durumda tek tutulur. En az 120 cm'lik tank ve 15 yılı aşabilen ömür hesaba katılmalı.

Gökkuşağı köpekbalığı (Epalzeorhynchos frenatum)

Fotoğraf: Gonzalo Valenzuela · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

KünyeGökkuşağı köpekbalığı

Yetişkin boyu
15 cm
Ömür
En az 15 yıl
Köken
Güneydoğu Asya — Tayland, Laos ve Kamboçya; Mae Klong, Chao Phraya ve Mekong havzalarının kum ve kaya zeminli akarsuları
Zorluk
Orta
Önerilen grup
Tek erkek
Sürü
Hayır
Tank seviyesi
Dip
En az akvaryum
243 litre
Beslenme
Hepçil
Üreme
Yumurtlayan

Su değerleri

Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.

Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.

Mizaç

  • Yarı saldırgan (3/5)
  • Karides yer
  • Bitkili tanka uygun
  • Kendi türünü kovalar

Kaç tane, hangi eşey?

Tek başına

Tek erkek

Birlikte en az 1 birey

Öneri: Çoğu durumda tek tutulur (Seriously Fish; Practical Fishkeeping 120 cm tankı tek birey için veriyor). Bir arada tutma yalnız çok büyük, bol saklanma yerli tankta; her birey için yaklaşık 1 m çaplı bölge.

Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Cinsel olgunluktaki dişiler belirgin şekilde daha kalın gövdelidir; gençler dışarıdan ayırt edilemez. Erkeklerin anal yüzgecinde koyu bir kenar çizgisi olması beklenir (Seriously Fish).

Gökkuşağı köpekbalığı için grup önerisi: Tek erkek.

Bakım notları

Türün Latince adı "dizginli" anlamına gelen frenatus'tan geliyor ve burnundan gözüne uzanan ince siyah bantı anlatıyor. Çiftliklerde üretilen albino formu da en az yabani tip kadar yaygın. Bunun dışında kırmızı pigmenti eksik, yüzgeçleri soluk sarımsı bir üretim mutasyonu da var ve zaman zaman yanlışlıkla Epalzeorhynchos munense diye etiketleniyor. Yabani tipte renk yoğunluğu bireyden bireye değişiyor; bazı formlar parlak, tamamen kırmızı yüzgeçlere sahipken bazılarının yüzgeçlerinde koyu lekeler görülüyor. Practical Fishkeeping, renklerin olgunlaştıkça ve ideal koşullarda yoğunlaştığını belirtiyor; uzun süre soluk kalan yüzgeçler bu yüzden bakım koşullarının gözden geçirilmesi için bir işarettir.

Yavrular satın alındığı ilk haftalarda genellikle saklanır ve ürkek görünür. Bu dönem aldatıcıdır: balık büyüdükçe dipte bir alan sahiplenir ve özellikle kendisine benzeyen türlere karşı sertleşir. Seriously Fish onu kırmızı kuyruklu köpekbalığından biraz daha uyumlu buluyor, ama yine de çoğu durumda tek tutulmasını, büyük bir tankta bir arada tutma denemesi yapılacaksa her birey için yaklaşık bir metre çaplı alan hesaplanmasını öneriyor. Sakin ve yavaş türler yerine üst katmanları kullanan, hızlı ve kalabalık sazangil sürüleri iyi eşleşir; bazı botia türleri de genellikle rahat bırakılır.

Tank düzeni, doğadaki kum ve kaya zeminli, akıntılı dereleri örnek almalı. Seriously Fish'in tek bir birey için verdiği alt sınır yaklaşık 243 litre (120 × 45 cm taban). Çeşitli boyda taşlar, çakıl, iri yuvarlak kayalar ve kök parçaları hem otlanacak yüzey sağlar hem de görüş hatlarını keser. Dekora bağlanan Microsorum, Bolbitis ve Anubias iyi seçeneklerdir; yumuşak yapraklı bitkilere de genellikle zarar vermez. Güçlü ışık kayalarda alg tabakası oluşturur. Oksijeni yüksek, orta akıntılı ve organik atık biriktirmeyen bir su ister; düzenli su değişimi ve dipteki artıkların alınması rutin olmalı. Kaynakların uzlaştığı değerler 24–26°C ve pH 6,5–8,0; nötre yakın pH tercih ediliyor.

En sık görülen yanlış, "renkli bir yosun yiyici" beklentisiyle almak ve Corydoras, vatoz ya da cüce çiklitlerle dolu bir dip katmanına eklemek. Yosun otladığı doğru, ama bu iş için alınacak bir balık değil; dipteki komşular ise kısa sürede sürekli kovalanan balıklara dönüşür. Yakın akrabası kırmızı kuyruklu köpekbalığıyla ya da benzer gövdeli otlayıcılarla (Crossocheilus, Garra, Gyrinocheilus) aynı tanka konduğunda kavga neredeyse kaçınılmazdır. Tanka en son eklenmesi, önceden yerleşip bütün dibi sahiplenmesini önler.

Gökkuşağı köpekbalığı videoda

Rainbow Shark Care Guide -So Sharky - Aquarium Co-Op · Aquarium Co-Op · 2:33 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.

Beslenme

Hepçil

Doğada kum ve kaya yüzeylerindeki alg ve mikroorganizma tabakasını otlar; FishBase besinleri arasında alg, perifiton, fitoplankton ve bir miktar zooplankton sayıyor. Akvaryumda seçici değildir. Batan granüller dibe yakın yaşayan bu balık için uygun bir temel yemdir; bunu düzenli olarak dondurulmuş böcek larvaları ve küçük kabuklu yemleriyle, ayrıca taze sebzeyle tamamlamak renklerin koyulaşmasına yardım eder. Salatalık, bezelye ve haşlanmış kabak kolay bulunan seçenekler. Dekor yüzeylerindeki biyofilmi otlamak için sık sık orta katmana çıkar; bu yüzden kayaların üzerindeki ince alg tabakasını tamamen temizlememek iyi olur.

Üreme

Yumurtlayan

Olgun dişiler belirgin şekilde daha dolgun gövdelidir; erkeklerin anal yüzgecinde koyu bir kenar çizgisi olması beklenir. Gençlerde cinsiyet dışarıdan ayırt edilemez. Özel akvaryumlarda üretildiği bilinmiyor; piyasadaki bireyler Tayland ve başka ülkelerdeki çiftliklerde, hormon kullanılarak elde ediliyor. Doğada üreme döngüsünün mevsimsel olarak su basan alanlara yapılan göçlere bağlı olduğu düşünülüyor ve baraj yapımı gibi değişikliklerin bu döngüyü bozduğu tahmin ediliyor. Bu nedenle evde yavru almak şu an için gerçekçi görünmüyor.

Kimlerle yaşar?

Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 129 uyumlu, 29 riskli, 32 uyumsuz.

Bu türle akvaryum kur

Gökkuşağı köpekbalığı hakkında sık sorulanlar

Albino gökkuşağı köpekbalığı ayrı bir tür mü?

Hayır, aynı türün çiftliklerde üretilen albino formu. Bakımı yabani tipten farksızdır. Ayrıca kırmızı pigmenti eksik, yüzgeçleri soluk sarımsı bir üretim formu da var; bu form bazen yanlışlıkla E. munense diye satılıyor.

Gökkuşağı köpekbalığının yüzgeçleri neden soluk?

Practical Fishkeeping renklerin balık olgunlaştıkça ve ideal koşullarda yoğunlaştığını belirtiyor; genç ya da yeni alınmış bireylerde soluk yüzgeçler olağandır. Renk uzun süre dönmüyorsa su kalitesi, oksijen düzeyi, beslenme ve tank arkadaşlarıyla ilişkisi gözden geçirilmeli.

Gökkuşağı köpekbalığı tek başına yaşar mı?

Evet, çoğu durumda tek tutulması öneriliyor. Kendi türüne karşı büyüdükçe sertleşir; bir arada tutma ancak çok geniş ve bol saklanma yeri olan tanklarda denenebilir.

Gökkuşağı köpekbalığının yanına hangi balıklar konmaz?

Kırmızı kuyruklu köpekbalığı ve cinsin diğer üyeleri, Crossocheilus, Garra, Gyrinocheilus gibi benzer şekilli otlayıcılar ile Corydoras, vatozlar ve çiklitler gibi dip balıkları sorun yaşar. Üst katmanda yüzen hızlı sazangil sürüleri daha iyi eşleşir.

Gökkuşağı köpekbalığı kaç litrelik akvaryumda yaşar?

Tek bir balık için bile yaklaşık 243 litre (120 × 45 cm taban) gerekiyor; bu Seriously Fish'in önerisi. Practical Fishkeeping de 120 cm'den kısa tankları uygun bulmuyor. Birden fazla birey düşünülüyorsa çok daha büyük bir hacim gerekir.

Gökkuşağı köpekbalığı kaç yıl yaşar?

Uzun yaşayan bir balık: Seriously Fish 15 yılın üzerine çıkabileceğini yazıyor, Practical Fishkeeping okurlarının bildirdiği bir birey de 13 yaşına ulaşmış.

Kaynaklar

Veri notları

  • Su: Seriously Fish 20–26°C, pH 6,5–8,0 ('nötre yakın önerilir'), 2–15 dGH; Practical Fishkeeping 24–27°C, pH 6–8; FishBase ekoloji satırı 24–27°C, pH 6,0–8,0, 5–12 dH. Kesişim yazıldı: 24–26°C, pH 6,5–8,0 (eski kapsayan 20–27°C, pH 6,0–8,0).
  • Boy: Seriously Fish 150 mm SL, FishBase 15,0 cm TL, Practical Fishkeeping 15 cm; 15 cm yazıldı.
  • minLitre: Seriously Fish 'Volume ~243 litres' (120 × 45 cm taban, tek birey için); Practical Fishkeeping ve FishBase de 120 cm diyor.
  • Ömür: Seriously Fish 'potansiyel olarak 15 yılı aşan' diyor; bu bir üst potansiyeldir, sayfada '15 yıl' olarak görünür. Üst sınır boş bırakıldı. Practical Fishkeeping okur derlemesinde 13 yıl bildirimi (anekdot).
  • karidesYer: kaynak doğrudan söylemiyor; doğada zooplankton ve küçük kabuklularla da beslendiği, 15 cm ve omnivor olduğu için boy kuralıyla true.
  • saldirganlik 3: Seriously Fish kırmızı kuyruklu köpekbalığından 'biraz daha iyi bir topluluk seçimi' diyor ama yine tek tutulmasını öneriyor.
  • Eşey farkı: Seriously Fish 'erkeklerde anal yüzgeçte koyu kenar olmalı' diyor (kesin ifade değil).
  • Denetim 26 Eyl 2026: Seriously Fish, FishBase ve Practical Fishkeeping yeniden okundu. Sıcaklık 20–27 → 24–26°C, pH 6,0–8,0 → 6,5–8,0 (Seriously Fish ∩ Practical Fishkeeping). 15 cm (üç kaynak), 243 L tek birey, mizaç 3 teyit; sosyal ve salyangozYer eklendi.

4 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir

Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.

Barbuslar ve sazangiller grubundan diğer türler

Tümü