İçeriğe geç
Akvaryum Atlası
Diğer türler

Medaka (pirinç balığı)

Oryzias latipes

Diğer adları: Pirinç balığı, Japon pirinç balığı, Japanese rice fish, Ricefish, Medaka

Pirinç tarlalarından laboratuvarlara, oradan da uzaya uzanan bir geçmişi olan küçük, serin su balığı. Isıtıcı istemez, hatta sürekli sıcak suda ömrü kısalır; kalabalık bir grupla bitkili bir tankta kolayca bakılır ve bol ürer. Akvaryumlarda en çok altın sarısı formu görülür.

Medaka (pirinç balığı) (Oryzias latipes)

Fotoğraf: Seotaro · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

KünyeMedaka (pirinç balığı)

Yetişkin boyu
3,6 cm
Ömür
En fazla 5 yıl
Köken
Doğu Asya — Japonya, Kore, doğu Çin, Tayvan, Laos ve Vietnam; kıyı ovalarındaki göletler, pirinç tarlaları ve kanallar
Zorluk
Kolay
Önerilen grup
En az 8, karışık
Sürü
Evet, en az 8 adet
Tank seviyesi
Yüzey
En az akvaryum
41 litre
Beslenme
Hepçil
Üreme
Yumurtlayan

Su değerleri

Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.

Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.

Mizaç

  • Barışçıl (1/5)
  • Sürü balığı · en az 8
  • Karidese dokunmaz
  • Bitkili tanka uygun

Kaç tane, hangi eşey?

Sürü

En az 8 birey, karışık eşey

Öneri: En az 8 bireylik karışık grup (Seriously Fish). Kaynaklar erkek/dişi oranı vermiyor; üreme döneminde erkekler küçük, geçici alanlar savunur.

Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Erkeğin sırt ve anal yüzgeçleri daha geniş, dışbükey ve uzun ışınlıdır; gövdesi dişiden biraz incedir. Dişi yumurtlamadan önce döllenmiş yumurta salkımını karnında taşır.

Medaka (pirinç balığı) için grup önerisi: En az 8 birey, karışık eşey.

Bakım notları

1990'ların ortasında uzayda çiftleşen ilk omurgalı bir medakaydı. Bu küçük balık yüz yılı aşkın süredir genetik ve deneysel biyolojinin model canlılarından biridir; yaşlanma araştırmalarında bile kullanılır. Akvaryumcu için bu uzun laboratuvar geçmişinin anlamı, türün bakımının çok iyi bilinmesi ve kolay olmasıdır. Günümüzde doğal renkli bireylerden çok altın sarısı süs formu satılır. Bazı pazarlarda floresan protein genleri aktarılmış, karanlıkta parlayan formlar da bulunur; Seriously Fish bunların Avrupa Birliği'nde alınıp satılmasının ve beslenmesinin yasak olduğunu hatırlatıyor.

Medakayı tropikal balıklardan ayıran en önemli özellik sıcaklık ihtiyacıdır. Doğada mevsimsel sıcaklık değişimlerine alışık, ılıman ile yarı tropikal arası bir türdür. Seriously Fish en rahat olduğu bandı 16 ile 22 derece, FishBase 18 ile 24 derece arası veriyor; kart ikisinin örtüştüğü 18–22°C'yi gösteriyor. Seriously Fish sürekli sıcak suda tutulmanın ömrü kısaltabileceğini ve iyi yalıtılmış evlerde yıl boyunca ısıtıcısız tutulmasının en doğrusu olduğunu belirtiyor. Bu yüzden 26°C'ye ayarlı bir tropikal topluluk tankı ona uygun değildir.

En az 45×30 cm tabanlı, yaklaşık 41 litrelik bir tank bir grup için yeterlidir. Sık bitkili alanlarla açık yüzme alanlarının dengelendiği, koyu zeminli bir düzen ve yüzey bitkileri renkleri öne çıkarır, yavruların hayatta kalma şansını da artırır. Grup en az sekiz bireyden oluşmalı; bu sayıda balıklar daha güvenli davranır ve daha etkileyici görünür. Doğada acı su mangrovlarından asidik orman derelerine kadar geniş bir yelpazede bulunduğu için yabani bir popülasyondan gelen balıklarda kökeni öğrenmek gerekir; bazıları tatlı suda, bazıları biraz tuz eklenmiş suda daha iyi yaşar. Tank arkadaşları sınırlıdır, çünkü serin su isteyen tropikal balık azdır. Kaynaklar Dermogenys yarım gagalıları, Pseudomugil türleri, arı gobileri ve neritina salyangozlarını uygun buluyor; başka Oryzias türleriyle ise melezleşme riski nedeniyle birlikte tutulmamalıdır.

Sık yapılan hataların ilki bu balığı tropikal tanka koymak, ikincisi ise doğaya bırakmaktır. Medaka Amerika Birleşik Devletleri, Küba, Kazakistan, Türkmenistan, İran ve Rusya'ya taşınmış; Seriously Fish'e göre Rusya'dan Karadeniz havzasına yayılmıştır. Serin suya dayanıklı olduğu için bahçe havuzundan ya da dereden kaçan balıklar yerli ekosisteme karışabilir; fazla yavrular hiçbir koşulda doğaya salınmamalıdır. Bir de ömür beklentisini doğru kurmak gerekir. Laboratuvar koşullarında medyan ömür yaklaşık 22 aydır; esarette kayıtlı en uzun ömür 5 yıldır.

Medaka (pirinç balığı) videoda

This is the Easiest Fish to Breed | Medaka Guide · KeepingFishSimple · 15:22 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.

Beslenme

Hepçil

Doğada küçük böcekleri, kurtçukları, kabukluları ve zooplanktonu avlar; FishBase ise türü omnivor sayıyor. Akvaryumda uygun boyda pul ve granül yemleri rahatça kabul eder. Seriously Fish bu yemlerin günlük olarak dafnia, artemia ve doğranmış kan kurdu gibi canlı veya dondurulmuş yemlerle desteklenmesini öneriyor. Yemler ince olmalı, çünkü ağzı küçüktür. Yemi birkaç dakikada tükenecek miktarda, günde bir iki kez vermek ve artıkların dipte çürümesine izin vermemek su kalitesini korur.

Üreme

Yumurtlayan

Erkeklerin sırt ve anal yüzgeçleri daha geniş, dışbükey ve uzun ışınlıdır; gövdeleri dişilerden biraz daha incedir. Üretmek kolaydır ve tür verimlidir. Genellikle sabah erken yumurtlar; erkekler koyulaşır ve küçük, geçici alanlar savunur. Döllenmiş yumurtalar bir süre dişinin karnında salkım halinde asılı kalır, sonra ince yapraklı bitkilere ya da yumurtlama püskülüne bırakılır. İyi beslenen dişi birkaç günde bir, hatta her gün yumurtlayabilir. Kuluçka sıcaklığa bağlı olarak 1–3 hafta sürer. Ebeveynler yumurtalara dokunmaz ama serbest yüzen yavruları yer; sık bitkili tankta bir kısmı hayatta kalır. Yavrular mikro solucan ve artemia naupliisi yiyebilir.

Kimlerle yaşar?

Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 28 uyumlu, 35 riskli, 127 uyumsuz.

Bu türle akvaryum kur

Medaka (pirinç balığı) hakkında sık sorulanlar

Medakanın akvaryumuna ısıtıcı gerekir mi?

Çoğu evde gerekmez. Kartın gösterdiği bakım aralığı 18–22°C'dir; Seriously Fish sürekli sıcak suda tutulmanın ömrü kısaltabileceğini, iyi yalıtılmış evlerde yıl boyu ısıtıcısız bakılmasının en doğrusu olduğunu belirtiyor.

Medaka kaç yıl yaşar?

Laboratuvar koşullarında yapılan bir çalışmada medyan ömür yaklaşık 22 ay bulunmuş. AnAge veritabanı esarette kayıtlı en uzun ömrü 5 yıl olarak veriyor. Kaynaklar sürekli sıcak suyun ömrü kısaltabileceğini de not ediyor.

Medaka hangi balıklarla yaşar?

Serin su istediği için seçenek azdır. Kaynaklar Dermogenys yarım gagalılarını, Pseudomugil türlerini, arı gobilerini ve neritina salyangozlarını öneriyor. Başka Oryzias türleriyle melezleşebileceği için birlikte tutulmamalıdır.

Kaç medaka birlikte bakılmalı?

Seriously Fish en az sekiz bireylik bir grubu öneriyor. Bu sayıda balıklar daha rahat davranır; 45×30 cm tabanlı, yaklaşık 41 litrelik bir tank böyle bir grup için yeterlidir.

Parlayan (floresan) medakalar normal medakayla aynı mı?

Aynı türün, floresan protein genleri aktarılmış formlarıdır ve bakımları altın formla aynıdır. Seriously Fish bu formların Avrupa Birliği'nde alınıp satılmasının ve beslenmesinin yasak olduğunu belirtiyor.

Fazla medaka yavruları dereye ya da göle bırakılabilir mi?

Hayır. Medaka birçok ülkeye taşınmış ve Seriously Fish'e göre Rusya üzerinden Karadeniz havzasına yayılmıştır. Serin suya dayanıklı olduğu için doğaya bırakılan balıklar yerleşebilir; fazla yavrular başka akvaristlere verilmelidir.

Kaynaklar

Veri notları

  • Boy: Seriously Fish 36 mm SL yazıldı; FishBase 4,0 cm SL.
  • Su (denetim): Seriously Fish 16–22°C, pH 6,5–8,5, 5–25 dGH; FishBase 18–24°C, pH 7,0–8,0, dH 9–19. İki kaynağın kesişimi yazıldı: 18–22°C, pH 7,0–8,0, 9–19 dGH (eski 16–22, 6,5–8,5, 5–25). Seriously Fish ısıtıcısız bakım önerisi metinde korundu.
  • Ömür: AnAge esarette en uzun 5 yıl (omurYilMax). Laboratuvar medyan ömrü ≈22 ay (PMC2952620). Alt sınır olarak tek bir değer verilemediği için omurYilMin boş bırakıldı.
  • minLitre: Seriously Fish 45×30 cm taban ≈ 41 L.
  • Sürü: Seriously Fish 'grup halinde 8 veya daha fazla'.
  • tankSeviyesi: kaynaklarda açık bilgi yok; Seriously Fish'nin yüzey bitkisi önerisi ve sığ gölet/pirinç tarlası habitatı nedeniyle 'ust' seçildi. İnsan kontrolü önerilir.
  • Karadeniz havzası bilgisi Seriously Fish'den; Türkiye kıyılarındaki durum kaynaklarda yok.
  • Denetim 26 Eyl 2026: Seriously Fish, FishBase, AnAge, PMC makalesi yeniden okundu. Su kesişim bandına çekildi, metin ve SSS sıcaklığı buna göre yazıldı; sosyal eklendi (sürü 8, oran yok); salyangozYer false; boy 3,6 SL, ömür ≤5, 41 L kaynakla uyumlu.

4 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir

Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.

Diğer türler grubundan diğer türler

Tümü