Killi (Aphyosemion)
Aphyosemion australe
Diğer adları: Killi balığı, Lyretail killi, Golden lyretail, Lyretail panchax, Australe
Erkeklerinin kuyruğu lir biçiminde iki uca uzayan, renkli, küçük bir Afrika killisi. Mevsimlik değildir, birkaç yıl yaşayabilir, kolay ürer ve killi balıklarına başlamak için en çok önerilen türlerden biridir; küçük bir tankta bir çift ya da üçlü olarak tutulur.

Fotoğraf: Alexander Prokoshev · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Fotoğraf: KKPCW · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Fotoğraf: Violaine2, France · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
KünyeKilli (Aphyosemion)
- Yetişkin boyu
- 6 cm
- Ömür
- En az 2 yıl
- Köken
- Batı-Orta Afrika — Gabon'un kıyı ovaları (Ogooué Nehri ağzı civarı) ve komşu Kongo Cumhuriyeti kıyıları
- Grup
- Diğer türler
- Zorluk
- Kolay
- Önerilen grup
- 1 erkek + 1 dişi
- Sürü
- Hayır
- Tank seviyesi
- Orta su
- En az akvaryum
- 28 litre
- Beslenme
- Etçil
- Üreme
- Yumurtlayan
Su değerleri
Bant türün rahat yaşadığı aralığı, nokta aralığın ortasını gösterir.
Kaynaklar arasında fark var; aralık iki kaynağı da kapsayacak şekilde geniş tutuldu. Ayrıntı aşağıdaki veri notlarında.
Mizaç
- Genelde barışçıl (2/5)
- Karides yer
- Bitkili tanka uygun
- Kendi türünü kovalar
- Uzun yüzgeçli (hedef olabilir)
Kaç tane, hangi eşey?
Çift
1 erkek + 1 dişi
Birlikte en az 2 birey
Öneri: Bir çift ya da 1 erkek + 2 dişilik üçlü; Seriously Fish ve TFH Magazine küçük tankta bu düzeni öneriyor. Birden çok erkekte iri olan küçüğü kovalar.
Erkek ve dişiyi ayırt etmek: Erkek daha iri ve renkli; kuyruğu lir biçiminde iki uca uzar, sırt ve anal yüzgeç ışınları uzamıştır. Dişi küçük, kahverengi ve sade, kuyruğu yuvarlak, karnı dolgundur.
Killi (Aphyosemion) için grup önerisi: 1 erkek + 1 dişi.
Bakım notları
A. australe, killi balıklarının akvaryumlarda yaygınlaşmasını sağlayan ilk türlerden biridir ve bugün de bu gruba başlamak isteyenlere ilk önerilen balıklar arasındadır. Bunun birkaç nedeni var. Mevsimlik bir killi değildir; kuruyan su birikintilerinde değil, kalıcı bataklıklarda ve küçük derelerde yaşar, dolayısıyla yumurtalarının kuru bir dönemden geçmesi gerekmez. Seriously Fish'in notuna göre esarette üç yılı aşan ömür nadir değildir ve kaynak bunu türün öne çıkan artılarından biri olarak sayıyor. Ticarette altın, turuncu, çikolata ve albino gibi süs formları dolaşır. Bunun yanında killi meraklıları, yabani formları yakalandıkları yer ve yılla etiketleyerek hatları saf tutmaya ve melezlenmeyi önlemeye çalışır; aynı ada sahip ama farklı etiketli balıkları karıştırmamak bu geleneğin gereğidir.
Küçük bir tank bu tür için yeterlidir. Seriously Fish bir çift ya da üçlü için 45×25 cm taban, yaklaşık 28 litre veriyor; FishBase 60 cm'lik bir tanktan söz ediyor. Koyu bir zemin ve ışığı kıran yüzen bitkiler renkleri öne çıkarır. Tankın kapağı mutlaka sıkı olmalı, çünkü bu balık usta bir zıplayıcıdır. Seriously Fish'in sıcaklık bandı 32 dereceye kadar uzansa da bu, bakım için değil türün dayanabildiği sınır olarak okunmalı: FishBase 21–24°C veriyor, TFH'de yazan bir yetiştirici en iyi sonucu 25°C civarında aldığını anlatıyor. Kart bu yüzden 21–25°C gösteriyor. Su yumuşak ve hafif asidik ile nötr arası, pH 6,0–7,0 olmalıdır.
Başka türlere karşı çok barışçıldır; birden fazla erkek varsa iri olan küçüğü kovalar ama ciddi yara açmaz. Seriously Fish onu çekingen bulurken TFH'deki yetiştirici yemi görünce ön cama gelen, gösteriş yapan bir balık olarak anlatıyor. Topluluk tankında tutulabilir, ama tank arkadaşları dikkatle seçilmelidir: küçük tetralar, rasboralar, cüce çiklitler, Corydoras ve küçük vantuzlu yayınlar uygundur. Hızlı ve iştahlı türlerle birlikteyken yemden pay alamaz. Erkeklerin lir şeklindeki kuyruğu ve uzamış sırt ve anal yüzgeçleri, yüzgeç ısıran türlerin hedefi olabilir.
Sık yapılan hatalardan biri kapaksız tanktır (TFH iyi bir zıplayıcı olmadığını söylese de Seriously Fish tersini vurguluyor, kapak her durumda gerekir); bir diğeri ise tropikal topluluk tankı alışkanlığıyla suyu 27–28 dereceye çekmektir. Beslenmeyi yalnızca pul yeme bırakmak da doğru değildir. Tankta üretilmiş bireylerin çoğu iyi kaliteli pul yemi kabul eder, ancak tür küçük canlı ve dondurulmuş yemleri tercih eder ve renklerini bunlarla daha iyi gösterir. Son olarak farklı formların ya da farklı lokalite etiketli balıkların aynı tankta çiftleşmesine izin vermek, özellikle hatları korumak isteyenler için geri dönüşü olmayan bir hatadır.
Killi (Aphyosemion) videoda
Gardner's Kilifish (Fundulopanchax gardneri) & Lyretail Killifish (Aphyosemion australe) · Łukasz Karnatowski · 1:49 · YouTube. Video sahibinin görüşleri atlas verisiyle ayrışabilir; değerler için karttaki kaynaklara bak.
Beslenme
Etçil
Doğada kurtçuklar, küçük kabuklular ve böceklerle beslenir. Akvaryumda dafnia ve kan kurdu gibi küçük canlı ya da dondurulmuş yemleri tercih eder. Satılan bireylerin çoğu akvaryumda üretildiği için kaliteli pul yemi de genellikle kabul eder; yine de pul yem tek başına yeterli değildir. Üremeye hazırlık döneminde canlı ve dondurulmuş yemlerin oranı artırılmalıdır. Günde bir iki kez, birkaç dakikada tüketilecek kadar yem vermek yeterlidir. Çekingen bir tür olduğu için topluluk tankında yemin ona ulaştığından emin olmak gerekir.
Üreme
Yumurtlayan
Erkek daha iri, daha renkli ve kuyruk, sırt ve anal yüzgeçleri uzamıştır; dişi küçük, sade ve dolgun karınlıdır. Üretmek görece kolaydır. 30×20×20 cm'lik küçük bir tank, yumuşak ve hafif asidik su, 21–24°C ve turba, Java yosunu ya da yumurtlama püskülü yeterlidir. Çift yaklaşık iki hafta boyunca günde 10–20 yumurta bırakır. Yumurtalar toplanıp karanlıkta suda ya da nemli turbada kuluçkaya yatırılır; suda 10–20 günde açılır, turbada yaklaşık 18 gün bekletilip suya alınınca çıkar. Yavrular hemen artemia naupliisi yiyebilir. Seriously Fish yavruların kadife hastalığına duyarlı olduğunu, su kalitesine çok dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Kimlerle yaşar?
Uyumluluk motorunun atlastaki 190 türe karşı sonucu: 65 uyumlu, 34 riskli, 91 uyumsuz.
Uyumlu
Neon tetraOrtak aralık 21–25°C, pH 6–7; mizaç ve boyut çatışması yok.
AnkistrusOrtak aralık 22–25°C, pH 6–7; mizaç ve boyut çatışması yok.
İnci guramiOrtak aralık 24–25°C, pH 6–7; mizaç ve boyut çatışması yok.
Zebra danioOrtak aralık 21–25°C, pH 6–7; mizaç ve boyut çatışması yok.
Benekli corydorasOrtak aralık 22–25°C, pH 6–7; mizaç ve boyut çatışması yok.
Cam kedisiOrtak aralık 21–25°C, pH 6–7; mizaç ve boyut çatışması yok.
Riskli
BetaMizaç farkı büyük: Beta 5/5, Killi (Aphyosemion) 2/5 saldırganlıkta; Killi (Aphyosemion) sürekli baskı altında kalabilir.
LepistesOrtak pH bandı çok dar (7–7).
Melek balığıMelek balığı küçük balıkları avlayabilir; Killi (Aphyosemion) sınırda bir boyda (6 cm), özellikle genç bireyler risk altında.
Bronz corydorasOrtak sıcaklık bandı çok dar (25–25°C); küçük bir sapma iki türden birini zorlar.
Cüce guramiOrtak sıcaklık bandı çok dar (25–25°C); küçük bir sapma iki türden birini zorlar.
KılıçkuyrukOrtak pH bandı çok dar (7–7).
Uyumsuz
Japon balığıJapon balığı (30 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Killi (Aphyosemion) yetişkinde 6 cm kalır.
Amano karidesiKilli (Aphyosemion) karides yer; karidesler bu tankta yem olur.
DiskusSıcaklık aralıkları çakışmıyor (Killi (Aphyosemion): 21–25°C, Diskus: 28–30°C).
FlowerhornFlowerhorn (30 cm) ağzına sığan balıkları avlar; Killi (Aphyosemion) yetişkinde 6 cm kalır.
Kafalı yunus (mavi yunus ciklet)pH aralıkları çakışmıyor (Killi (Aphyosemion): 6–7, Kafalı yunus (mavi yunus ciklet): 7,5–8,8).
Mavi prensespH aralıkları çakışmıyor (Killi (Aphyosemion): 6–7, Mavi prenses: 7,6–8,5).
Killi (Aphyosemion) hakkında sık sorulanlar
Killi balığı kaç yıl yaşar?
A. australe kalıcı sularda yaşayan, mevsimlik olmayan bir killidir. TFH'deki yetiştirici akvaryumda genellikle iki üç yıl yaşadığını, Seriously Fish ise esarette üç yılı aşan ömrün nadir olmadığını yazıyor; bu uzun ömür türün yeni başlayanlara önerilme nedenlerinden biri.
Killi balığının yumurtaları neden turbada saklanıyor?
Nemli turbada kuluçka, yumurtaların mantarlanmasını azaltan pratik bir yöntemdir. Seriously Fish yumurtaların yaklaşık 18 gün turbada bekletilip sonra suya alındığını ve ıslanmanın çıkışı tetiklediğini anlatıyor. Suda kuluçka da mümkündür.
Küçük bir fanusta killi bakılır mı?
Fanus değil ama küçük bir tank yeterlidir. Seriously Fish bir çift ya da üçlü için 45×25 cm taban, yaklaşık 28 litre öneriyor. Kapağın sıkı olması şarttır, çünkü killi iyi bir zıplayıcıdır.
Killi balığı hangi balıklarla yaşar?
Küçük tetralar, rasboralar, cüce çiklitler, Corydoras ve küçük vantuzlu yayınlarla yaşayabilir. Çekingen olduğu için hızlı ve iştahlı türlerle yemde yarışamaz; yüzgeç ısıran türler de uygun değildir.
Killi için ideal su sıcaklığı nedir?
21–25°C. Seriously Fish'in bandı 32 dereceye kadar çıksa da FishBase 21–24°C veriyor, TFH'deki yetiştirici de en iyi sonucu 25°C civarında aldığını yazıyor. Üretim için de aynı serin bant (21–24°C) öneriliyor.
Altın, turuncu ve çikolata killiler ayrı tür mü?
Hayır, bunlar A. australe'nin süs formlarıdır. Killi meraklıları ayrıca yabani formları yakalandıkları yer ve yılla etiketler; bu etiketli hatların birbirine karıştırılmaması önerilir.
Kaynaklar
- Seriously Fish – Aphyosemion australe
- FishBase – Aphyosemion australe (Lyretail panchax)
- TFH Magazine – Admiring Aphyosemion australe
Veri notları
- Boy: FishBase 6,0 cm TL (TL olduğu için yazıldı); Seriously Fish 60 mm SL.
- Sıcaklık: Seriously Fish 21–32°C veriyor (üst uç bakım değeri olarak anlamsız geniş; Seriously Fish'nin kendi üreme önerisi 21–24°C). FishBase (akvaryum atlası) 21–24°C, TFH Magazine (Coleman) optimum ≈25°C (76–78°F). İki bakım kaynağının desteklediği 21–25°C yazıldı (eski 21–32). pH: Seriously Fish 5,5–7,0, FishBase 6,0–7,0, TFH Magazine 6,5–7,0 → kesişim 6,0–7,0 (eski 5,5–7,0). gH: Seriously Fish 1–10, FishBase 5–12 dH → kesişim 5–10 (eski 1–10).
- Ömür: TFH Magazine 'akvaryumda genellikle 2–3 yıl', Seriously Fish 'esarette 3 yılı aşması nadir değil'. omurYilMin 2 (eski 3), üst sınır null.
- minLitre: Seriously Fish 45×25 cm taban ≈ 28 L (bir çift ya da üçlü için). FishBase en küçük akvaryumu 60 cm veriyor.
- karidesYer: kaynakta bilgi yok; karides değerlendirmesi boy kuralıyla yapıldı (6 cm ≥ 6 cm, etçil).
- tankSeviyesi: kaynaklarda açık bilgi yok; FishBase 'benthopelagic' dediği için orta seçildi.
- Sürü değil: Seriously Fish çift ya da üçlü öneriyor.
- Mizaç: TFH Magazine birden çok erkekte irinin küçüğü kovaladığını yazıyor → kendiTurunuKovalar true, saldırganlık 1→2. Zıplama konusunda Seriously Fish (usta zıplayıcı) ile TFH Magazine (zıplamaz, yine de kapak) ayrışıyor; kapak önerisi korundu.
- Denetim 26 Eyl 2026: Seriously Fish, FishBase yeniden okundu, TFH Magazine eklendi. Sıcaklık 21–32→21–25°C, pH 5,5–7,0→6,0–7,0, gH 1–10→5–10, ömür min 3→2, saldırganlık 1→2, kendiTurunuKovalar true, sosyal (çift/üçlü) eklendi; metin ve SSS sıcaklığı düzeltildi.
3 kaynağa dayanır · Son güncelleme: · Veri yöntemi · Hata bildir
Bilgiler genel bakım rehberi niteliğindedir; hastalık ve olağan dışı durumlarda veteriner hekime veya uzman akvariste danışın.
Diğer türler grubundan diğer türler
Tümü
Aravana
Osteoglossum bicirrhosum
- Sıcaklık
- 24–30°
- En az hacim
- 1.944 L
- Boy
- 90 cm

Bichir (ejder balığı)
Polypterus senegalus
- Sıcaklık
- 24–28°
- En az hacim
- 540 L
- Boy
- 50 cm

Boesemani gökkuşağı
Melanotaenia boesemani
- Sıcaklık
- 27–30°
- En az hacim
- 108 L
- Boy
- 10 cm

Cam kedisi
Kryptopterus vitreolus
- Sıcaklık
- 20–26°
- En az hacim
- 81 L
- Boy
- 7 cm

Cüce balon balığı
Carinotetraodon travancoricus
- Sıcaklık
- 22–28°
- En az hacim
- 60 L
- Boy
- 3 cm

Neon gökkuşağı
Melanotaenia praecox
- Sıcaklık
- 23–28°
- En az hacim
- 54 L
- Boy
- 6 cm